آیه ۱۳ سوره حج

سوره حج(الحج)، آیه ۱۳ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۳۳

يَدْعُو لَمَنْ ضَرُّهُ أَقْرَبُ مِنْ نَفْعِهِ لَبِئْسَ الْمَوْلَى وَ لَبِئْسَ الْعَشِيرُ

او کسی را می‌خواند که زیانش از نفعش نزدیکتر است؛ چه بد مولا و یاوری، و چه بد مونس و معاشری!

معنی کلمات و عبارات
«لَمَنْ»: لام زائد است و برای تأکید به اوّل مفعول افزوده شده است. مراد از (ما) در آیه قبلی بتها، و مراد از (مَنْ) در این آیه، می‌تواند طاغوتهائی چون فرعون باشد. «یَدْعُو»: (نگا: حجّ / ). «ضَرُّهُ أَقْرَبُ مِن نَّفْعِهِ»: استعمال اسم تفضیل (أَقْرَب) بدان خاطر است که طاغوتها ممکن است به پیروان خود حقوق و جوائزی در دنیا بدهند، لیکن در برابر عذاب و عقاب آخرت بسی ناچیز است (نگا: اعراف / . یا این که استعمال اسم تفضیل به معنی وجود صفتی در طرفین مورد مقایسه نیست، و چه بسا طرف ضعیف‌تر، اصلاً فاقد آن چنان صفتی باشد. وقتی که می‌گوئیم: «عذاب آتش جهان، بهتر از عذاب دوزخ است». مفهوم سخن، آن نیست که عذاب جهان خوب است.
نزول
نکات آیه
۱ - نکوهش اهل شرک، به خاطر نیایش و عرض حاجت کردن به درگاه بت ها «یدعوا لمن ضرّه أقرب من نفعه» ۲ - بت پرستى، پیش از آن که براى اهل شرک سودمند باشد، براى آنان زیان آور است. «یدعوا لمن ضرّه أقرب من نفعه» ۳ - بت پرستان با پذیرش خداوندگارى بت ها، سرپرست و دمساز بدى براى خود برگزیدند. «لبئس المولى و لبئس العشیر»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)
  • زیانبار بودن بتها، برای بتپرستان+۲ آیه
  • بتها، همدمی شوم و بد برای بتپرستان
  • دعا به درگاه معبودهای دروغین و درخواست مشرکان از غیرخدا، کاری نکوهیده و مذموم+۹ آیه
  • دعای مشرکان، به درگاه موجودات ناتوان و بی خاصیّت+۳ آیه
  • شرک، مایه خسارت و از کف دادن سرمایه عمر+۲ آیه
  • ناتوانی شریکان و معبودان از هر نوع اثر بخشی، دلیل بطلان شرک+۷ آیه
  • معبودهای دروغین، بدترین یاور و شوم ترین همدم برای مشرکان+۱ آیه
  • پذیرش ولایت غیر خدا، از مصادیق شرک به او+۱ آیه
  • بهره گیری قران از حسّ ضررگریزی انسان، برای تبلیغ توحید عبادی+۶ آیه
  • معبودان باطل (بتها)، عاجز از هرگونه دفع ضرر، از پرستش گران خویش+۹ آیه
  • عبادت غیر خدا، موجب استحقاق توبیخ و سرزنش+۴ آیه
  • تشبیه بتهای مشرکان در ناتوانی، به عشیره عاجز و ناتوان از یاری
واژه‌ها