آیه ۲۹ سوره حج

سوره حج(الحج)، آیه ۲۹ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۳۵

ثُمَ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَ لْيُوفُوا نُذُورَهُمْ وَ لْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ

سپس، باید آلودگیهایشان را برطرف سازند؛ و به نذرهای خود وفا کنند؛ و بر گرد خانه گرامی کعبه، طواف کنند.

معنی کلمات و عبارات
«لِیَقْضُوا»: قطع کنند. به پایان برسانند. برطرف سازند. «تَفَثَ»: چرک و کثافت و آلودگی. از قبیل: موهای زائد و ناخن و عرق بدن. «لِیَقْضُوا تَفَثَهُمْ»: مراد تَقْصیر است که از مناسک حجّ بشمار است و به دنبال از احرام به در آمدن انجام می‌پذیرد. «نُذُورَهُمْ»: مراد نذرهای حلال است. از قبیل: قربانیهای اضافی و صدقات و خیرات. «لِیَطَّوَّفُوا»: مراد طواف اضافه است که بعد از عرفه و از احرام به در آمدن انجام می‌پذیرد. «الْعَتِیقِ»: عتیق چیزی است که از نظر زمان یا مکان و یا مرتبه متقدّم باشد. آزاد (از تسلّط جبّاران و قلدران).
نزول
نکات آیه
۱ - وجوب تقصیر و بیرون آمدن از احرام، پس از انجام مراسم قربانى «و یذکروا اسم اللّه ... ثمّ لیقضوا تفثهم» «قضاء» (مصدر «یقضون») به معناى بریدن و جدا کردن است. «تفث»; یعنى، غبار و چرکى که بر بدن مى نشیند. بنابراین «ثمّ لیقضوا تفثهم»;یعنى، حاجیان پس از انجام مراسم قربانى، با تراشیدن سر و گرفتن ناخن - که به خاطر محرم بودن، نمى توانستند انجام دهند - خود را تمیز کنند و این کنایه از بیرون شدن از احرام است. ۳ - ورود به مسجدالحرام براى انجام طواف، با سر و تن آلوده و نیاراسته، ممنوع است. «ثمّ لیقضوا تفثهم» ۳ - لزوم اداى نذر، پس از تقصیر و خارج شدن از احرام «و لیوفوا نذورهم» ۴ - وجوب طواف، پس از تقصیر و خروج از احرام «ثمّ لیقضوا تفثهم ... و لیطّوّفوا» ۵ - جواز تأخیر در اجراى تقصیر و طواف، پس از انجام قربانى «ثمّ لیقضوا تفثهم ... و لیطّوّفوا» به کارگیرى «ثمّ» - که براى تراخى در زمان است - بیانگر مطلب یاد شده است. ۶ - کعبه، داراى قدمت و پیشینه تاریخى «بالبیت العتیق» «عتیق» به هر چیزى گفته مى شود که داراى تقدم زمانى، مکانى و یا رتبه اى باشد. و بدین جهت است که به «قدیم»، «عتیق» نیز مى گویند. بنابراین «بیت عتیق»; یعنى، خانه اى که داراى قدمت و پیشینه تاریخى است.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۷ - «قال: عبد اللّه بن سنان فأتیت أباعبد اللّه(ع) فقلت: جعلت فداک قول اللّه عزّوجلّ: «ثمّ لیقضوا تفثهم...»؟ قال: أخذ الشارب و قص الأظفار و ما أشبه ذلک ...; عبداللّه بن سنان گفت: نزد امام صادق(ع) آمدم و گفتم: فدایت شوم: [مقصود از] قول خداى عزّوجلّ «ثمّ لیقضوا تفثهم...» [چیست؟] فرمود: [مقصود] زدن شارب و گرفتن ناخن و مانند آن است...». [منبع: کافى، ج ۴، ص ۵۴۹، ح ۴; نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۹۲- ، ح ۹۷.] ۸ - «عن أمیرالمؤمنین(ع) أنّه قال فى قول اللّه عزّوجلّ: «ثمّ لیقضوا تفثهم و لیوفوا نذورهم و لیطوفوا بالبیت العتیق» قال: التفث الرمى و الحلق و النذور من نذر أن یمشى و الطواف هو طواف الزیارة...; از امیرالمؤمنین(ع) روایت شده است که در باره سخن خداوند عزّوجلّ «ثمّ لیقضوا تفثهم و لیوحوا نذورهم و لیطوفوا بالبیت العتیق» فرمود: مراد از «تفث» رمى جمرات و تراشیدن سر است و مراد از «نذور» کسى است که نذر کرده که پیاده برود [منبع: کافى، ج ۴، ص ۵۴۹، ح ۴; نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۹۲- ، ح ۹۷.] و مراد از طواف، طواف زیارت است...». ۱- محتمل است مقصود این باشد که شخص نذر کرده که پیاده از منا به مکّه برود; نه این که نذر کرده است از وطنش پیاده به حج برود; چون در این صورت با ظاهر آیه سازگار نیست. [منبع: دعائم الإسلام، ج ۱، ص ۳۳۰; بحارالأنوار، ج ۹۶، ص ۳۱۲، ح ۳۹.] ۹ - «عن أبى عبد اللّه(ع) فى قول اللّه عزّوجلّ: «و لیطّوّفوا بالبیت العتیق» قال: طواف النساء; از امام صادق(ع) روایت شده است که درباره سخن خداوند عزّوجلّ «و لیطّوّفوا بالبیت العتیق» فرمود: [مراد ]طواف نسا است». [منبع: کافى، ج ۴، ص ۵۱۳، ح ۲; تهذیب شیخ طوسى، ج ۵- ، ص ۲۵۳، ح ۱۵.] ۱۰ - «عن أبى عبد اللّه(ع) قال: إنّ اللّه عزّوجلّ أغرق الأرض کلّها یوم نوح إلاّ البیت فیومئذ سمّى العتیق لأنّه اُعتق یومئذ من الغرق ...; از امام صادق(ع) روایت شده است که فرمود: خداى عزّوجلّ در روز طوفان نوح، همه زمین را غرق کرد، مگر «بیت[اللّه]». پس در آن روز عتیق نامیده شد; زیرا در آن روز از غرق شدن آزاد شد». [منبع: علل الشرایع، ج ۲، ص ۳۹۹، ح ۵; نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۹۴، ح ۱۱۴.] ۱۱ - «عن أبى حمزة الثمالى قال: قلت لأبى جعفر(ع) فى المسجد الحرام: لأىّ شىء سمّاه اللّه العتیق؟ فقال: إنّه لیس من بیت وضعه اللّه على وجه الأرض إلاّ له ربّ و سکان یسکنونه غیر هذا البیت فإنّه لاربّ له إلاّ اللّه عزّوجلّ و هو الحرّ ...; ابوحمزه ثمالى گوید: به امام باقر(ع) در مسجدالحرام گفتم: چرا خدا[ بیت اللّه] را عتیق نامیده است؟ فرمود: خداوند هیچ خانه اى را بر روى زمین ننهاده است مگر این که صاحب و ساکنانى دارد که در آن سکنى گزیده اند; غیر از این بیت که صاحبى به جز خداى عزّوجلّ ندارد و آن [از مالکیت اشخاص] آزاد است...». [منبع: کاف، ج۴ص۱۸۹ح۵; ۵; نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۹۴، ح ۱۰۹.]

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۶)
  • کعبه، دارای قدمت تاریخی و کهن و اثری باستانی+۵ آیه
  • حج و مناسک ان، از جمله اموزههای دین ابراهیم(علیه السلام)+۴ آیه
  • طواف به گرد کعبه، از اموزههای دین ابراهیم(علیه السلام)+۳ آیه
  • وجوب خروج از احرام حج با تقصیر (کوتاه کردن نا خن یا مو) و حلق+۱ آیه
  • لزوم رعایت بهداشت در حج
  • لزوم تطهیر بدن از چرک و الودگی، برای ورود به مسجدالحرام
  • لزوم تطهیر بدن، برای ورود به مسجدالحرام جهت طواف
  • تقصیر (کوتاه کردن مو و ناخن) از مناسک حج
  • تقصیر، راه بیرون امدن از اِحرام+۱ آیه
  • وجوب تقصیر قبل از طواف نساء
  • وجوب تقصیر پس از قربانی+۱ آیه
  • اعمال حج، توشه خیری برای اخرت+۳ آیه
  • جواز نذر برای اجرای کارهای خیر، در موسم حج+۱ آیه
  • حج، فرصتی مناسب برای وفای به نذرها
  • حلق (تراشیدن سر،) از مناسک حج+۲ آیه
  • لزوم حلق و تقصیر، پس از قربانی+۲ آیه
  • طواف، از مناسک و واجبات حج+۳ آیه
  • وجوب طواف، پس از تقصیر و خروج از احرام+۲ آیه
  • قربانی در حج، موجب جواز تقصیر و خروج از احرام+۲ آیه
  • وجوب وفا به نذر+۳ آیه
  • جواز نذر+۵ آیه
  • لزوم حلق (تراشیدن سر)، پس از قربانی در حجّ+۲ آیه
  • تعظیم احکام و تکالیف الهی، از مصادیق خیر+۱ آیه
  • حج و مناسک ان، از شعایر الهی و دارای ارج و منزلت، در پیشگاه خداوند+۴ آیه
  • لزوم تاخیر طواف، تا اجرای رمی و حلق
  • وجوب تاخیر طواف خانه خدا، تا پس از انجام دادن قربانی+۱ آیه
  • ضرورت پاک کردن بدن از الودگیها، قبل از انجام دادن طواف حج+۱ آیه
  • وجوب طواف خانه خدا، پس از تقصیر و خروج از احرام
  • خانه خدا، مرکز طواف+۲ آیه
  • طواف زیارت، واجب و از ارکان حج+۱ آیه
  • وجوب طواف نساء در اطراف خانه خدا، برای حج
  • لزوم تاخیر طواف نساء در اعمال حج، پس از رمی و تراشیدن سر
  • خانه کعبه، جایی اباد+۲ آیه
  • وجوب تقصیر، قبل از طواف نساء، در عمره
  • اجرای قربانی در حج، موجب جواز حلق و تقصیر+۱ آیه
  • اجرای قربانی در حج، موجب جواز حلق و تقصیر+۱ آیه
  • وجوب طواف کعبه، پس از تقصیر و خروج از احرام
  • کعبه، دارای قدمت تاریخی و کهن و اثری باستانی+۵ آیه
  • کعبه، دارای قدمتی کهن تر از زمان ابراهیم(علیه السلام)+۲ آیه
  • بیت عتیق، از جمله نامهای کعبه+۱ آیه
  • نقش محوری کعبه در مناسک حج، از جمله طواف و قربانی به طرف ان+۱ آیه
  • کعبه در شهر مکّه، دارای قدمتی کهن و اثری باستانی+۶ آیه
  • وجوب تقصیر پس از قربانی در منا، جهت اجرای مناسک حج+۱ آیه
  • لزوم حلق (تراشیدن سر) در منا، جهت انجام دادن مناسک حج
  • لزوم رمی جمره در منا، برای مناسک حج
  • تراشیدن موی سر، از مناسک حج+۲ آیه
  • کوتاه کردن موی بدن، از مناسک حج+۱ آیه
  • لزوم قصد قربت، در عقد نذر+۲ آیه
  • لزوم ادای نذر، پس از تقصیر و خارج شدن از احرام حج+۱ آیه
  • وجوب وفای به نذر، برای نذرکنندگان+۳ آیه
  • صحّت نذر در حج، مثل پیاده رفتن از مِنا به مکّه
  • حلق (تراشیدن سر،) از مناسک حج+۲ آیه
  • وجوب حلق و تقصیر، پس از قربانی+۱ آیه
  • طواف، از مناسک و واجبات حج+۳ آیه
  • وجوب طواف، پس از تقصیر و خروج از احرام+۱ آیه
  • وجوب وفا به نذر+۳ آیه
واژه‌ها