آیه ۱۷ سوره حاقه

سوره حاقه(الحاقة)، آیه ۱۷ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۶۷

وَالْمَلَكُ عَلَىٰ أَرْجَائِهَا وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمَانِيَةٌ

فرشتگان در اطراف آسمان قرارمی‌گیرند (و برای انجام مأموریتها آماده می‌شوند)؛ و آن روز عرش پروردگارت را هشت فرشته بر فراز همه آنها حمل می‌کنند!

معنی کلمات و عبارات
«الْمَلَکُ»: فرشتگان. اسم جنس است و در اینجا معنی جمع دارد. «أَرْجَآئِهَا»: أَرْجَآء جمع رَجیِّ، یا رَجا، کناره‌ها، جوانب و اطراف. ضمیر (ها) به آسمان جدید آن روز بر می‌گردد (نگا: المصحف المیسّر). «ثَمَانِیَةٌ»: عرش، بردارندگان عرش، ملائکه، کرسی، قلم، لوح، و مانند اینها از غیبیّات است و ما بدانها ایمان داریم و از چند و چون و کم و کیف آنها بی‌خبریم.
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - فرشتگان هنگام برپا شدن قیامت، در اطراف آسمان استقرار خواهند یافت. «و الملک على أرجائها» «أرجاء» به معناى نواحى و اطراف است. ۲ - هشت فرشته در روز قیامت، عرش الهى را حمل خواهند کرد. «و یحمل عرش ربّک فوقهم یومئذ ثمنیة» در این که مقصود از «ثمانیة» هشت تن از فرشتگان است یا هشت گروه از آنان، میان مفسران اختلاف هست. براى انتخاب و تعیین هر یک از آنها، دلیل روشن و قاطعى وجود ندارد. ۳ - «عرش»، مرکز تدبیر و فرمان روایى جهان هستى «و یحمل عرش ربّک» «عرش» به معناى تخت فرمان روایى است و در این آیه، کنایه از مرکز تدبیر و فرمان روایى جهان است که فرشتگان، به فرمان خداوند به این امر مى پردازند. ۴ - فرشتگان هشتگانه، حاملان تخت داورى خداوند در قیامت «و الملک على أرجائها و یحمل عرش ربّک فوقهم» در صورتى که مقصود از «عرش» در این آیه، تخت قضاوت و داورى باشد، مطلب بالا استفاده مى شود. ۵ - مسند قضاى الهى در قیامت، بر فراز خلایق و در منظر همگان «و یحمل عرش ربّک فوقهم» برداشت یاد شده، مبتنى بر این احتمال است که مرجع ضمیر «فوقهم»، خلایق در محشر باشد. ۶ - فرشتگان، کارگزاران الهى در جهان هستى «و الملک على أرجائها و یحمل عرش ربّک فوقهم یومئذ ثمنیة» ۷ - امور جهان آخرت، به تدبیر و کارگزارى فرشتگان انجام مى پذیرد. «و الملک على أرجائها و یحمل عرش ربّک فوقهم یومئذ ثمنیة»
تفسیر (۸)
روایات و احادیث

۸ - «فقال علىّ(ع): إنّ الملائکة تحمل العرش و لیس العرش کما تظنّ کهیئة السریر و لکنّه شىء محدود مخلوق مدبَّر، و ربّک عزّوجلّ مالکُه ... و أمر الملائکة بحمله فهم یحملون العرش بما أقدرهم علیه...; [منبع: توحید صدوق، ص ۳۱۶، ب ۴۸، ح ۳; نورالثقلین، ج ۵، ص ۴۰۴، ح ۲۲.] على(ع) فرمود: ملائکه حامل عرش اند و عرش آن طور که تو تصور نموده اى - که مثل یک تخت باشد - نیست; بلکه عرش موجود محدودى است که خداوند، آن را خلق نموده و تحت تدبیر او است و پروردگارت عزّوجلّ مالک آن است ... و ملائکه را مأمور حمل آن نموده و آنان با قدرتى که خدا به آنها داده حامل عرش اند».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۵)
  • فرشتگان، از موجودات اسمانی+۹ آیه
  • هشت فرشته، حاملان عرش الهی در قیامت
  • محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
  • ربوبیّت و تدبیر خداوند بر عرش+۴ آیه
  • حمل عرش الهی، از سوی فرشتگان، در قیامت+۱ آیه
  • فرشتگان حامل عرش، از کارگزاران الهی درجهان+۱ آیه
  • حمل عرش الهی، از سوی هشت فرشته، در روز قیامت
  • محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند
  • مُرسِل/ اسما و صفات+۱ آیه
  • فرشتگان، از موجودات اسمانی+۹ آیه
  • هشت فرشته، حاملان عرش الهی، در قیامت+۱ آیه
  • هشت فرشته، حاملان عرش الهی، در قیامت
  • ملایکه، حامل عرش الهی+۱ آیه
  • استقرار ملایکه در اطراف اسمانها و حمل عرش الهی از سوی هشت تای انها، از پیامدهای نفخ صور+۲ آیه
واژه‌ها