سوره تکاثر(التكاثر)، آیه ۷ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۰
معنی کلمات و عبارات
«عَیْنَ الْیَقِینِ»: دیدن یقینی. آگاهی حاصل از دیدن و مشاهده کردن. مراد از دیدن دوزخ، در آن افتادن و چشیدن عذاب آن است (نگا: جزء عمّ شیخ محمّد عبده).
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - طالبان امتیازات مادى، در قیامت دوزخ را در مرحله اى فراتر از «علم الیقین» مشاهده کرده، به حقیقت یقین دست خواهند یافت. «ثمّ لترونّها عین الیقین»
«عین الیقین» - که در اصل «رؤیةً عینَ الیقین» (دیدنى که نفس یقین است) بوده - مفعول مطلق است و حرف «ثمّ» - که بر تراخى رتبى دلالت دارد - آن را مرحله اى فراتر از «علم الیقین» معرفى کرده است.
۲ - سوگند مکرّر خداوند، بر حتمى بودن مشاهده جهنم در قیامت و پیدایش یقین براى ناظران آن «ثمّ لترونّها عین الیقین»
۳ - تعدد مراحل یقین و تفاوت علمى بودن و عینى بودن آن «لو تعلمون علم الیقین ... ثمّ لترونّها عین الیقین»
۴ - مشاهده جهنم و آتش سوزان آن و پیدایش علم حضورى براى گرفتاران به آن در قیامت، تهدیدى الهى و هشدارى تردیدناپذیر، براى دل بستگان به امتیازات دروغین «ألهیکم التکاثر ... ثمّ لترونّها عین الیقین»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار رؤیت جهنمرؤیت اخروی جهنمعلم حضوری به جهنممراتب یقینیقین به رؤیت جهنمآثار رؤیت آتش جهنمتهدید امتیازطلبانحتمیت رؤیت جهنم در قیامتاهل تکاثر در جهنماهمیت صبر در نعمتنعمت سلامتیپرسش از نعمت در قیامتتهدید دنیاطلباننعمت امنیتسوگندهای قرآنتهدیدهای خدانعمتهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۲)
- ادراک شهودی جهنّم درصورت دستیابی انسان به علم الیقین+۲ آیه
- تهدید خدا به کیفر اهل تکاثر و مشاهده جهنّم از سوی انان+۳ آیه
- تکاثر و تفاخر در امور مادّی زمینهساز گرفتاری به عذاب اخرت+۳ آیه
- جهل به زشتی تکاثر و کیفر ان در قیامت، زمینه تکاثر و برتریجویی انسانها، در افتخار به کسب مال و مقام+۶ آیه
- یقین به قیامت و جهنّم، مانع تکاثر+۴ آیه
- جهنّمی بودن اهل تکاثر+۲ آیه
- جهنّم، حتمی و یقینی+۵ آیه
- مشاهده جهنّم، در صورت تحقّق علم یقینی به ان+۲ آیه
- رؤیت یقینی و عینی جهنّم، از سوی جهنّمیان، در قیامت+۴ آیه
- یقین اهل تکاثر به جهنّم، در قیامت (هنگام ورود به ان)+۳ آیه
- حرمت تکاثر و فزون طلبی+۹ آیه
- زیارت اهل قبور برای تفاخر بر دیگران، از جمله عوامل گرفتاری به عذاب جهنّم+۳ آیه
- شناخت یقینی، دارای مراتب و درجات+۱ آیه
- علم عینی به قیامت و عذاب الهی، قابل حصول در اینده و پس از تحقّق ان+۵ آیه
- علم شهودی انسان به جهنّم، در صورت رسیدن به مرحله یقین+۲ آیه
- قسم مؤکّد خداوند، بر حتمی بودن مشاهده جهنّم، در قیامت و پیدایش یقین برای ناظران ان+۲ آیه
- جهل به فرجام تکاثر و کیفر ان در قیامت زمینه تکاثر اموال+۱ آیه
- سؤال و حسابرسی از نعمتها، در مرحلهای پس از مشاهده دوزخ از سوی انسانها+۴ آیه
- دانش یقینی، موجب شهود حقیقت دوزخ در دنیا+۱ آیه
- عینالیقین، از مراتب یقین، و حاصل شدن ان با مشاهده چشم+۱ آیه
- یقین پیدا کردن اهل تکاثر به جهنّم در قیامت، هنگام مشاهده ان+۲ آیه
- یقین به قیامت و جهنّم، مانع تکاثر+۳ آیه