سوره فاطر، آیه ۳۴ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۸
وَ قَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ إِنَ رَبَّنَا لَغَفُورٌ شَكُورٌ
آنها میگویند: «حمد (و ستایش) برای خداوندی است که اندوه را از ما برطرف ساخت؛ پروردگار ما آمرزنده و سپاسگزار است!
معنی کلمات و عبارات
«أَذْهَبَ»: از میان برد. برطرف ساخت. «الْحَزَنَ»: غم و اندوه (نگا: توبه / ، قصص / .
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
۱ - سپاسگزارى بهشتیان از خداوند، به خاطر برداشتن حزن و اندوه از ایشان «و قالوا الحمد للّه الذى أذهب عنّا الحزن»
۲ - بهشتیان، در کمال آسودگى و به دور از هرگونه حزن و اندوه «و قالوا الحمد للّه الذى أذهب عنّا الحزن»
۳ - اندوهگین بودن بهشتیان در عرصه قیامت پیش از ورود به بهشت «و قالوا الحمد للّه الذى أذهب عنّا الحزن»
برداشت یاد شده، به خاطر این نکته است که لازمه برطرف کردن حزن وجود آن از پیش است.
۴ - قیامت، عرصه حزن آور و اندوهگین حتى براى مؤمنان «و قالوا الحمد للّه الذى أذهب عنّا الحزن»
۵ - همه ستایش ها از آنِ خداوند است. «الحمد للّه»
«ال» در «الحمد للّه» به اصطلاح جنسیه و مفید استغراق است; یعنى، «کلّ حمد للّه».
۶ - خداوند، سرچشمه و منشأ همه کمال ها و زیبایى ها است. «الحمد للّه»
حمد در برابر زیبایى ها و کمال ها است و به مقتضاى جمله «الحمد للّه» هر ستایشى از آن خدا است. بنابراین هر کمال و زیبایى، از او نشأت گرفته است.
۷ - تنها خداوند شایسته و بایسته ستایش است. «الحمد للّه»
۸ - خداوند، پروردگار غفور (آمرزنده) و شکور (سپاس گزار و حق شناس) است. «إنّ ربّنا لغفور شکور»
۹ - سپاس گزارى بهشتیان از خداوند، به خاطر آمرزش خطاهاى آنان و قدردانى از کارهاى نیکشان «و قالوا الحمد للّه ... إنّ ربّنا لغفور شکور»
جمله «إنّ ربّنا لغفور شکور» بیان دیگرى از فلسفه سپاس گزارى از خداوند است.
۱۰ - آمرزندگى و قدردانى از بندگان، از شؤون ربوبیت خداوند است. «إنّ ربّنا لغفور شکور»
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
احادیث مرتبط (بر اساس موضوع)
- حدیث درباره مردانگى , آرزو , حسد , دروغ , هوس در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْعَقْلِ وَ الْجَهْل
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱ - حدیث امام جعفر صادق (ع) درباره سپاسگزارى خداوند سبحان در کتاب الکافي جلد ۴ تَتِمَّةُ کِتَابُ الزَّکَاة أَبْوَابُ الصَّدَقَة-بَابُ سَقْيِ الْمَاء
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۴ - حدیث امام جعفر صادق (ع) درباره ستايش در کتاب الکافي جلد ۵ کِتَابُ الْجِهَاد بَابُ الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْيِ عَنِ الْمُنْکَر
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۵
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اندوه اخروی مؤمناناندوه بهشتیانتشکر از بهشتیانرفع اندوه بهشتیانعمل خیر بهشتیانآمرزش بهشتیانشکرگزاری بهشتیانشکرگزاری خداشکورآسایش بهشتیاناندوه در قیامتشکر خدامنشأ کمالمنشأ زیباییآمرزشهای خداحمد خداغفورنقش خداآثار ربوبیت خداویژگیهای قیامتاختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۲)
- سپاس بهشتیان به درگاه خدا برای بهرهمندی از نعمت ارامش در بهشت+۲ آیه
- سپاس بهشتیان، به دلیل بهرهمندی از نعمت ارامش در بهشت+۲ آیه
- بهشتیان، به دور از هرگونه ناراحتی و پریشانی+۱ آیه
- بهشتیان، به دور از هرگونه ضعف و خستگی+۲ آیه
- شکرگزاری بهشتیان، به درگاه خداوند به سبب ارامش خدادادی+۲ آیه
- کلام بهشتیان، توام با حمد و ستایش خداوند+۶ آیه
- ستایش و شکرگزاری بهشتیان، به جهت دستیابی به بهشت+۲ آیه
- شکرگزاری بهشتیان، در مقابل برطرف شدن اندوه از انان
- بهشتیان، شاکر مصونیّت خود از هرگونه سختی و سستی+۱ آیه
- اعلان رضایت بهشتیان از خداوند، با حمد و ستایش او+۲ آیه
- بهشتیان، مشمول امرزش و مغفرت خداوند+۷ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۱۰ آیه
- قیامت، عرصه حزناور و اندوهگین، حتّی برای مؤمنان+۲ آیه
- غفران الهی، باعث رفع اندوه از بهشتیان
- سپاسگزاری بهشتیان از خداوند، برای رفع اندوه انان با ورود به بهشت+۱ آیه
- بهشتیان، فاقد هرگونه ترس و اندوه+۳ آیه
- لزوم اختصاص همه حمدها به خداوند+۶ آیه
- شایسته بودن حمد خدا، در برابر عطایا و الطاف او+۵ آیه
- برشمردن و به زبان اوردن نعمتها، از اداب حمد و ستایش خداوند+۵ آیه
- اختصاص همه حمدها و ستایشها به خداوند+۶ آیه
- رفع حزن از بهشتیان، ملاک اختصاص حمد به خدا، از دیدگاه انان+۱ آیه
- غفور و شکور بودن خدا، زمینه ستایش
- غفور و شکور بودن خدا، زمینه ستایش
- حمد و ستایش بهشتیان، به درگاه خداوند+۶ آیه
- قدردانی از بهشتیان، از شیون ربوبیّت خداوند+۱ آیه
- ربوبیّت خداوند، مقتضی امرزش گری او+۱ آیه
- سپاسگزاری و قدردانی خداوند، از بهشتیان+۱ آیه
- سبقت گیرندگان در خیر، بهره مند از اسودگی و به دور از هرگونه حزن و اندوه در بهشت+۲ آیه
- سبقت گیرندگان در خیر، سپاسگزار از خداوند در بهشت+۳ آیه
- بهره مندی سبقت گیرندگان در خیر از بهشت با همه امکانات و احوال ان، نشیت گرفته از، غفران الهی+۲ آیه
- بهره مندی سبقت گیرندگان در خیر، از بهشت و سرای پایدار و بی رنج و افسردگی، برخاسته از فضل الهی+۳ آیه
- بهره مندی سبقت گیرندگان در خیر از بهشت، برخاسته از غفران الهی و قدردانی از کارهای نیک+۲ آیه
- بهره مندی سبقت گیرندگان در خیر از بهشت، نشیت گرفته از ربوبیّت الهی+۱ آیه
- باغهای بهشتی، همراه با ارامش، پاداش پیشی گیرندگان در انجام دادن کارهای خیر+۲ آیه
- برخورداری سابقان در خیر، از سپاسگزاری خداوند+۱ آیه
- بهره مندی سابقان در خیر، از مغفرت و امرزش الهی+۱ آیه
- بهشت، سرای اسودگی و به دور از رنج و افسردگی دنیایی+۱ آیه
- بهشتیان، شاکر مصونیّت خود از هرگونه سختی و سستی+۱ آیه
- راهیابی به بهشت، نعمتی شایسته شکر و سپاس به درگاه الهی+۶ آیه
- حمد و ستایش خدا، راهی برای سپاسگزاری از نعمتهای او+۵ آیه
- رفع حزن و اندوه از بهشتیان، مایه سپاسگزاری انان به درگاه الهی+۱ آیه
- شکرگزاری به درگاه الهی، عامل بهره مند شدن از پاداش خداوند+۳ آیه
- شکرگزاری به درگاه الهی، موجب افزایش نعمت در اخرت+۲ آیه
- رفع حزن و اندوه بهشتیان در بهشت، پاداش شکرگزاری انان در دنیا+۲ آیه
- شکرگزاری خداوند در بهشت، پاداش شکرگزاران+۲ آیه
- نیل به مغفرت الهی، پاداش شکرگزاری+۲ آیه
- بهشتیان، شکرگزار نعمتهای الهی+۶ آیه
- سپاسگزاری و قدرشناسی خدا، در برابر اعمال شایسته بندگان خود+۳ آیه
- تشکّر خداوند در مقابل سپاسگزاری بندگان، با پاداش دادن به انان+۲ آیه
- تداوم و تکرار شکر خداوند، از اعمال بندگان+۱ آیه
- شکر و پاداش خداوند در برابر اعمال انسانها، دارای درجات گوناگون+۳ آیه
- شکر فراوان خداوند در برابر اعمال انسانها، با اعطای پاداش فراوان به انان+۳ آیه
- کافران، ناسپاس در برابر نعمتهای الهی
- رفع اندوه از انسان، زمینه شکر و ستایش خداوند از وی
- مُذْهِب/ اسما و صفات
- غفران الهی، موجب رفع غم و اندوه، از بهشتیان
- سپاسگزاری بهشتیان از خداوند، به سبب مغفرت خطاهای انان
- بهشتیان، مشمول امرزش و مغفرت خداوند+۷ آیه
- امرزش گناهان بندگان، جلوهای از ربوبیّت خداوند+۳ آیه
- توفیق دستیابی به بهشت، نعمتی الهی و شایسته شکرگزاری+۶ آیه
- ستایش و شکرگزاری بهشتیان، به جهت دستیابی به بهشت+۲ آیه
- برطرف شدن حزن و اندوه از بهشتیان، نعمتی در خور شکر و سپاس به پیشگاه خداوند+۱ آیه