سوره جن(الجن)، آیه ۱۷ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۳
لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ وَ مَنْ يُعْرِضْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِ يَسْلُكْهُ عَذَاباً صَعَداً
هدف این است که ما آنها را با این نعمت فراوان بیازماییم؛ و هر کس از یاد پروردگارش روی گرداند، او را به عذاب شدید و فزایندهای گرفتار میسازد!
معنی کلمات و عبارات
«یَسْلُکْهُ»: داخل میگرداند (نگا: قصص / ، حاقّه / ). «صَعَداً»: سخت. غیر قابل تحمّل. طاقتفرسا.
نزول
سال ۶ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - رفاه بر آمده از ایمان و دین دارى، عرصه آزمایش انسان ها از سوى خداوند «و ألّوِاستقموا على الطریقة لأسقینهم ماء غدقًا . لنفتنهم فیه»
۲ - رفاه و نعمت ها، از ابرازهاى آزمایش الهى «لنفتنهم فیه»
۳ - مؤمنان پایدار و استوار در طریق دین، در معرض آزمایش الهى اند. «و ألّوِاستقموا على الطریقة ... لنفتنهم فیه»
۴ - روى گردانى از یاد خدا، موجب عذاب سخت و شدید الهى است. «و من یعرض عن ذکر ربّه یسلکه عذابًا صعدًا»
«صَعَد»، به معناى شدید و سخت است.
۵ - رفاه و وفور نعمت، زمینه ساز غفلت از یاد خداوند «لأسقینهم ماء غدقًا ... و من یعرض عن ذکر ربّه»
مطرح شدن اعراض و غفلت از یاد خدا - پس از یادآورى رفاه و وفور نعمت در سایه ایمان و دیندارى - نشانگر حقیقت یاد شده است.
۶ - لزوم یاد خدا، در هنگامه رفاه مندى و برخوردارى از نعمت ها «لأسقینهم ماء غدقًا ... و من یعرض عن ذکر ربّه یسلکه عذابًا صعدًا»
۷ - ذکر دائم خداوند، موجب قبولى و پیروزى در آزمایش هاى الهى است. «لنفتنهم فیه و من یعرض عن ذکر ربّه یسلکه عذابًا صعدًا»
جمله «و من یعرض عن ذکر ربّه...» در حقیقت توصیه به یادآوردن نام و یاد خدا در دل ها است. این توصیه - پس از طرح مسأله آزمایش انسان ها - مى تواند بیانگر برداشت یاد شده باشد.
۸ - ربوبیت خداوند، مقتضى یاد دائم او در دل ها است. «و من یعرض عن ذکر ربّه»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۶–۱۷ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۶–۱۷ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۶–۱۷ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۱–۲۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۷
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار اعراض از ذکر خدااهمیت ذکرخداذکر دائمی خداذکر خدا در رفاهموجبات عذاب شدیدامتحان با رفاهآثار وفور نعمتعوامل موفقیت در امتحانامتحان با نعمتامتحان انسان هااستقامت مؤمنانزمینه غفلت از خداامتحان مؤمنانزمینه ذکر خداآثار رفاهامتحانهای خداابزار امتحانآثار ذکر خداآثار ربوبیت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
- امتحان شدن انسانها با اب فراوان+۱ آیه
- اعطای نعمت به انسانها و جنّیان، باعث امتحان انان+۱ آیه
- نزول نعمتهای الهی، وسیلهای برای امتحان جنّیان+۲ آیه
- ازمایش اهل ایمان با اعطای نعمت و امور خوشایند به انان از سوی خداوند+۱ آیه
- یاد خدا، عامل توفیق ادمی در امتحانهای الهی+۱ آیه
- اب فراوان، وسیلهای برای امتحان انسانها و جنّیان+۱ آیه
- بهرهمندی انسانها از رفاه دنیایی، وسیلهای برای امتحان انان+۳ آیه
- ازمایش اهل ایمان با اعطای نعمت و امور خوشایند به انان از سوی خداوند+۲ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
- امتحان خدا از جنّیان، با فراوانی اب و نعمت+۲ آیه
- ربوبیّت خداوند، مقتضی ذکر و یاد کردن او+۱ آیه
- عدم استقامت در راه اسلام، زمینه ساز اعراض از ذکر پروردگار+۱ آیه
- گرفتاری اعراض کنندگان از ذکر خدا، به عذاب سخت در اخرت+۲ آیه
- ربوبیّت خداوند، مقتضی عذاب سخت اعراض کنندگان از ذکر پروردگار
- رفاه و برخورداری کافران، با هدف ازمایش انان+۳ آیه
- رفاه و برخورداری از نعمت، وسیله امتحان انسانها از سوی خداوند+۷ آیه
- اعراض کنندگان از یاد خداوند، گرفتار عذاب شدید+۲ آیه
- نعمتهای داده شده به انسان، وسیله ازمون او از جانب خداوند+۶ آیه
- فراوانی نعمت، مایه امتحان بندگان از سوی خداوند+۱ آیه
- ازمایش اهل ایمان (از انس و جنّ) با اعطای نعمت و امور خوشایند به انان از سوی خداوند+۲ آیه
- فراوانی نعمت و وسعت روزی، مایه امتحان انسانها از سوی خداوند+۱ آیه