آیه ۸۴ سوره یونس

سوره یونس، آیه ۸۴ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۱۸

وَقَالَ مُوسَىٰ يَا قَوْمِ إِن كُنتُمْ آمَنتُم بِاللَّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوا إِن كُنتُم مُّسْلِمِينَ

موسی گفت: «ای قوم من! اگر شما به خدا ایمان آورده‌اید، بر او توکّل کنید اگر تسلیم فرمان او هستید!»

معنی کلمات و عبارات
«إِن کُنتُمْ ...»: برخی دو چیز را به دو شرط تعلیق کرده‌اند و معنی آیه همان است که گذشت. برخی هم تعلیق یک چیز را به دو شرط جائز دانسته‌اند و معنی چنین می‌شود: اگر خود را تسلیم خدا کرده‌اید و اگر واقعاً به خدا ایمان دارید، بر او توکّل کنید. «مُسْلِمِینَ»: فرمانبرداران. تسلیم‌کنندگان خود به خدا.
نزول
نکات آیه
۱ - موسى(ع)، نسبت به قوم خود، رهبرى مهربان و راهنمایى دلسوز بود. «و قال موسى یقوم» برداشت فوق از اضافه «قوم» به یاى متکلم به دست آمده است. ۲ - برخورد عاطفى با مردم در دعوت به حق و تبلیغ، امرى پسندیده است. «و قال موسى یقوم» ۳ - موسى (ع) تسلیم و توکل را نشانه هاى ایمان راستین به خدا اعلام کرده و قوم خویش را به دست یافتن به آن فراخواند. «و قال موسى یقوم إن کنتم ءامنتم باللّه فعلیه توکلوا إن کنتم مسلمین» ۴ - توکل بر خداوند و تسلیم شدن به او، نجات دهنده انسان از دلهره و ترس از دشمنان «على خوف من فرعون و ملإیهم أن یفتنهم ... فعلیه توکلوا إن کنتم مسلمین» ۵ - مؤمن راستین کسى است که در مقام عمل، کلیه دستورهاى خداوند را بى چون و چرا انجام داده و امور حال و آینده خود را تنها به او سپرده و غیر او را تکیه گاه خود قرار ندهد. «و قال موسى یقوم إن کنتم ءامنتم باللّه فعلیه توکلوا إن کنتم مسلمین» ۶ - توکل بر خداوند، لازمه ایمان و تسلیم است. «إن کنتم ءامنتم باللّه فعلیه توکلوا إن کنتم مسلمین» ۷ - مؤمنان باید تسلیم خدا و متکى به او بوده و از هیچ قدرتى نهراسند. «إن کنتم ءامنتم باللّه فعلیه توکلوا إن کنتم مسلمین» ۸ - توکل بر خداوند، مایه پایدارى در دشواریهاست. «على خوف من فرعون و ملإیهم أن یفتنهم ... فعلیه توکلوا» ۹ - مقام تسلیم، مقامى برتر از ایمان است. «إن کنتم ءامنتم باللّه فعلیه توکلوا إن کنتم مسلمین» ۱۰ - راه یافتگان از مرحله ایمان به مقام تسلیم، بر توکل به خدا توانمندند. «إن کنتم ءامنتم باللّه فعلیه توکلوا إن کنتم مسلمین»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۱۱ - از امام باقر (ع) روایت شده است: «... ان قوم موسى استعبدهم آل فرعون و قالوا: لو کان لهؤلاء على اللّه کرامة کما یقولون ما سلطنا علیهم فقال موسى لقومه: یا قوم إن کنتم آمنتم باللّه فعلیه توکلوا ... ; [منبع: تفسیر قمى، ج ۱، ص ۳۱۴ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۱۴، ح ۱۰۹.] ... همانا آل فرعون، قوم موسى را به بردگى گرفته بودند و مى گفتند اگر آنان همان گونه که مى گویند در نزد خداوند کرامتى داشتند، ما را بر آنان مسلط نمى ساخت. پس موسى(ع) به قوم خود گفت: اى قوم! اگر ایمان به خدا دارید، پس بر او ت---وکل کنید ... ».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۳)
  • توکّل به خدا در برابر سختیها، سفارش موسی(علیه السلام)به اقلّیّت مؤمن بنیاسراییل+۱ آیه
  • ایمان به خدا، سبب توکّل بر او+۸ آیه
  • ایمان بنیاسراییل به خدا، زمینه نیل انان به مقام برتر تسلیم
  • تبعیّت بنیاسراییل از دستور موسی(علیه السلام) مبنی بر توکّل بر خدا و مبارزه با فرعون+۲ آیه
  • اعتقاد و توکّل بنیاسراییل به خدای یگانه، در مبارزه با فرعونیان+۱ آیه
  • توکّل بر خدا، سفارش موسی(علیه السلام) به بنیاسراییل، جهت اماده شدن برای مبارزه با فرعونیان
  • توکّل بنیاسراییل بر خدا، هنگام اماده شدن برای مبارزه با فرعونیان+۱ آیه
  • دعای بنیاسراییل در پیشگاه پروردگار، برای رهایی از چنگال ستمگران+۲ آیه
  • توسّل بنیاسراییل در دعای خویش، به صفت رحمت خداوند+۱ آیه
  • درخواست مؤمنان قوم موسی از خداوند، برای نجات از گروه کفرپیشه+۲ آیه
  • نوید موسی(علیه السلام) به رهایی بنیاسراییل از چنگال فرعونیان+۲ آیه
  • تبلیغ در میان قوم خود، دارای اولویت برای پیامبران+۳ آیه
  • استفاده از تهییج عواطف، در مسیر تبلیغ معارف الهی+۳ آیه
  • توکّل بر خدا، از اثار و لوازم تسلیم
  • نجات انسان از ترس، از اثار تسلیم در برابر خداوند+۱ آیه
  • برتری مقام تسلیم بر ایمان
  • توکّل، برانگیزاننده ادمی به درخواست نیازهای خویش از خداوند+۵ آیه
  • توکّل به خدا، مایه شهامت و شجاعت در برابر دشمن+۲ آیه
  • انحصار و اختصاص توکّل به خداوند+۱۳ آیه
  • توکّل و اعتماد قوم موسی و بنیاسراییل بر خداوند، برای نجات از شرّ کافران+۲ آیه
  • توکّل و اعتماد بنیاسراییل بر خداوند، برای رهایی از ضعف و ناتوانی در برابر ستمگران قوم فرعون+۲ آیه
  • تنها بر خداوند توکّل کردن، سفارش خدا به مؤمنان و مسلمانان+۹ آیه
  • دعوت موسی(علیه السلام) از مؤمنان قوم خود، برای توکّل به خداوند+۱ آیه
  • توکّل به خداوند در کارهای نیک، امری مهم و از دعوتهای مؤکّد الهی+۱۲ آیه
  • ایمان، زمینه رسیدن به توکّل و اعتماد بر خداوند+۱۰ آیه
  • تسلیم در برابر خداوند، زمینهساز توکّل بر او
  • لزوم توکّل به خداوند در تمام امور+۱۲ آیه
  • توکّل به هنگام دعا، امری پسندیده+۴ آیه
  • لزوم توکّل، در مبارزه با دشمنان+۲ آیه
  • لزوم توکّل به خداوند، در تمام امور+۱۵ آیه
  • توکّل بر خداوند، هنگام دعا، مطلوب و پسندیده+۲ آیه
  • ایمان بنی اسراییل به خدای یگانه+۱ آیه
  • توکّل بر خداوند، مایه رفع خوف و ترس از فرعون و فرعونیان+۱ آیه
  • درخواست مؤمنان قوم موسی از خداوند، برای نجات از ظالمان+۲ آیه
  • دعا و درخواست بنی اسراییل از خداوند، برای نجات از سلطه ستمگران کافر+۱ آیه
  • توسّل بنی اسراییل در دعای خویش، به صفت رحمت خداوند+۱ آیه
  • امیدواری بنی اسراییل (قوم موسی) به رحمت خدا و نجات از قوم کافر+۱ آیه
  • نجات از ستم قوم کافر، در پرتو رحمت الهی، دعای موسی(علیه السلام) و قومش به درگاه پروردگار+۱ آیه
  • دعای بنی اسراییل (قوم موسی) به درگاه پروردگار، برای جلب رحمت خداوند و نجات از قوم کافر+۱ آیه
  • دعا و درخواست بنی اسراییل از خدا، برای رهایی از ضعف و ذلّت و شکنجه خویش+۱ آیه
  • فرعونیان، مردمی ستمگر و ظالم+۲ آیه
  • بنی اسراییل، خواهان نجات از ظلم فرعون+۱ آیه
  • موسی علیه السلام مامور بشارت به مؤمنان قومش، مبنی بر نجاتشان از سلطه فرعونیان+۲ آیه
  • موسی علیه السلام و هارون علیه السلام، مامور استقامت در تبلیغ رسالت خویش
  • دعوت موسی علیه السلام از مؤمنان قوم خود، برای توکّل به خداوند+۱ آیه
  • تبلیغ در میان قوم خود، دارای اولویت برای موسی علیه السلام+۲ آیه
  • فرمان موسی علیه السلام به بنیاسراییل، مبنی بر توکّل به خدا، در صورت ایمان به او+۱ آیه
  • برتری مقام تسلیم مؤمنان بر ایمان انان
  • دعای مؤمنان قوم موسی به درگاه خداوند، برای نجات از ظالمان+۱ آیه
  • دعوت و رفتار از سر مهربانی و شفقت، مؤثر در هدایت و اصلاح جامعه+۲ آیه
  • موسی علیه السلام نسبت به قوم خود، رهبری مهربان و راهنمایی دلسوز+۳ آیه
  • وجوب توکل به خداوند، در همه امور+۱۲ آیه
  • وجوب توکل بر خداوند، هنگام دعا و نیایش+۱ آیه
واژه‌ها