سوره زمر(الزمر)، آیه ۴۰ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۲
مَن يَأْتِيهِ عَذَابٌ يُخْزِيهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُّقِيمٌ
چه کسی عذاب خوارکنندهای (در دنیا) به سراغش میآید، و (سپس) عذابی جاویدان (در آخرت) بر او وارد میگردد!»
معنی کلمات و عبارات
«یُخْزِیهِ»: خوار و رسوایش میکند. حقیر و درماندهاش میسازد. «یَحِلُّ»: در میرسد. وارد میگردد. «مُقِیمٌ»: ماندگار. جاویدان.
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
۱ - پیامبراسلام(ص)، کافران و مشرکان لجوج را به عذابى خوارکننده در دنیا هشدار داد. «فسوف تعلمون . من یأتیه عذاب یخزیه»
مفسران بر این عقیده اند که مقصود از عذاب خوارکننده، به قرینه ذیل آیه - که از عذاب دائمى (اخروى) سخن مى گوید - عذاب دنیایى است.
۲ - پیامبر(ص) کافران و مشرکان معاند را به مقابله فرا خواند و به شکست ذلت بار (چون شکست روز بدر) تهدید کرد. «من یأتیه عذاب یخزیه»
بیشتر مفسران بر این دیدگاه اند که مقصود از عذاب خوارکننده در دنیا، شکست کافران و مشرکان معاند در جنگ ها (همچون جنگ بدر) است.
۳ - شکست کافران و مشرکان در پیکار با اسلام و مسلمانان، جلوه عذاب الهى «من یأتیه عذاب یخزیه»
۴ - پیامبر(ص) کافران و مشرکان معاند را به عذاب فراگیر و دائمى دوزخ تهدید کرد. «و یحلّ علیه عذاب مقیم»
«على» براى استیلا و تمکن است و مى رساند که عذاب الهى دشمنان رسول خدا، فراگیر و گسترده است.
۵ - کفر و حق ستیزى، موجب عذاب ذلت بار دنیایى و عذاب فراگیر و دائمى دوزخ «من یأتیه عذاب یخزیه و یحلّ علیه عذاب مقیم»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۱–۵۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۸–۵۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۸–۶۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۶–۴۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۰
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار شکست مشرکاناحاطه عذاب جهنمتداوم عذاب جهنمتهدید به شکست ذلت بارتهدید مشرکان لجوجدعوت به مبارزهتهدید کافران لجوجآثار شکست کافرانتهدید به عذاب دنیوینشانه های عذابویژگیهای عذاب جهنمتهدید به عذاب ذلت بارتهدیدهای محمددعوت از کافرانمبارزه با اسلامدعوت از مشرکانآثار حق ستیزیتهدید مشرکاندعوتهای محمدموجبات عذاب دنیویجاودانگی در جهنمتهدید کافرانتهدید به عذابموجبات عذاب اخرویعذابهای خداآثار کفرمراتب عذاب
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۷)
- تهدید کافران صدر اسلام به عذاب و کیفر، از سوی خدا+۳ آیه
- هشدار به عذاب خوارکننده از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)به مشرکان، در صورت اصرار بر شرکورزی+۲ آیه
- گرفتاری کافران، به عذاب ذلّت اور+۱ آیه
- تهدید مشرکان به عذاب ذلّت بار، از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- امر خدا به محمّد(صلی الله علیه واله)، مبنی بر تهدید مشرکان به عذاب ذلّت بار+۱ آیه
- شرکورزی، موجب گرفتاری به عذاب ذلّت بار در دنیا+۲ آیه
- رسوایی و شرمساری، یکی از سخت ترین احوال روحی انسان+۲ آیه
- مشرکان، مورد تهدید خداوند به کیفر و عذاب+۳ آیه
- گرفتاری به عذاب ذلت بار، هشدار پیامبر(صلی الله علیه واله)به مشرکان، در صورت اصرار بر شرک خویش+۲ آیه
- فراخوانده شدن کافران به مقابله، از ناحیه پیامبر(صلی الله علیه واله) و تهدید انان به شکست ذلّت بار+۲ آیه
- شکست کافران، در پیکار با مسلمانان، جلوه عذاب الهی+۲ آیه
- عذابهای اخروی، همیشگی و دایمی+۲ آیه
- عذاب الهی، خوارکننده و ذلّت بار+۴ آیه
- گرفتاری به عذاب قیامت، از تهدیدها و پیامهای پیامبر(صلی الله علیه واله) به مشرکان+۲ آیه
- تهدید کافران از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله) به عذاب ذلّت بار+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله تهدیدکننده کافران به عذاب الهی+۱ آیه
- گرفتاری به انواع عذاب، هشدار پیامبر صلی الله علیه و اله به مشرکان، در صورت اصرار بر شرک+۱ آیه