سوره زمر(الزمر)، آیه ۷۴ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۶
وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنَا وَعْدَهُ وَأَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشَاءُ فَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ
آنها میگویند: «حمد و ستایش مخصوص خداوندی است که به وعده خویش درباره ما وفا کرد و زمین (بهشت) را میراث ما قرار داد که هر جا را بخواهیم منزلگاه خود قرار دهیم؛ چه نیکوست پاداش عمل کنندگان!»
معنی کلمات و عبارات
«صَدَقَنَا وَعْدَهُ»: (نگا: آلعمران / انبیاء / . «أَوْرَثَنَا»: به ما داده است. از آن ما کرده است (نگا: اعراف / و شعراء / ). «نَتَبَوَّأُ»: جایگاه خود میکنیم. جایگزین میشویم و بسر میبریم (نگا: یوسف / ، یونس / و ). «حَیْثُ»: هر کجا. (نگا: بقره / و و .
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - سپاس گزارى تقواپیشگان از خداوند، به خاطر وفا کردن به وعده هاى خود درباره آنان «و قالوا الحمد للّه الذى صدقنا وعده»
۲ - بهشت جاودانه، وعده الهى به تقواپیشگان «صدقنا وعده»
۳ - وعده الهى، تخلف ناپذیر و تحقق یافتنى است. «صدقنا وعده»
۴ - بهشت جاویدان، میراث تقواپیشگان «و أورثنا الأرض نتبوّأ من الجنّة»
۵ - وراثت بهشت جاویدان، وعده الهى به تقواپیشگان «صدقنا وعده و أورثنا الأرض نتبوّأ من الجنّة»
۶ - بهشت جاویدان، فراتر از استحقاق تقواپیشگان و جلوه اى از لطف و بخشش الهى به آنان «و أورثنا الأرض نتبوّأ من الجنّة»
برداشت یاد شده از تعبیر ارث درباره بهشت به دست مى آید; زیرا میراث چیزى است که انسان براى آن معمولاً زحمتى نکشیده و تلاشى نکرده تا مستحق آن باشد.
۷ - تقواپیشگان، در انتخاب جایگاه و منزل خود در بهشت آزاد خواهند بود. «و أورثنا الأرض نتبوّأ من الجنّة حیث نشاء»
«تَبَوّأ» (مصدر «نتبوّأ») به معناى سکنى و منزل گرفتن است.
۸ - بهشت تقواپیشگان، بسیار گسترده و پهناور است. «نتبوّأ من الجنّة حیث نشاء»
۹ - بهشت، اجرى نیکو و پسندیده براى اهل عمل و تلاش «نتبوّأ من الجنّة حیث نشاء فنعم أجر العملین»
۱۰ - بهشت، پاداشى نیکو و شایسته براى تقواپیشگان «و سیق الذین اتّقوا ربّهم إلى الجنّة زمرًا ... فنعم أجر العملین»
۱۱ - تقواپیشگان، اهل عمل و تلاش اند. «الذین اتّقوا ربّهم ... فنعم أجر العملین»
۱۲ - بهشت، پاداش و بهاى عمل و تلاش تقواپیشگان است که آن را به بهانه نمى دهند. «نتبوّأ من الجنّة حیث نشاء فنعم أجر العملین»
۱۳ - عمل، رقم زننده سرنوشت اخروى انسان «نتبوّأ من الجنّة حیث نشاء فنعم أجر العملین»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۳–۷۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۲–۷۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۲–۷۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۴ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۴ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۷۱–۷۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷۴
روایات و احادیث
۱۴ - «عن أبى جعفر(ع) «الحمد للّه الذى صدقنا وعده و أورثنا الأرض...» یعنى: أرض الجنّة; [منبع: تفسیر قمى، ج ۲، ص ۲۵۴; نورالثقلین، ج ۴، ص ۵۰۸، ح ۱۴۴.] از امام باقر(ع) روایت شده که درباره «...و أورثنا الأرض...» فرمود: مقصود زمین بهشت است».
احادیث مرتبط (بر اساس موضوع)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
جایگاه متقینزمین بهشتسپاسگزاری متقینعمل متقینوفای به وعدهآزادی متقین در بهشتوراثت متقینوسعت بهشتوفای خدا به وعدهوارثان بهشتوعده به متقینوعده بهشتپاداش بهشتنشانه های لطف خداپاداش متقینجاودانگی در بهشتفضایل متقینمتقین در بهشتویژگیهای بهشتپاداش عملآثار اخروی عملحتمیت وعده های خداحمد خداعوامل مؤثر در سرنوشتموجبات بهشتوعده های خدامشمولان لطف خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۲)
- باغ بهشت، دارای درختانی به هم پیچیده+۵ آیه
- باغ بهشت، دارای درختانی به هم پیچیده+۵ آیه
- ازادی بهشتیان، در انتخاب منزلگاه خویش+۱ آیه
- حمد و ستایش بهشتیان، به سبب رسیدن به تمایلات خویش در مسکنگزینی
- کلام بهشتیان، توام با حمد و ستایش خداوند+۶ آیه
- شکرگزاری بهشتیان، به دلیل وفای خداوند به وعده خود در وراثت انان بر بهشت
- شکرگزاری بهشتیان، به سبب تحقّق وعده الهی درباره انان و ازادی در انتخاب جایگاه بهشتی
- ازادی بهشتیان، برای منزل گزیدن در هر جای بهشت
- متقین، از وارثان بهشت+۲ آیه
- بهشت، پاداش خداوند به بندگان، در مقابل اعمالانان+۲ آیه
- متّقین، وارثان بهشت+۲ آیه
- شکرگزاری بهشتیان، به سبب وراثت بهشت
- بهشت، دارای سطح و مساحتی گسترده برای اهلان+۱ آیه
- پاداشهای الهی، بسی ارزشمند و نیکو
- تحیّت و سلام فرشتگان، پاداشی برای تقواپیشگان+۱ آیه
- تقوا، موجب برخورداری از پاداش الهی+۷ آیه
- وعده پاداش خداوند به بندگان+۵ آیه
- وعده پاداش، از روشهای تربیت انسانها+۵ آیه
- بهشت و نعمتهای ان، از پاداشهای متقین+۷ آیه
- شکرگزاری و سپاس خدا در برابر نعمتهای بهشتی و پاداشهای او، از اوصاف متّقین+۱ آیه
- لزوم اختصاص همه حمدها به خداوند+۷ آیه
- شایسته بودن حمد خدا، در برابر عطایا و الطاف او+۵ آیه
- برشمردن و به زبان اوردن نعمتها، از اداب حمد و ستایش خداوند+۵ آیه
- اختصاص همه حمدها و ستایشها به خداوند+۷ آیه
- اعطای بهشت به متّقین، عامل اختصاص حمد به خدا از ناحیه انان+۱ آیه
- صادقانه بودن وعده های خدا، درباره وراثت بهشت، ملاک انحصار حمد و ستایش به او
- حمد و ستایش بهشتیان، به درگاه خداوند+۶ آیه
- بهره مندی پرهیزکاران، از بهشت جاودان، زمینه حمد و ستایش انان به درگاه خداوند+۱ آیه
- اقرار متّقین در بهشت به صدق وعده خدا و تحقّق ان، در ورود انان به بهشت+۱ آیه
- راهیابی به بهشت، نعمتی شایسته شکر و سپاس به درگاه الهی+۶ آیه
- حمد و ستایش خدا، راهی برای سپاسگزاری از نعمتهای او+۵ آیه
- بهشت، پاداش شاکران+۳ آیه
- بهشتیان، شکرگزار نعمتهای الهی+۶ آیه
- متّقین در بهشت، برخوردار از نعمتهای الهی+۲ آیه
- شکرگزاری متّقین در بهشت، در برابر نعمتهای الهی+۱ آیه
- توفیق دستیابی به بهشت، نعمتی الهی و شایسته شکرگزاری+۶ آیه
- راستگویی و صداقت خداوند، نسبت به وعدههای خود+۱ آیه
- حقّانیّت وعدههای خدا و تخلّفناپذیری ان+۳ آیه
- شکرگزاری بهشتیان، به سبب تحقق وعده الهی درباره انان و ازادی در انتخاب جایگاه بهشتی+۱ آیه
- مقام الوهیت خداوند، مقتضی تخلف ناپذیری وعدههای او+۱ آیه
- سپاسگزاری تقوا پیشگان از خداوند، به علت تحقق یافتن وعدههای الهی درباره انها+۱ آیه
- وعده سلامت به متقین، هنگام استقبال از انان، برای ورود به بهشت+۴ آیه