آیه ۳۹ سوره دخان

سوره دخان(الدخان)، آیه ۳۹ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۷

معنی کلمات و عبارات
«مَا خَلَقْنَاهُمَا إِلاّ بِالْحَقِّ»: (نگا: حجر / ، ص / ).
نزول
نکات آیه
۱- آفرینش آسمان ها و زمین، آفرینشى بحق، بایسته، ارزشمند و هدفدار «و ما خلقنا السموت و الأرض و ما بینهما لعبین . ما خلقنهما إلاّ بالحقّ» ۲- آفرینش آسمان ها و زمین، به دور از هرگونه پوچى، بیهودگى و بطلان «و ما خلقنا السموت و الأرض ... لعبین ... إلاّ بالحقّ» ۳- حقانیت آفرینش جهان، مستلزم وجود معاد «إن هى إلاّ موتتنا الأُولى ... ما خلقنهما إلاّ بالحقّ» از این که حقانیت آفرینش در مقام رد اندیشه منکران معاد مطرح شده، مطلب یاد شده استفاده مى شود. ۴- بى دانشى نسبت به حقانیت هستى و اهداف ارزشى آفرینش، عامل انکار معاد «إن هى إلاّ موتتنا الأُولى ... و لکنّ أکثرهم لایعلمون» از ارتباط میان «إنّ هؤلاء لیقولون» با «و لکنّ أکثرهم لایعلمون» استفاده مى شود که انکار معاد، ریشه در جهل نسبت به حقانیت آفرینش دارد. ۵- جهان بینى غلط و نگرش جاهلانه به هستى، ریشه عملکرد نادرست و مجرمانه انسان در صحنه حیات «إنّهم کانوا مجرمین ... و لکنّ أکثرهم لایعلمون» از ارتباط این آیه با عبارت «إنّهم کانوا مجرمین»، استفاده مى شود که ناآگاهى نسبت به حقانیت آفرینش، عامل گرایش امت هاى نابود شده به جرم پیشگى بوده است. ۶- وجود عناصرى آگاه اما لجوج و حق ناپذیر، در میان مشرکان و منکران معاد «إنّ هؤلاء لیقولون ... و لکنّ أکثرهم لایعلمون» بنابراین که ضمیر «هم» به مشرکان مکه بازگردد; از مفهوم «أکثرهم» استفاده مى شود که اقلیتى آگاه در میان مشرکان حضور داشتند که به رغم درک حقانیت معاد، به انکار آن مى پرداختند.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
  • افرینش اسمانها هدفدار و دور از هرگونه پوچی و بیهودگی+۱۰ آیه
  • اگاهی اقلّیّتی از مشرکان به حکیمانه بودن افرینش اسمانها، زمین و حقّانّیت معاد+۳ آیه
  • نااگاهی اکثریّت مشرکان درباره حقّانیّت افرینش اسمان و زمین و مجموعه هستی
  • انکار معاد از سوی اکثریّت مشرکان مکّه، پیامد نااگاهی انان درباره حقّانیّت افرینش هستی+۲ آیه
  • حقّانیّت جهان افرینش، مستلزم وجود معاد+۲ آیه
  • خلقت جهان افرینش، براساس حق، به فرمان خداوند+۱۰ آیه
  • جهل مشرکان کافر به حقّانیّت جهان هستی، عامل انکار معاد از سوی انان+۵ آیه
  • خلقت جهان افرینش بر اساس حق از سوی خداوند+۵ آیه
  • نااگاهی اکثر کافران، بر هدفمندی جهان افرینش+۳ آیه
  • جهل به حقانیّت افرینش، عامل انکار معاد+۱ آیه
  • جهان، افریده شده خداوند، بر پایه حق+۸ آیه
  • حق بودن افرینش جهان، مقتضای برپایی قیامت+۸ آیه
  • جهل به حقّانیّت هستی و اهداف افرینش، عامل انکار معاد+۲ آیه
  • افرینش زمین، بر اساس حق+۱۲ آیه
  • افرینش زمین، هدفدار و به دور از هر گونه پوچی و بیهودگی+۱۱ آیه
  • جهان افرینش، منبعی برای شناخت افریدگار ان+۳ آیه
  • اگاهی اقلّیّتی از مشرکان به معاد و افرینش اسمانها و زمین+۳ آیه
  • منزّه بودن خداوند از ملعبه و بازیگری، در افرینش اسمانها و زمین+۳ آیه
  • منزّه بودن خداوند از لعب و بیهدفی، در خلقت موجودات بین اسمان و زمین+۳ آیه
  • تکذیب معاد، موجب بیهوده دانستن و پوچ پنداری افرینش جهان+۳ آیه
  • جهل و نادانی، زمینه انکار معاد+۴ آیه
واژه‌ها