سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۹ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۸۹
وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ
هر گاه از آنان بپرسی: «چه کسی آسمانها و زمین را آفریده است؟» مسلّماً میگویند: «خداوند قادر و دانا آنها را آفریده است»!
معنی کلمات و عبارات
«لَئِن سَأَلْتَهُمْ»: (نگا: عنکبوت / ، لقمان / ، زمر / ).
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - اعتقاد و اقرار مشرکان عصرت بعثت، به عزت و دانایى آفریدگار هستى «و لئن سألتهم ... لیقولنّ خلقهنّ العزیز العلیم»
۲ - مشرکان مکه، با نبوت پیامبر(ص) و پیام توحیدى آن حضرت در ستیز بودند، نه منکر وجود آفریدگار عزیز و داناى جهان. «و لئن سألتهم ... لیقولنّ خلقهنّ العزیز العلیم»
با توجه به آیات پیشین - که نوعى خطاب و عتاب نسبت به منکران پیامبر(ص) دارد - برداشت یاد شده به دست مى آید.
۳ - نشانه هاى عزت (قاهر بودن) و دانایى آفریدگار جهان، غیر قابل انکار، حتى براى مشرکان «و لئن سألتهم ... لیقولنّ خلقهنّ العزیز العلیم»
۴ - مشرکان مکه، گرفتار شرک در زمینه هایى غیر از زمینه خالقیت خداوند «و لئن سألتهم من خلق»
۵ - اصل توحید و یگانگى آفریدگار هستى، امرى بدیهى و مورد پذیرش فطرت تمامى آدمیان «لیقولنّ خلقهنّ العزیز العلیم»
از اعتراف مشرکان به یگانگى آفریدگار جهان هستى، مطلب یاد شده استفاده مى شود.
۶ - گفتار و روش کافران، با ادراک هاى عقلى و فطرى آنان همساز نیست. «و کم أرسلنا ... و لئن سألتهم من خلق ... لیقولنّ خلقهنّ العزیز العلیم»
خداوند در این آیه مى فرماید: اگر از مشرکان و دین ناباوران سؤال شود که آفریدگار هستى کیست؟ آنان به دلیل عقل یا اعتقاد خود مى گویند: «آفریدگارى عزیز و دانا». در حالى که اگر آنان به راستى لوازم این باور را مى فهمیدند، جا نداشت که وحى قرآنى را مورد خدشه قرار دهند.
۷ - جهان آفرینش، داراى آسمان هاى متعدد است. «السموت »
۸ - جهان آفرینش، جلوه اى از قدرت شکست ناپذیر و علم گسترده خداوند است. «خلقهنّ العزیز العلیم»
۹ - خداوند، عزیز (پیروز شکست ناپذیر) و علیم (داراى علم بى کران) است. «خلقهنّ العزیز العلیم»
تفسیر (۶)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اقرار به عزت خداسخن کافرانفطرت کافرانشرک مشرکان مکهاقرار مشرکان صدراسلامعقیده به عزت خدااقرار به علم خداعقیده به علم خداعظمت خلقت آفرینشدشمنی مشرکان مکهمشرکان مکه و محمدفطریت توحیدخداشناسی مشرکان مکهخداشناسی مشرکانعقیده مشرکان صدراسلامبی منطقی کافرانعمل کافرانعقیده مشرکان مکهدشمنان اسلامتوحید در خالقیتنشانه های علم خدانشانه های عزت خدادشمنان محمدوسعت علم خداعقیده مشرکانعزیزتعدد آسمان هاآیات آفاقیعلیمنشانه های قدرت خداتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۶)
- عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۶ آیه
- خدا، پدید اورنده اسمانها+۶ آیه
- اقرار مشرکان عصر جاهلیّت به خالقیّت خداوند+۴ آیه
- اعتراف مشرکان به توحید در خالقیّت، پس از تذکّر و پرسش+۴ آیه
- انحصار خالقیّت اسمانها و زمین، در خدای یگانه+۳ آیه
- افرینش اشیا و تدبیر موجودات از سوی خالق متعال، دلیل بر توحید خالقیّت+۸ آیه
- سرشت توحیدی بشر، نیازمند تذکّر و تنبّه+۸ آیه
- اعتقاد مردم به وجود خداوند، در عصر جاهلیّت+۶ آیه
- اقرار و اعتقاد مشرکان عصر جاهلیّت به خالقیّت خداوند+۴ آیه
- خداوند، افریننده جهان، بدون الگویی از پیش+۶ آیه
- خداوند، خالق و پدیداورنده زمین+۶ آیه
- سؤال تقریری خدا از مشرکان، درباره خلقت اسمانها و زمین از جانب او+۳ آیه
- اقرار مشرکان به خالقیّت خدا در صورت پرسش پیامبر(صلی الله علیه واله) از افریدگار اسمانها و زمین+۲ آیه
- شناخت یکتایی خداوند و ربوبیت وی، از اهداف اصلی سؤال محمّد(صلی الله علیه واله) از مشرکان+۴ آیه
- مشرکان عرب، معتقد به وجود خداوند+۴ آیه
- اقرار مشرکان عصر بعثت، به عزّت و دانایی افریدگار هستی
- افرینش اسمانها و زمین، جلوه ای از عزّت شکست ناپذیر و علم گسترده خداوند
- عزّت و شکست ناپذیری خدا، توام با علم و اگاهی+۲ آیه
- افرینش اسمانها و زمین، در قلمرو علم خدا+۱ آیه
- علیم / اسماوصفات+۲ آیه
- عزّت و علم خداوند، منشا ابادانی زمین+۱ آیه
- خداوند، تنها قدرت قاهر شکست ناپذیر+۳ آیه
- اعتراف مشرکان به قدرت و عزتمندی خداوند، در خلقت اسمانها و زمین، در صورت پرسش از انها
- خلقت اسمانها، جلوه ای از قدرت مطلق الهی+۳ آیه
- افرینش زمین، جلوه ای از قدرت مطلق الهی+۴ آیه
- قدرت و دانایی افریدگار هستی، پشتوانه پیدایش شرایط زیست در کره زمین+۱ آیه
- اعتقاد مشرکان قریش، به عزّت و دانایی افریدگار هستی
- اعتقاد مشرکان قریش، به عزّت و دانایی افریدگار هستی
- اقرار فطری کافران به خالقیّت خدا
- / 5. ضمیر خطاب «ت»+۲ آیه
- خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۵ آیه
- سؤال پیامبر صلی الله علیه و اله از مشرکان، درباره خالق اسمانها و زمین، زمینهای مناسب برای طرح مسایلی جهت شناخت هر چه بهتر خداوند در جواب به انها+۲ آیه
- اعتراف مشرکان به خالق بودن خداوند نسبت به اسمانها و زمین، در صورت سؤال پیامبر صلی الله علیه و اله از انان درباره این موضوع+۴ آیه
- مشرکان، منکر نبوّت پیامبر صلی الله علیه و اله و پیام توحیدی او، نه وجود افریدگار جهان
- عزّت و شکست ناپذیری خداوند، منشا حشر مردگان+۱ آیه
- برانگیخته شدن اموات، برخاسته از علم گسترده خداوند+۱ آیه