سوره روم(الروم)، آیه ۱۱ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۰۵
اللَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
خداوند آفرینش را آغاز میکند، سپس آن را بازمیگرداند، سپس شما را بسوی او باز میگردانند!
معنی کلمات و عبارات
«یَبْدَءُ الْخَلْقَ ثُمَّ یُعِیدُهُ»: (نگا: عنکبوت / ).
نزول
سال ۶ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند، آغازکننده آفرینش انسان و بازآفریننده او پس از مرگ است. «اللّه یبدؤا الخلق ثمّ یعیده»
«ال» در «الخلق» عهد است و مراد از آن به قرینه «ترجعون» انسان هایند.
۲ - انسان ها، موجوداتى حادث و ناپایدارند. «اللّه یبدؤا الخلق ثمّ یعیده»
۳ - آفرینش نخستین انسان، نشانه قدرت مندى خداوند بر باز آفرینى وى در عالم آخرت است. «اللّه یبدؤا الخلق ثمّ یعیده ثمّ إلیه ترجعون»
این آیه، به قرینه آیه بعد - که درباره برپایى قیامت است - درصدد اثبات معاد از طریق توجه دادن به خلقتِ نخستینِ انسان ها است.
۴ - مرگ، سرنوشت همه انسان ها است. «اللّه یبدؤا الخلق ثمّ یعیده»
۵ - انسان ها، پس از باز آفرینى در عالم آخرت، به سوى خداوند باز مى گردند. «اللّه یبدؤا الخلق ثمّ یعیده ثمّ إلیه ترجعون»
۶ - معاد انسان ها، جسمانى است. «اللّه یبدؤا الخلق ثمّ یعیده ثمّ إلیه ترجعون»
مرجع ضمیر «یعیده»، واژه «الخلق» (انسان ها) است. الخلق، در لغت، به معناى مخلوقى است که داراى صورت، شکل و هیبت قابل رؤیت باشد (مفردات راغب).
۷ - خداوند، مبدأ انسان ها و مرجع نهایى آنها است. «اللّه یبدؤا الخلق ثمّ یعیده ثمّ إلیه ترجعون»
کلمه «ترجعون» از ریشه «رجوع» است و طبق گفته راغب، رجوع، بازگشت به جایى است که مبدأ و شروع بوده است.
۸ - بازگشت قهرى تمامى آدمیان، به سوى خدا است. «ثمّ إلیه ترجعون»
مجهول آورده شدن فعل «ترجعون» (بازگشت داده خواهید شد) مى تواند اشاره به قهرى بودن بازگشت داشته باشد.
۹ - خداوند، عالَم آفرینش را پس از انتهاى اجل آن، به حالت قبل از خلقت اش بازمى گرداند. «ثمّ إلیه ترجعون»
احتمال دارد مراد از «الخلق» عالَم آفرینش و مراد از «یعیده» (باز مى گرداند آن را) بازگرداندن او به حالت نخستین باشد. جمله «ثمّ إلیه ترجعون» - که خطاب به انسان ها است - اشاره دارد به این که انسان ها، از میان موجودات عالَم، به سوى خدا بازگردانده مى شوند.
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
بازگشت آفرینش به حالت اولحدوث انسان هافناپذیری انسانمنشأ معاد انسان هاخلقت ابتدایی انسان هامعاد انسان هامبدأ انسان هاحتمیت بازگشت به خدامرگ انسان هافرجام آفرینشخالق انسان هاحتمیت مرگفرجام انسانمعاد جسمانینشانه های قدرت خداخالقیت خداجهان بینی توحیدیافعال خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴)
- انسان، موجودی ماندگار پس از مرگ+۴ آیه
- خداوند، خالق و منشا افرینش انسان+۳ آیه
- اغاز افرینش جهان، از جانب خداوند+۵ آیه
- بازگشت پدیدههای جهان افرینش، به سوی خداوند+۶ آیه
- تدبیر حکیمانه خداوند بر هستی، از ملاکهای اختصاص حمد به او+۳ آیه
- اعاده خلقت اشیا، به فرمان خداوند+۸ آیه
- افرینش نخست موجودات و بازگرداندن مجدّد انها، تنها به دست خداوند+۵ آیه
- خداوند، اغازگر خلقت+۸ آیه
- وصول به لقاءاللَّه، هدف از خلقت انسان
- مُبدی/ اسما و صفات+۸ آیه
- افرینش جهان از سوی خداوند یکتا، دلیل بر امکان معاد و احیای مردگان+۶ آیه
- بازگشت انسان به خدا برای کیفر و پاداش، هدف از معاد+۸ آیه
- حرکت تکاملی انسان، دارای هدف و مقتضی معاد+۸ آیه
- مُعید/ اسماوصفات+۹ آیه