آیه ۳۶ سوره رعد

سوره رعد(الرعد)، آیه ۳۶ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۵۴

وَالَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَفْرَحُونَ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمِنَ الْأَحْزَابِ مَن يُنكِرُ بَعْضَهُ قُلْ إِنَّمَا أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا أُشْرِكَ بِهِ إِلَيْهِ أَدْعُو وَإِلَيْهِ مَآبِ

کسانی که کتاب آسمانی به آنان داده‌ایم، از آنچه بر تو نازل شده، خوشحالند؛ و بعضی از احزاب (و گروه‌ها)، قسمتی از آن را انکار می‌کنند؛ بگو: «من مأمورم که «اللّه» را بپرستم؛ و شریکی برای او قائل نشوم! به سوی او دعوت می‌کنم؛ و بازگشت من بسوی اوست!»

معنی کلمات و عبارات
«أَلَّذِینَ آتَیْناهُمُ الْکِتَابَ ...»: مراد گروهی از یهودیان و مسیحیانی است که ایمان آورده‌اند. «الأحْزَابِ»: گروهها و دسته‌ها. «مِنَ الأحْزَابِ مَنْ ...»: مراد یهودیان و مسیحیان و همچنین مشرکانی است که گرد هم آمدند و بر ضدّ پیغمبر و آئین اسلام به مبارزه برخاستند. «أَدْعُو»: دعوت می‌کنم. مردم را فرا می‌خوانم. در رسم‌الخطّ قرآنی الف زائدی در آخر دارد. «مَآبِ»: رجوع و بازگشت من. اصل آن (مَآبی) و از ماده (أَوْب) می‌باشد.
نزول

سال ۱۹ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱۴ رویداد)
نکات آیه
۱- یهود و نصارا ، از کتاب آسمانى (تورات و انجیل) برخوردار بودند. «والذین ءاتینهم الکتب» در اینکه مراد از «الذین ...» چه کسانى اند چند نظر ابراز شده است: ۱- یهود و نصارا ، ۲- آنها و مجوس ، ۳- مسلمانان. ۲- قرآن کتاب نازل شده بر پیامبر(ص) «بما أُنزل إلیک» ۳- یهود و نصارا ، در عصر پیامبر(ص) به گروههایى با گرایشهاى مختلف ، تقسیم شده بودند. «والذین ءاتینهم الکتب یفرحون ... و من الأحزاب من ینکر بعضه» «حزب» - چنان چه از«لسان العرب» استفاده مى شود - به مردمى که داراى اندیشه و رفتارى مشابهند گفته مى شود. «ال» در «الأحزاب» عهد ذکرى و اشاره به «الذین ...» (یهود و نصارا) دارد. بنابراین آنان در عصر بعثت به چند حزب که هر یک عقاید و گرایشهاى متفاوتى داشتند، تقسیم شده بودند. ۴- نزول قرآن بر پیامبر(ص) مایه سرور و شادمانى گروهى از یهود و نصارا بود. «والذین ءاتینهم الکتب یفرحون بما أُنزل إلیک» جمله «و من الأحزاب ...» (برخى از یهود و نصارا بخشى از قرآن را نمى پذیرند) حکایت از آن دارد که مراد از «الذین ... یفرحون» همه یهود و نصارا نیستند. از این رو در برداشت سرور و شادمانى به گروهى از آنان نسبت داده شد. ۵- گروههایى از اهل کتاب ، قسمتهایى از قرآن را نمى پذیرفتند و حقانیّت آن را انکار مى کردند. «و من الأحزاب من ینکر بعضه» ۶- پیامبر(ص) از ناحیه خداوند فرمان داشت که تنها او را بپرستد و براى او شریکى قائل نباشد. «قل إنما أُمرت أن أعبد الله و لا أشرک به» ۷- پیامبر(ص) از ناحیه خداوند فرمان داشت ، یکتاپرستى خویش و گریزش از شرک را اعلام کند. «قل إنما أُمرت» ۸- لزوم پرستش خدا و ضرورت پرهیز از شرک در عبادت «قل إنما أُمرت أن أعبد الله و لا أُشرک به» ۹- گروه هایى از یهود و نصارا داراى گرایشهایى شرک آلود بودند. «و من الأحزاب من ینکر بعضه قل إنما أُمرت أن أعبد الله و لا أُشرک به» چون جمله «قل إنما اُمرت ...» - که حاکى از توحید و یکتاپرستى است - در پاسخ گروه هایى از یهود و نصارا قرار گرفته است ، معلوم مى شود این گروه ها به پرستش غیر خدا و شرک در عبادت روى آورده بودند. ۱۰- حقایق توحیدى قرآن و دعوت آن به یکتاپرستى و نفى شرک ، عامل مخالفت برخى از یهود و نصارا با آن «و من الأحزاب من ینکر بعضه قل إنما أُمرت أن أعبد الله» طرح مسأله توحید و یکتاپرستى پس از «من ینکر بعضه» گویاى این است که از دلایل انکار قرآن از ناحیه برخى احزاب ، اصرار قرآن بر توحید و نفى شرک است. ۱۱- پیامبر(ص) مردمان را فقط به خداوند یکتا دعوت مى کرد و به پرستش او فرا مى خواند. «إلیه أدعوا» تقدیم «إلیه» بر «أدعوا» حاکى از حصر است. ۱۲- بازگشت پیامبر(ص) و نیز سایر انسانها فقط به خداوند است. «و إلیه مئاب» «مئاب» به معناى بازگشت است و کسره «مئابِ» در آیه شریفه ، حاکى از حذف «یاء» متکلم مى باشد. بنابراین «مئابِ» یعنى مئابى.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۳)
  • اتّحاد هر یک از گروههای اهلکتاب و مشرک بر عقیده باطل خود+۱ آیه
  • ضرورت اخلاص در عبادت+۱۰ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به اعلام عبادت خالصانه خود برای خدا+۹ آیه
  • یکسان نبودن اهلکتاب درگرایشهای اعتقادی و رفتاری خود با اسلام و مسلمانان
  • شادمانی گروهی از اهلکتاب به دلیل نزول قران
  • انکار قسمتهایی از قران به وسیله گروهی از اهلکتاب
  • خداوند، برحذردارنده پیامبر(صلی الله علیه واله) از پیروی تمایلات نفسانی اهلکتاب+۵ آیه
  • خداوند یکتا، تنها معبود شایسته برای عبادت+۱۰ آیه
  • توحید عبادی، از فرمانهای مؤکّد خداوند+۷ آیه
  • دعوت شدن اهلکتاب به توحید، از جانب محمّد(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
  • محمّد(صلی الله علیه واله)، از خداپرستان موحّد+۱۱ آیه
  • تقسیم اهلکتاب عصر پیامبر(صلی الله علیه واله) به احزاب و گروههایی با گرایشهای مختلف
  • گرایشهای شرکامیز برخی از احزاب اهلکتاب
  • انکار حقّانیّت قران، از سوی حزبهایی از اهلکتاب+۱ آیه
  • وجود احزاب و گروههای متعدّد در عصر بعثت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • انکار بخشهایی از قران، از سوی برخی احزاب مخالف ان، در صدر اسلام
  • مامور بودن پیامبر(صلی الله علیه واله) به استقامت بر توحید و تبلیغ قران، به رغم انکار بخشهایی از ان از ناحیه برخی احزاب، در صدر اسلام
  • اخلاص در تبلیغ، امری مطلوب+۶ آیه
  • وجوب توحید و اخلاص، در عبادت و بندگی خداوند+۱۴ آیه
  • خداوند، عطاکننده کتابهای اسمانی به بنی اسراییل+۲ آیه
  • نزول قران بر پیامبر(صلی الله علیه واله)، مایه سرور گروهی از اهل کتاب
  • نزول قران بر پیامبر(صلی الله علیه واله)، مایه سرور گروهی از اهل کتاب
  • شرک ستیزی پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، با تمام مشرکان+۱۲ آیه
  • هشدار خداوند به مسلمانان، درباره پیروی از هواهای مشرکان+۱ آیه
  • وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا+۲ آیه
  • شریک گرفتن برای خدا، مورد نهی او+۱ آیه
  • تنها خدا، شایسته عبادت+۷ آیه
  • عبادت خالصانه خدا، تکلیفی الهی بر عهده پیامبر(صلی الله علیه واله)+۹ آیه
  • وجوب پرستش خدای یگانه و پرهیز از پرستش غیر او+۱۴ آیه
  • پرستش خداوند و عبادت او، از توصیه های الهی به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۷ آیه
  • دعوت محمّد(صلی الله علیه واله) از اهل کتاب، برای پرستش خدای یکتا+۱ آیه
  • توجّه به بازگشت همه امور به خدا، مقتضی عبادت او+۱ آیه
  • اعراض از عمل به قران و روی اوردن به هوا و هوس مشرکان، سبب محرومیّت از ولایت و امداد خداوند+۱ آیه
  • انکار بخشهایی از قران، از ناحیه برخی گروههای اهل کتاب
  • کفر برخی احزاب و گروههای عصر نزول به قران+۱ آیه
  • نزول قران، موجب خشنودی و شادمانی مؤمنان اهل کتاب
  • دعوت اهلکتاب به توحید از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، از خداپرستان موحّد+۷ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله موظّف به اعلام عبادت خالصانه خود برای خدا+۸ آیه
  • عبادت محمّد صلی الله علیه و اله، فقط برای خداوند+۱۳ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به اعلام عبادت خالصانه خود برای خدا+۸ آیه
  • تنزیه پیامبر صلی الله علیه و اله، از هرگونه شرک و بتپرستی+۶ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظف به اعلام اخلاص خویش در همه امور به مردم+۶ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور اعلان عبادت خدای یکتا و پرهیز از شرک+۱ آیه
  • هشدار تهدیدگونه خداوند به محمّد صلی الله علیه و اله، از پیروی هواها و تمایلات اهل کتاب+۴ آیه
  • بازگشت انسان به خدا برای کیفر و پاداش، هدف از معاد+۲ آیه
  • حرکت تکاملی انسان، دارای هدف و مقتضی معاد+۲ آیه
  • مُؤتی/ اسماوصفات+۲ آیه
  • هواپرستی مشرکان عامل نپذیرفتن حقّانیّت قران+۱ آیه
  • وجوب عقیده به توحید و اخلاص، در عبادت و بندگی+۱۴ آیه
  • هشدار خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله از پیروی یهود و هواهای نفسانی انان+۲ آیه
  • یهود، تکذیبکننده قران و ایات الهی
  • یهودیان حقناپذیر، انسانهایی هواپرست+۴ آیه
واژه‌ها