سوره یونس، آیه ۶۰ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۱۵
وَمَا ظَنُّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُونَ
آنها که بر خدا افترا میبندند، درباره (مجازات) روز رستاخیز، چه میاندیشند؟! خداوند نسبت به همه مردم فضل (و بخشش) دارد، امّا اکثر آنها سپاسگزاری نمیکنند!
معنی کلمات و عبارات
«یَوْمَ الْقِیَامَةِ»: درباره روز قیامت. ظرف واژه (ظنّ) است.
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - افترا و دروغ بستن به خداوند، مجازاتى بسیار سخت و فوق تصور را در قیامت، در پى خواهد داشت. «و ما ظن الذین یفترون على اللّه الکذب یوم القیمة»
۲ - تحریم حلال و تحلیل حرام، افترا و دروغ بستن به خداوند است. «فجعلتم منه حراماً و حللا ... و ما ظن الذین یفترون على اللّه الکذب»
۳ - قیامت، روزى است که در آن، عاقبت کار انسانها مشخص مى شود. «و ما ظن الذین یفترون ... یوم القیمة»
۴ - خداوند، مشرکان صدر اسلام رابه خاطر افترا بستن و تحریم حلالها، به کیفر سخت قیامت تهدید کرد. «فجعلتم منه حراماً و حللا ... و ما ظن الذین یفترون على اللّه الکذب یوم القیمة»
۵ - فضل خداوند، دایمى و لاینقطع و شامل و فراگیر همه مردم (کافر و مؤمن) است. «إن اللّه لذو فضل على الناس»
۶ - نزول رزق و مباح بودن بهره مندى از آن، از نشانه هاى تفضل خداوند بر مردم است. «ما أنزل اللّه لکم من رزق ... إن اللّه لذو فضل على الناس»
۷ - همواره اکثریت مردم در برابر رزق و فضل خدا، ناسپاسند. «إن اللّه لذو فضل على الناس و لکن أکثرهم لایشکرون»
۸ - همواره سپاسگزاران و شاکرانِ رزق و فضل خداوند، در اقلیتند. «إن اللّه لذو فضل على الناس و لکن أکثرهم لایشکرون»
۹ - سپاسگزارى در برابر رزق و فضل خداوند، امرى لازم و ضرورى است. «إن اللّه لذو فضل على الناس و لکن أکثرهم لایشکرون»
۱۰ - تحریم حلال خدا، ناسپاسى در برابر فضل اوست. «فجعلتم منه حراماً و حللا ... إن اللّه لذو فضل على الناس و لکن أکثرهم لایشکرون»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۶–۷۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۷–۷۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۷–۷۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۶۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۶۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۶۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۶۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۶۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۵۹–۶۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۶۰
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اقلیت شاکرانتهدید بدعتگذارانفرجام اخروی عملویژگیهای فضل خداکفران اکثریت مردمکفران بدعتکیفر اخروی افترا به خداکیفر اخروی مشرکان صدر اسلامنزول روزیتداوم فضل خداتهدید مفتریان بر خداعمومیت فضل خداموارد افترا به خدامراتب کیفر اخرویتهدید مشرکان صدر اسلامتحلیل محرماتتحریم حلالاهمیت شکرموارد کفران نعمتنشانه های فضل خداتهدیدهای خداویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
- تحریم خودسرانه روزیهای الهی از سوی مشرکان، افترای انان به خداوند+۱ آیه
- افترا بر خدا، درپیدارنده عذاب الهی+۱ آیه
- سپاسگزاری اقلّیّتی از مردم در برابر تفضّلات الهی+۴ آیه
- ناسپاسی اکثریّت انسانها در برابر خداوند+۱۰ آیه
- اکثریّت ناسپاس، مورد سرزنش خداوند+۵ آیه
- تهدید افترازنندگان به کیفر، از سوی خداوند+۳ آیه
- حرمت افترا به خدا+۴ آیه
- تفضّل خدا بر تمام انسانها و بندگان، پرتوی از ربوبیّت و عطایای او+۶ آیه
- لزوم شکرگزاری به درگاه الهی، هنگام استفاده از رزق+۳ آیه
- در اقلیّت بودن سپاسگزاران و شاکران رزق+۱ آیه
- در اکثریّت بودن ناسپاسان رزق خدا+۱ آیه
- رزق و روزی مردم، عطای خداوند و فضل او بر انان+۱ آیه
- کیفر سخت مشرکان و افترازنندگان به خدا در قیامت، فراتر از تصوّر و پندارها و مورد پرسش تعجّب برانگیز از سوی خدا
- کیفر سخت مشرکان و افترازنندگان به خدا در قیامت، فراتر از تصوّر و پندارها و مورد پرسش تعجّب برانگیز خدا
- ترک سپاسگزاری به درگاه الهی، از سوی اکثریّت مردم+۸ آیه
- بهره مندی از فضل الهی، موجب شکرگزاری به درگاه خداوند+۵ آیه
- سپاسگزاری اقلیّتی از مردم، در برابر نعمتهای الهی+۱۰ آیه
- سطحی بودن شناختهای مبتنی بر حدس و گمان و تخیّل
- گمان مفتریان به خدا نسبت به عذاب نشدن خود، در قیامت
- تهدید افترازنندگان به خدا، به عذاب و کیفر در قیامت
- فتوا دادن بدون علم، حرام و از مصادیق افترا بر خدا+۱ آیه
- تفضّل خدا بر تمام انسانها و بندگان، پرتوی از ربوبیّت و عطایای او+۶ آیه
- قیامت، روز برپایی مردم نزد خدا
- شکر و سپاسگزاری در برابر تفضّلات الهی، وظیفه همه انسانها، حتّی کافران+۱۰ آیه
- کفران نعمت، از خصلتهای ناپسند انسان+۷ آیه
- تامین رزق و روزی مردم، نعمتی الهی بر ایشان+۴ آیه
- فضل خدا بر انسانها، از نعمتهای مقتضی شکرگزاری در برابر او+۵ آیه