سوره تکاثر(التكاثر)، آیه ۱ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۰
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
۵ - «عن على بن أبى طالب(ع) قال: نزلت «ألهیکم التّکاثر» فى عذاب القبر; [منبع: الدرالمنثور، ج ۸، ص ۶۱۰.] از على(ع) روایت شده که فرمود: [سوره] «ألهیکم التکاثر»، در مورد عذاب قبر نازل شده است». [;یعنى، تا زمان دیدار عذاب قبر به تفاخر سرگرم هستید]. ۶ - «قال أمیرالمؤمنین: ... و التکاثر لهو و شغل و استبدال الذى هو أدنى بالذى هو خیر; [منبع: کافى، ج ۲، ص ۳۹۴، ح ۱; خصال صدوق، ج ۱، ص ۲۳۵- ، ح ۷۴، باب الاربعة.] امیرالمؤمنین(ع) فرمود: ... «تکاثر» سرگرمى و مشغول شدن به چیزى و عوض قرار دادن چیز پست تر به جاى چیز بهتر است». ۷ - «قرأ رسول اللّه(ص) «ألهیکم التّکاثر» ثمّ قال: تکاثر الأموال جمعها من غیر حقّها و منعها من حقّها و سدّها فى الأوعیة; [منبع: روضة الواعظین، ج ۲، ص ۴۹۳; نورالثقلین، ج ۵، ص ۶۶۲، ح ۸ .] رسول خدا(ص) آیه «ألهیکم التکاثر» را تلاوت کرد آن گاه فرمود: «تکاثر اموال» جمع آورى آن از غیر راه مشروع و خود دارى از پرداخت حق واجب آن و مسدود ساختن و بى استفاده گذاردن آن در ظروف است». ۸ - «قال علىّ(ع) بعد تلاوة «ألهیکم التکاثر حتّى زرتم المقابر» یا له مراماً ما أبعدَه و زَوْراً ما أغفلَه و خطراً ما افظعَه... أفبمصارع أباءهم یفخرون أم بعدید الهلکى یتکاثرون ... و لاَن یکونوا عِبَراً أحقّ من أن یکونوا مفتخراً; [منبع: نهج البلاغه، خطبه ۲۲۱; نورالثقلین، ج ۵- ، ص ۶۶۱، ح ۶.] على(ع) بعد از تلاوت آیه «ألهیکم التکاثر حتّى زرتم المقابر»، فرمود: شگفتا چه هدف بسیار دورى! و چه زیارت کنندگان غافلى و چه خرامیدن بسیار زشتى! آیا به محل زمین خوردن پدران خویش مى نازند و یا به تعداد هلاک شدگان [اقوام خود ]مباهات مى کنند؟ ... به راستى اینها مایه عبرت قرار گیرند، سزاوارتر است تا مایه مباهات و افتخار باشند».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹۰)
- فخرفروشی و مباهات، سبب سرگرم شدن به امور بیارزش+۱ آیه
- زیادتخواهی، عامل سرگرمی به امور بیارزش+۱ آیه
- هشدار خداوند به افزونطلبان از عذاب جهنّم+۳ آیه
- انذار انسانها، از حسابرسی در قیامت+۳ آیه
- خداوند، انذارکننده کافران دوران پیامبر(صلی الله علیه واله)، از اتش دوزخ+۵ آیه
- فخرفروشی و در پی مباهات بودن، موجب اعراض از یاد خدا و اخرت+۱ آیه
- فخرفروشی و در پی مباهات بودن، موجب گرایش به لهو و بازماندن از اهداف مهم+۱ آیه
- پی بردن همه انسانها به پوچی تفاخرهای خود، به هنگام حسابرسی از انان+۳ آیه
- افزونتر بودن تعداد جمعیّت، عامل تفاخر قبیلهای در قبایل دیگر، در فرهنگ جاهلی+۱ آیه
- تفاخر به تعداد جمعیّت عامل غفلت انسان+۱ آیه
- تفاخر مشرکان، به تعداد مردگان خویش+۱ آیه
- تلاش برای افزونتر قلمداد کردن ثروت و تفاخر بر دیگران، درپیدارنده تهدید الهی+۳ آیه
- کثرت مال، از عوامل تفاخر برای انسان+۵ آیه
- جهالت، ریشه برترنمایی و تفاخر و مسابقه رقیبان در کسب مال و مقام+۴ آیه
- تفاخر، دربردارنده کیفر اخرتی+۴ آیه
- ایمان به اخرت، مانع تفاخر+۲ آیه
- توجّه به حسابرسی در روز قیامت، مانع تفاخر+۱ آیه
- توجّه به کیفر اخرتی، مانع برترینمایی و تفاخر+۳ آیه
- عاقبتاندیشی، مانع برترینمایی و تفاخر بر دیگران+۲ آیه
- تکاثر برخی قبایل قریش در دوران جاهلیّت، سبب دیدار انان از قبرستان و تفاخر به مردگان+۱ آیه
- تکاثر در برابر دیگران، سبب غفلت از طاعت خدا و یاد قیامت تا لحظه مرگ+۱ آیه
- گرفتاری انسانها به تکاثر و تفاخر به مال و مقام تا لحظه مرگ+۱ آیه
- پرسش از اهل تکاثر در قیامت، درباره نعمتهای خداوند+۱ آیه
- حسابرسی از نعمتها در قیامت، مرحلهای پیش از گرفتاری اهل تکاثر به اتش دوزخ+۲ آیه
- تهدید شدن اهل تکاثر و افزونطلبان عصر بعثت، به کیفری گریزناپذیر+۲ آیه
- تهدید خدا به کیفر اهل تکاثر و مشاهده جهنّم از سوی انان+۳ آیه
- تکاثر و تفاخر در امور مادّی زمینهساز گرفتاری به عذاب اخرت+۳ آیه
- تکاثر برخی قبایل قریش در عصر جاهلیّت، به فزونی تعداد خویش بر قبایل دیگر+۱ آیه
- تکاثر یهود، به اموال و اولادشان
- پی بردن اهل تکاثر در هنگام مرگ و حسابرسی قیامت، به پوچی تکاثرطلبی خویش+۳ آیه
- جهل به زشتی تکاثر و کیفر ان در قیامت، زمینه تکاثر و برتریجویی انسانها، در افتخار به کسب مال و مقام+۶ آیه
- توجّه به حسابرسی نعمتها در قیامت و مسیولیّت در برابر انها، بازدارنده انسان از تکاثر+۱ آیه
- یقین به قیامت و جهنّم، مانع تکاثر+۴ آیه
- ناروا بودن تکاثر و رقابت با یکدیگر در مقام و ثروت
- زیارت مردگان و تفاخر به انان از سوی تکاثرطلبان، امری ناپسند+۱ آیه
- اهل تکاثر و تفاخر، مورد تهدید خداوند به عذاب جهنم+۵ آیه
- افزونتر بودن تعداد، نشان تفاخر و برتری قبیلهای بر قبایل دیگر، در فرهنگ جاهلی+۱ آیه
- خاکسپاری مردگان در گورستانهای عمومی، از رسوم دوران جاهلیّت+۲ آیه
- زیارت اهل قبور، رایج و مرسوم، در عصر جاهلیّت+۱ آیه
- جهل، زمینه فزونطلبی رقیبان در کسب مال و مقام+۱ آیه
- اهل تکاثر و تفاخر، مورد تهدید خداوند به عذاب جهنّم+۵ آیه
- جهنّمی بودن اهل تکاثر+۲ آیه
- یقین اهل تکاثر به جهنّم، در قیامت (هنگام ورود به ان)+۳ آیه
- روا نبودن تکاثر و افزونطلبی+۳ آیه
- ناپسند و ناروا بودن فخرفروشی+۷ آیه
- توجّه به حسابرسی، بازدارنده انسان از فخرفروشی و مباهات+۱ آیه
- ناروایی تفاخر و گردن فرازی+۱۲ آیه
- حرمت تکاثر و فزون طلبی+۱۱ آیه
- تفاخر برخی قبایل صدر اسلام، به کثرت خویشاوندان خویش+۱ آیه
- تفاخر به کثرت خویشاوندی، مورد تهدید خداوند+۵ آیه
- حرمت زیارت قبور گذشتگان به قصد تفاخر و تکاثر+۲ آیه
- زیارت اهل قبور برای تفاخر بر دیگران، ناپسند و مورد نکوهش پروردگار+۱ آیه
- زیارت اهل قبور برای تفاخر بر دیگران، از جمله عوامل گرفتاری به عذاب جهنّم+۳ آیه
- تفاخر برخی مشرکان جاهلی، به فزونی مال و اولاد خویش
- تکاثر برخی مشرکان جاهلی، به فزونی مال و اولاد خود
- شناخت حقایق در حدّ یقین، مانع سرگرمی به تفاخر و برتری جویی+۱ آیه
- شناخت حقایق در حدّ یقین، مانع ادمی از تکاثر و زیاده طلبی+۱ آیه
- شدّت تفاخر و تکاثر در اموال و اولاد و برتری طلبی قبیله ای بر قبیله دیگر، از فرهنگ عرب پیش از اسلام+۱ آیه
- عرب در عصر جاهلیّت، دارای قبایل مختلف+۱ آیه
- علم و دانش، مانع تکاثر و زیاده طلبی+۱ آیه
- تکاثر برخی قبایل قریش در دوران جاهلیّت، سبب غفلت انان از خدا و قیامت+۱ آیه
- تفاخر به تعداد جمعیّت، عامل غفلت انسان از خدا+۳ آیه
- تکاثر و افزون طلبی، عامل غفلت از خدا+۱ آیه
- تلاش برای برتری یافتن بر دیگران، در ثروت و منزلت، زمینه غفلت انسان از خدا+۱ آیه
- تکاثر و تفاخر یهود، به اموال و فرزندان خویش
- خاکسپاری مردگان در گورستانهای عمومی، دارای پیشینه در تاریخ بشر+۱ آیه
- زیارت قبور در گورستانهای عمومی، دارای پیشینه در تاریخ بشر+۱ آیه
- رفتن به قبرستان برای شمارش مردگان قبیله، از سوی برخی قبایل عصر جاهلی، در مقام اثبات برتری تعداد خویش بر قبایل دیگر+۱ آیه
- رفتن به قبرستان برای شمارش مردگان، جهت تفاخر بر دیگران، ناپسند و مایه غفلت از اهداف اصلی+۱ آیه
- تهدید اهل تفاخر به تعداد مردگان قبیله خود، در قبرستانها+۳ آیه
- غفلت کافران از مرگ و دفن شدن انسان در قبر+۳ آیه
- مذمّت خداوند، در مورد قبیله گرایی و تفاخر به ان+۱ آیه
- ثمربخش نبودن قبیله گرایی در قیامت+۴ آیه
- تفاخر و تکاثر قبایل قریش در دوران جاهلیّت، سبب دیدار انان از قبرستان و تفاخر به مردگان+۱ آیه
- تفاخر و تکاثر برخی قبایل قریش در عصر جاهلیّت، به فزونی تعداد خویش بر قبایل دیگر+۱ آیه
- سرگرمی اهل تکاثر از کفّار به فزونی امکانات و مرده های خود+۱ آیه
- تکاثر و زیادهطلبی بر دیگران به ثروت، قبیله و ...، زمینهساز لهو
- لزوم اجتناب از تکاثر و زیادهطلبیهای مشغول کننده به لهو و سرگرمی+۲ آیه
- نکوهش خداوند از لهو، به سبب تکاثر و زیادهطلبی به اموال و اولاد
- عموم مردم تا لحظه مرگ، گرفتار رقابت با یکدیگر و تفاخر به مال خود+۱ آیه
- تلاش برای افزونتر قلمداد کردن ثروت و منزلت خویش از دیگران، درپیدارنده کیفر الهی+۲ آیه
- گرفتاری انسانها به تکاثر مال، تا لحظه مرگ+۱ آیه
- جهل به فرجام تکاثر و کیفر ان در قیامت زمینه تکاثر اموال+۱ آیه
- ثروت و مال اندوزی، از موجبات فخرفروشی+۴ آیه
- توجّه به ظهور حقایق در قیامت، بازدارنده انسان از تلاش برای پیروزی بر حریفان، در مسابقه ثروت و مقام+۱ آیه
- اجتناب از تفاخر در معاشرت با مردم امری پسندیده+۲ آیه
- توجه انسان به مورد سؤال واقع شدن از نعمتهای خداوند، موجب اجتناب از تکاثر و فخرفروشی به نعمتهای دنیایی+۱ آیه
- دلبستگان به مظاهر مادّی و فخرفروشان به زیادی اموال در دنیا، محرومان از علم یقینی به جهنّم+۱ آیه
- یقین پیدا کردن اهل تکاثر به جهنّم در قیامت، هنگام مشاهده ان+۲ آیه
- یقین به قیامت و جهنّم، مانع تکاثر+۳ آیه