آیه ۱۶ سوره رعد

سوره رعد(الرعد)، آیه ۱۶ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۵۱

قُلْ مَن رَّبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ قُلْ أَفَاتَّخَذْتُم مِّن دُونِهِ أَوْلِيَاءَ لَا يَمْلِكُونَ لِأَنفُسِهِمْ نَفْعًا وَلَا ضَرًّا قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَىٰ وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ أَمْ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ خَلَقُوا كَخَلْقِهِ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْ قُلِ اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

بگو: «چه کسی پروردگار آسمانها و زمین است؟» بگو: «اللّه!» (سپس) بگو: «آیا اولیا (و خدایانی) غیر از او برای خود برگزیده‌اید که (حتّی) مالک سود و زیان خود نیستند (تا چه رسد به شما؟!)» بگو: «آیا نابینا و بینا یکسانند؟! یا ظلمتها و نور برابرند؟! آیا آنها همتایانی برای خدا قرار دادند بخاطر اینکه آنان همانند خدا آفرینشی داشتند، و این آفرینشها بر آنها مشتبه شده است؟!» بگو: «خدا خالق همه چیز است؛ و اوست یکتا و پیروز!»

معنی کلمات و عبارات
«أوْلِیَآءَ»: جمع وَلیّ، سرپرستان. مراد معبودهای دروغین است. «أَمْ»: بلکه آیا؟ استفهام انکاری است. «أَمْ جَعَلُوا لِلّهِ شُرَکَآءَ خَلَقُوا کَخَلْقِهِ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَیْهِمْ»: این عبارت می‌تواند جنبه تهکّم و ریشخند را داشته باشد. یعنی: بلکه آنان برای خدا انبازهائی قرار داده‌اند که چه بسا همچون خدا دست به آفرینش یازیده‌اند و این است که جدائی آنها از خدا برایشان دشوار شده است؟! یا این که استفهام انکاری باشد که ترجمه آن در معنی آیه مذکور است. «خَلَقُوا کَخَلْقِهِ»: آیا همچون خدا دست به کار آفرینش زده‌اند و مخلوقاتی را آفریده‌اند؟ آیا مخلوقاتی همچون مخلوقات خدا را پدیدار کرده‌اند؟ «فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ»: به سبب آن، آفریده‌ها برای آنان یکسان و مشتبه گشته است. لذا آفرینش خدا و آفرینش چنین معبودهائی، ایشان را دچار مشکل و اشتباه ساخته است. «الْقَهَّارُ»: بسیار چیره و توانا. بسیار غالب و قاهر.
نزول

سال ۱۹ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱۴ رویداد)
نکات آیه
۱- خداوند ، مالک و مدبر آسمانها و زمین است. «قل من رب السموت و الأرض قل الله» ۲- جهان دربردارنده آسمانهایى متعدد «رب السموت» ۳- باور به نقش خدا در جهان آفرینش و علم همه جانبه او و فرمانبرى همگان از وى ، آدمى را به پذیرش ربوبیت مطلق او بر جهان هستى هدایت مى کند. «الله یعلم ... هو الذى یریکم البرق ... لله یسجد ... قل من رب السموت و الأرض» بیان ربوبیّت خدا بر هستى با طرح سؤال از مشرکان، پس از آیاتى که صفات و ویژگیهاى خداوند را مطرح کرد، مى رساند که مضمون آیه مورد بحث به منزله نتیجه اى براى آیات گذشته است ; یعنى، آگاهى همه جانبه خدا (الله یعلم ...)، دخل و تصرف او در هستى (هو الذى یریکم ...) و خضوع همگان در برابر او (لله یسجد ...) هر اندیشمندى را به این نتیجه مى رساند که: اوست رب و مالک همه هستى و غیر او ربوبیتى ندارد. ۴- امتناع مشرکان عصر بعثت از اقرار به ربوبیت خدا بر تمام هستى على رغم مشاهده نقش او در جهان آفرینش «قل من رب السموت و الأرض قل الله» از اینکه خداوند خود به پرسشى که از مشرکان کرده (من رب السموت) پاسخ مى دهد (قل الله) معلوم مى شود آنان از اعتراف و اقرار به ربوبیّت خداوند خوددارى مى کردند. ۵- بیان حقایق و معارف در قالب پرسش و پاسخ از روشهاى قرآن براى توجه دادن مردم به آن حقایق «قل من رب السموت و الأرض قل الله» ۶- خداوند راهنماى پیامبر(ص) در چگونه بیان کردن معارف و تبلیغ کردن دین «قل من رب السموت و الأرض قل الله قل أفاتخذتم» ۷- مشرکان با وجود دلایل روشن بر ولایت خداوند ، دیگران را ولىّ و سرپرست خویش مى پنداشتند و به آنان روى مى آوردند. «أفاتخذتم من دونه أولیاء» تفریع جمله «اتخذتم ...» به وسیله حرف «فاء» بر بیان کارها و شؤونى که براى خداوند برشمرده شد - که مشرکان نیز آنها را باور دارند - مى رساند که ولایت بر انسانها تنها از آنِ خداست و پندار ولایت غیر او ، پندارى ناموجّه و بدون دلیل است. ۸- تنها خداوند ولىّ و اختیاردار امور انسانهاست. «أفاتخذتم من دونه أولیاء» ۹- آنان که ولایت خداوند را نپذیرند ، اسیر ولایتهاى متعدد و گوناگون مى شوند. «أفاتخذتم من دونه أولیاء» برداشت فوق از جمع آوردن «أولیاء» استفاده شده است. ۱۰- معبودهاى اهل شرک حتى از نفع رسانى به خویشتن و از دفع ضرر از خود ناتوانند. «لایملکون لأنفسهم نفعًا و لا ضرًّا» ۱۱- تنها کسى شایسته ولایت و سرپرستى است که بر نفع رسانى و دفع ضرر توانا باشد. «لایملکون لأنفسهم نفعًا و لا ضرًّا» ۱۲- تنها مدبّر هستى ، بر نفع رسانى و دفع ضرر تواناست. «من رب السموت و الأرض قل الله قل أفاتخذتم من دونه أولیاء لایملکون لأنفسهم نفعًا و لا ضرًّا» ۱۳- آنان که ولایت خدا و ربوبیت او را بر هستى پذیرفته اند بینایند و کسانى که براى غیر خدا ولایت و تدبیرى در جهان معتقدند ، کوردلانند. «قل هل یستوى الأعمى والبصیر أم هل تستوى الظلمت والنور» کلمات «أعمى» (کور)، «بصیر» (بینا) و نیز «ظلمات» (تاریکیها) و «نور» (روشنى) محتمل است مثالها و نظیرهایى براى مشرکان و موحدان باشد و محتمل است صفات و ویژگیهاى معبودهاى اهل شرک و خداوند متعال باشد. برداشت فوق مبتنى بر احتمال نخست است. ۱۴- هرگز موحدان بصیر با مشرکان کوردل برابر نیستند. «قل هل یستوى الأعمى والبصیر» ۱۵- نابرابرى مشرکان با موحدان بسان نابرابرى انبوه تاریکیها با روشنایى است. «أم هل تستوى الظلمت والنور» ۱۶- پذیرش ولایت و ربوبیت غیر خدا ، فرو رفتن در تاریکیهاست و پذیرش ولایت و ربوبیت خدا ، راهیابى به نور است. «قل من رب السموت ... أم هل تستوى الظلمت والنور» ۱۷- خداوند ، حقیقتى بصیر و پرفروغ است و معبودهاى اهل شرک کور و تاریکند. «قل هل یستوى الأعمى والبصیر أم هل تستوى الظلمت والنور» برداشت فوق بر این مبناست که «أعمى» و «ظلمات» اوصاف معبودهاى اهل شرک و «بصیر» و «نور» وصف خداوند باشد. ۱۸- راه حق یکى است و بیراهه هاى باطل متعدد است. «أم هل تستوى الظلمت والنور» جمع آوردن «ظلمات» و در مقابل مفرد آوردن «نور» گویاى برداشت فوق است. ۱۹- مشرکان على رغم سراغ نداشتن مخلوقى براى خدایان خویش ، به ولایت و تدبیر آنان معتقد بودند. «أفاتخذتم من دونه أولیاء ... أم جعلوا لله شرکاء خلقوا کخلقه فتشبه الخلق علیهم» جمله «خلقوا کخلقه» صفت براى «شرکاء» است. «خلق» در هر دو مورد («کخلقه» و «الخلق») مصدر و به معناى اسم مفعول (مخلوقات) است. «تشابُه» (مصدر تشابَه) به قرینه کلمه «على» به معناى مشتبه شدن به خاطر مشابهت است. «أم» در جمله فوق أم منقطعه و حاوى استفهام انکارى است و مى رساند که خود مشرکان نیز براى شرکا و معبودهاى پندارى، آفرینشى را باور نداشتند تا با آفریده هاى خدا مشتبه شود. ۲۰- خداوند در آفریدن موجودات هیچ شریکى ندارد. «أم جعلوا لله شرکاء خلقوا کخلقه» ۲۱- غیر خدا هیچ آفرینش و آفریده اى ندارد. «أم جعلوا لله شرکاء خلقوا کخلقه» ۲۲- پذیرش سرپرستى و ولایت غیر خدا شرک است. «أفاتخذتم من دونه أولیاء ... أم جعلوا لله شرکاء» ۲۳- مشرکان عصر بعثت معتقد به وجود خداوند «أم جعلوا لله شرکاء خلقوا کخلقه» ۲۴- خداوند خالق و آفریننده همه پدیده هاست. «قل الله خلق کل شىء» ۲۵- خداوند آفریننده چیزهایى که اهل شرک آنها را معبودها و خدایان خویش پنداشته اند. «أم جعلوا لله شرکاء ... قل الله خلق کل شىء» از مصداقهاى مورد نظر براى «شىء» معبودهاى اهل شرک است. ۲۶- تنها خداوند واحد (یکتا) و قهّار (بسیار غلبه کننده) است. «و هو الوحد القهّ-ر» ۲۷- موجودى که خود مخلوق خداوند است نمى تواند شریک خدا در ربوبیت بوده و به خدایى پذیرفته شود. «أم جعلوا لله شرکاء ... قل الله خلق کل شىء» ۲۸- ربوبیّت و ولایت تنها برازنده خالق هستى است. «أفاتخذتم من دونه أولیاء ... قل الله خلق کل شىء» ۲۹- یکتایى خدا و غلبه و تسلط او بر هستى ، دلیل ربوبیت و ولایت اوست. «أفاتخذتم من دونه أولیاء ... و هو الوحد القهّ-ر»
تفسیر (۱۱)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

آثار قبول ربوبیت خداآثار قبول ولایت غیر خداتربیتیتشبیه به روشناییتشبیه موحدانخالق معبودان باطلدفع ضرر در ولیدلایل ولایت خداربوبیت خالق آفرینشسرزنش قبول ولایت غیر خداظلمت معبودان باطلعقیده به تدبیر معبودان باطلعقیده به ولایت معبودان باطلعوامل ظلمتغیر خدا و خالقیتمشرکان صدراسلام و ربوبیت خدامشرکان و موحدانمشرکان کوردلمعبودان باطل و خلقتمنفعت رسانی در ولینورانیت خداولایت بر مشرکانولی مشرکانکوردلی معبودان باطلتعدد راههای باطلملاک ربوبیتآثار اعراض از ولایت خداآثار قبول ولایت خداولایت خالق آفرینشاهمیت ولایت خداتشبیه به تاریکیخالقویژگیهای مدبر آفرینشتشبیه مشرکانفضایل اهل بصیرتوحدت راه حقملاک ولایتولایت غیر خداقبول ربوبیت خدامدبر آسمان هاروش تبلیغ محمدقبول ولایت غیر خداولی انسان هاقهارواحدمدبر زمینفضایل موحدانانقیاد موجوداتمالک آسمان هاعوامل بصیرتاهل بصیرتایمان به علم خداکفر مشرکان صدراسلامروش تبیین دینآثار حاکمیت خدارد شرکعقیده به خدالجاجت مشرکاندلایل ربوبیت خداعقیده مشرکان صدراسلامروش تعالیم قرآنلجاجت مشرکان صدراسلامبصیرت خداعقیده باطل مشرکانهدایت محمدفواید پرسشخالق موجوداتروش تبیین حقایقعظمت خداتوحید در خالقیتمالک زمیندلایل توحید ربوبیموارد شرکآثار توحیدولایت خداعجز معبودان باطلعجز موجوداتبینش مشرکانهدایتهای خداتعدد آسمانمعلم محمدحاکم آفرینشتعالیم خداتوحید افعالیتدبیر خداعوامل هدایتمالکیت خداتشبیهات قرآنخالقیت خداجهان بینی توحیدیآثار ایماناختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۷۲)
  • عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۴ آیه
  • توانایی خداوند بر افرینش و ناتوانی بتها بر ان، دلیلی بر ابطال شرک، و اثبات توحید
  • احتجاج پیامبر(صلی الله علیه واله) با مشرکان برای اثبات ربوبیّت خدا و نفی ولایت و تاثیر معبودان و مشرکان
  • ایمان، همانند نور، روشناییبخش و هدایتگر+۳ آیه
  • ایمان، همانند نور، روشنایی بخش و هدایتگر+۶ آیه
  • نزول باران، جلوهای از خالقیّت خداوند+۱ آیه
  • جلب منفت و دفع ضرر از خویش، از انگیزههای بتپرستی+۲ آیه
  • ناتوانی بتان بر رساندن نفع و ضرر، برهانی بر خطا بودن بتپرستی+۱ آیه
  • بطلان بتپرستی به دلیل ناتوانی بتها از افرینش
  • بصیرت، باعث رهیافتن به توحید و قدرت خدا
  • بدیهی بودنِ برتری بصیرت بر کوردلی+۳ آیه
  • مؤمنان، انسانهایی اهل بینش و خرد+۴ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۱۰ آیه
  • مقایسه کردن، از روشهای تربیتی قران+۹ آیه
  • ایمان، همچون نور روشناییبخش+۱۰ آیه
  • انسان عالم و روشن بین، همچون انسان بینا+۴ آیه
  • تشبیه کفر به تاریکی+۹ آیه
  • تشبیه مؤمنان به انسان بینا+۳ آیه
  • تعلیم روش احتجاج به محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۳ آیه
  • نفی تاثیر استقلالی غیر خداوند، در جهان هستی+۲ آیه
  • حاکمیّت بلامنازع خدای یگانه، بر تمام موجودات+۲ آیه
  • ناتوانی غیر خدا، از هرگونه خلق و ایجاد+۱ آیه
  • افرینش اشیا و تدبیر موجودات از سوی خالق متعال، دلیل بر توحید خالقیّت+۳ آیه
  • خدای یکتا، تنها پروردگار هستی و مدبّر امور+۱ آیه
  • حاکمیّت مطلق خدا، دلیل ربوبیّت او+۱ آیه
  • خلقت موجودات، از دلایل انحصار ربوبیّت به خدا+۳ آیه
  • مالکیّت تکوینی موجودات، منحصر به خداوند یکتا+۲ آیه
  • انحصار ولایت مطلق به خداوند یکتا
  • دعوت شدن مشرکان کافر به توحید، از سوی پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)
  • سرشت توحیدی بشر، نیازمند تذکّر و تنبّه+۲ آیه
  • اعتقاد مردم به وجود خداوند، در عصر جاهلیّت+۳ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) موظّف به بیان حرمت و زشتی اعمال و رسوم جاهلیّت+۱ آیه
  • خداوند، تدبیرکننده جهان افرینش و عوالم متعدّد ان+۱ آیه
  • خداوند، افریننده جهان، بدون الگویی از پیش+۴ آیه
  • بدیهی بودن برتری نور بر ظلمت+۱ آیه
  • حسن علم، از نظر خردمندان+۴ آیه
  • ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۵ آیه
  • حرمت بت پرستی+۳ آیه
  • حاکمیّت و فرمانروایی خدا بر موجودات، زمینه و دلیلی برای شناخت یگانگی خدا+۱ آیه
  • سراسر جهان، در سیطره حاکمیّت خداوند+۱ آیه
  • تدبیر امور جهان، اقتضای ربوبیّت خدا+۱ آیه
  • خلقت موجودات جهان، پرتوی از ربوبیّت خدا+۲ آیه
  • خداوند، پروردگار اسمان و زمین
  • قهاریّت و قدرت کامل، از صفات خداوند+۱ آیه
  • غلبه و سلطه کامل خداوند، بر تمام موجودات
  • خلقت همه اشیا و موجودات، به فرمان خداوند+۱ آیه
  • خلقت اشیا، برخاسته از قدرت خداوند
  • خداوند، خالق هر چیزی+۱ آیه
  • یگانگی خداوند، منشا خلقت هر چیزی
  • قهاریّت خداوند، منشا خلقت هر چیزی
  • ناتوانی معبودهای باطل، از افرینش مخلوقی همانند مخلوقات خداوند
  • تدبیر امور زمین، از جانب خداوند+۱ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به پرسش نکوهشی و استهزایی از مشرکان، درباره اتّخاذ معبودان فاقد تاثیر به عنوان ولیّ و سرپرست خود
  • همسان بودن انسان کوردل و گمراه، با انسان حق پذیر و هدایت یافته، مورد سؤال انکاری خدا+۲ آیه
  • سؤال انکاری پیامبر(صلی الله علیه واله) از مشرکان، درباره یکسان بودن افراد کوردل و بینا و ظلمت (شرک و کفر) و نور (ایمان)
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به پرسش نکوهشی و استهزایی از مشرکان درباره اتّخاذ معبودان فاقد تاثیر، در مقام ولی و سرپرست
  • توجه نکردن مشرکان به یکسان نبودن خدای خالق با بتهای ناتوان از افرینش و تاثیر مورد پرسش انکاری و توبیخی خدا
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظف به پرسش نکوهشی و استهزایی از مشرکان درباره اتّخاذ معبودان فاقد تاثیر در جایگاه ولی و سرپرست خود
  • همسان بودن انسان کوردل و گمراه با انسان حق پذیر و هدایت یافته، مورد سؤال انکاری خدا+۲ آیه
  • توجّه نکردن مشرکان به یکسان نبودن خدای خالق با بتهای ناتوان از افرینش و تاثیر، مورد پرسش انکاری و توبیخی خدا
  • سؤال تقریری پیامبر(صلی الله علیه واله) از مشرکان، درباره تدبیر خداوند بر جهان هستی
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به پرسش نکوهشی و استهزایی از مشرکان، درباره اتّخاذ ولی و سرپرست از معبودان فاقد تاثیر
  • سؤال انکاری پیامبر(صلی الله علیه واله) از مشرکان، درباره یکسان بودن افراد کور دل و بینا و ظلمات (شرک و کفر) و نور ایمان
  • توجّه دادن مردم به شناخت خدا و دوری از شرک، از اهداف سؤال محمّد(صلی الله علیه واله) از مشرکان+۲ آیه
  • اتّخاذ شریک برای خدا در تدبیر انسانها و جهان، پنداری نادرست+۱ آیه
  • اعتقاد مشرکان به وجود شریک، برای ربوبیّت خدا+۱ آیه
  • ناتوانی معبودهای مشرکان از هرگونه افرینش، دلیل بطلان شرک+۱ آیه
  • شرک، در ناپایداری، مانند کف روی اب+۱ آیه
  • اعتقاد مشرکان جاهلی به شریک و همتا داشتن خداوند+۱ آیه
  • مشرکان، مردمانی کوردل و فاقد بصیرت+۱ آیه
  • پذیرش ولایت غیر خدا، از مصادیق شرک به او
  • وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا
  • کوردلی، از موانع شناخت حقایق+۵ آیه
  • بهره گیری قران از حسّ ضررگریزی انسان، برای تبلیغ توحید عبادی+۲ آیه
  • خداوندِ قادر بر دفع هر ضرر، شایسته ولایت و سرپرستی انسانها
  • تنها مدبّرِ یگانه بر هستی، قادر بر دفع ضرر از هر چیز
  • معبودان باطل (بتها)، عاجز از هرگونه دفع ضرری، از خویش+۱ آیه
  • ناتوانی بتها از ضرررسانی به غیر+۱ آیه
  • عجز معبودان باطل، از رساندن نفع و ضرر+۲ آیه
  • شایستگی خدا برای پرستش، به جهت مالک بودن نفع و ضررها+۲ آیه
  • تشبیه ضلالت به تاریکی+۱۰ آیه
  • تشبیه انسان گمراه به کور+۴ آیه
  • تعدّد راههای گمراهی، در مقابل هدایت+۱۰ آیه
  • پذیرش ولایت معبودان شرک، موجب افتادن در وادی تاریکیها (گمراهی)
  • نابرابری تاریکیها (گمراهیها) با روشنایی (هدایت)+۲ آیه
  • تشبیه کفر به تاریکی+۱۰ آیه
  • تشبیه بت پرستی و شرک به تاریکی و کوری
  • پذیرش ربوبیّت غیر خدا، عامل فرو رفتن در تاریکیهای کفر
  • پذیرش ولایت غیر خدا، عامل ابتلا به ظلمت معنوی
  • تعدّد مراتب ظلمت معنوی، در مقابل وحدت نور+۱۰ آیه
  • نابرابری انبوه مشرکان با موحّدان، بسان نابرابری تاریکیها با روشنایی و یکسان نبودن ان دو با یکدیگر
  • تصریح خداوند به نابرابری تاریکیها با نور و برتری نور بر تاریکی+۲ آیه
  • تعدّد معبودان باطل مشرکان+۲ آیه
  • معبودان باطل، ناتوان نسبت به دفع ضرر از خود+۱ آیه
  • عجز معبودان باطل، از نفع رسانی به خود+۱ آیه
  • معبودان باطل، موجوداتی کور و فاقد بینایی
  • معبودان باطل، خود موجوداتی مخلوق دیگران+۱ آیه
  • بینایی، از صفات معبود حقیقی و ملاک شایستگی، برای عبادت
  • رعایت عدالت، در براورد شخصیّت انسانها و گروهها و احترام به ارزشهای متعالی انان روشی الهی+۶ آیه
  • برتری انسانهای عالم و بصیر بر جاهلانِ کوردل، امری اشکار برای عاقلان+۶ آیه
  • خالق و تدبیرکننده جهان و توانمند بر رساندن نفع و زیان، شایسته پرستش از نظر عقل، نسبت به موجود فاقد این صفات (معبودان مشرکان)
  • برتری نور (علم) بر ظلمت (جهل)، از نظر عقل
  • حکم عقل به نابرابری نابینایی و بصیرت (جهل و علم)+۴ آیه
  • برتری و ارزش اهل علم و معرفت بر جاهلان، بدیهی و روشن، نزد عقل و فطرت+۳ آیه
  • مشرکان، حاضر به فدیه دو برابر ثروت زمین در قیامت (در صورت دارا بودن) برای نجات از عذاب
  • عدم پذیرش هیچ گونه فدیه ای از مشرکان در قیامت، برای نجات از جهنّم
  • بیداری فطرت خفته انسانها با طرح سؤال، راهی برای تبلیغ و دعوت به توحید+۵ آیه
  • احتجاج با مشرکان، راهی برای بیدار ساختن فطرت توحیدی مشرکان+۲ آیه
  • ترجیح نابینا بر بینا، قبیح از نظر عقل+۱ آیه
  • جهل و جهالت، صفتی قبیح، از نظر عقل و عقلا+۴ آیه
  • خلقت اشیا، از جلوه های قدرت خداوند
  • بدیهی بودن ارزش بصیرت قلب بر کوردلی+۳ آیه
  • بی ارزشی کوردلان، در مقایسه با صاحبان قلب بصیر و بیدار+۴ آیه
  • قهّار / اسماوصفات+۱ آیه
  • تشبیه شرک به کف اب، در زوال و ناپایداری+۱ آیه
  • تشبیه شرک در ناپایداری و پوچی به کف برخاسته از فلزات گداخته شده+۱ آیه
  • ظلمت و تاریکی، پیامد کفر+۸ آیه
  • تشبیه کفر به تاریکی+۱۰ آیه
  • اعتقاد مشرکان به ولایت و تدبیر خدایان خویش به رغم سراغ نداشتن مخلوقی برای انان
  • روی اوردن مشرکان به دیگران در جایگاه ولیّ و سرپرست خویش، با وجود دلایل روشن بر ولایت خداوند
  • امتناع مشرکان عصر بعثت از اقرار به ربوبیّت خدا بر تمام هستی، به رغم مشاهده نقش او در جهان افرینش
  • احتجاج پیامبر صلی الله علیه و اله با مشرکان، برای اثبات ربوبیّت خدا و نفی ولایت معبودان و مشرکان
  • تعلیم روش احتجاج به پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، از جانب خداوند+۲ آیه
  • دعوت مشرکان به توحید، از جانب محمّد صلی الله علیه و اله
  • استفاده پیامبر صلی الله علیه و اله از سؤال و جواب در القا و تبلیغ تعالیم خود+۲ آیه
  • بیان معیارهای برتری از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله در قالب سؤال و مقایسه+۱ آیه
  • دست کشیدن از شرک و شناخت درست خداوند از اهداف سؤال و جواب پیامبر صلی الله علیه و اله با مشرکان+۳ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله مامور پرسش از مشرکان، برای بیان نابرابری موحدان با مشرکان، مانند نابرابری کوری و بینایی، ظلمات و نور
  • پیامبر صلی الله علیه و اله مامور بیدار کردن فطرت توحیدی مشرکان با سؤال از انان+۱ آیه
  • فرمان خدا به پیامبر صلی الله علیه و اله مبنی بر سؤال از مشرکان، درباره دلیل انتخاب غیر خداوند، در جایگاه ولیّ، به رغم ناتوانی انها از نفع و ضرر رساندن
  • پیامبر صلی الله علیه و اله بیان کننده ربوبّیت انحصاری خداوند، در قالب پرسش از مشرکان
  • پیامبر صلی الله علیه و اله مامور احتجاج بر خالقیّت خدابه نبودن مخلوق برای معبودان باطل، در قالب پرسش ازمشرکان
  • پیامبر صلی الله علیه و اله مامور احتجاج با مشرکان+۳ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور بیدار کردن فطرت توحیدی مشرکان+۲ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به ابلاغ رهنمود خداوند به مشرکان، در اثبات توحید و نفی شرک
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به تبیین براهین توحیدی و اثبات یگانگی خداوند، با ابطال وجود خدایان دروغین+۲ آیه
  • وظیفه پیامبر صلی الله علیه و اله در توجه دادن مردم به فطرت توحیدی و بیدار کردن ان
  • کوردلی، از اسباب نکوهش+۲ آیه
  • توجّه نکردن مشرکان به یکسان نبودن خدای خالق با بتهای ناتوان از افرینش، مورد پرسش نکوهشی خدا
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به پرسش نکوهشی از مشرکان درباره اتخاذ معبودان فاقد تاثیر، در جایگاه ولیّ و سرپرست خود
  • مؤمنان، انسانهایی اهل بینش و بصیرت+۳ آیه
  • مؤمنان، دارای ارزش و فضیلت، در پیشگاه خدا+۲ آیه
  • فقدان بصیرت برای شناخت خداوند، به مانند نداشتن نور
  • ایمان، همچون نور روشناییبخش+۱۰ آیه
  • برتری نور ایمان برای انسان، بر کفر و شرک، امری روشن
  • حقیقت اسمانها و زمین، از مصادیق نور، و خداوند، صاحب ان
  • شناخت ربوبیت پروردگار، از مصادیق کامل نور
  • نابرابری نور با ظلمت+۲ آیه
  • نابرابری مشرکان با موحّدان، به سان نابرابری ظلمت با نور
  • تعدّد تاریکیها و وحدت نور، در جهان افرینش+۹ آیه
  • فرورفتن در تاریکیها بر اثر پذیرش ولایت و ربوبیّت غیر خدا و راهیابی به نور، به جهت پذیرش ولایت و ربوبیّت خدا+۱ آیه
  • اعتقاد مشرکان به ولایت بتها به رغم عدم مالکیّت انها نسبت به نفع و ضرر خود
  • اعتقاد مشرکان به ولایت بتها، به رغم خالق نبودن انها
  • خلقت اسمان و زمین از دلایل شایستگی خداوند برای ولایت و سرپرستی
  • قدرت خداوند بر دفع ضرر از موجودات از دلایل شایستگی او بر ولایت و سرپرستی
  • قهّاریّت خدا ویژگی انحصاری خدا برای ولایت و سرپرستی
  • نفعرسانی خداوند به موجودات از دلایل شایستگی او برای ولایت و سرپرستی
  • ولایت خدا ولایتی یگانه و بدون معارض
  • ولایت خدا بدون شریک
  • خداوند تنها ولیّ موجودات اسمان و زمین
  • یکتا و یگانه بودن خداوند از دلایل ولایت خداوند
  • تدبیر امور اسمان و زمین دلیل لزوم تمسک به ولایت خداوند و پذیرش ان
  • اعتقاد به ولایت خدا و پذیرش ان موجب روشنی دل و بصیرت
  • پذیرش ولایت خداوند موجب نورانیت دل
  • عدم صلاحیّت موجودات مخلوق خدا برای ولایت مستقلّ و بدون ارتباط با خدا
  • رویگردانی از ولایت خدا موجب پذیرفتن ولایتهای متعدد
  • ندیدن ایات الهی و غفلت از یاد خدا سبب پذیرش ولایت غیر خدا
  • عدم استحقاق اولیای مشرکان برای ولایت، به سبب عدم قدرتشان بر نفعرسانی حتّی به خویشتن
  • اعتقاد مشرکان به ولایت معبودهای باطل علیرغم مشاهده عدم توانایی انها بر خلقت
  • اولیای (معبودان باطل) مشرکان ناتوان از سود و زیانرسانی
  • پذیرش ولایت غیر خدا نوعی تاریکی و باعث فرو رفتن در تاریکیها و گمراهیها
  • پذیرش ولایت غیر خدا شرک به خداوند
واژه‌ها