آیه ۲ سوره علق

سوره علق(العلق)، آیه ۲ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۷

خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ

همان کس که انسان را از خون بسته‌ای خلق کرد!

معنی کلمات و عبارات
«خَلَقَ»: هر چند فعل (خَلَقَ) در آیه نخست، آفرینش انسان را هم در بر دارد، ولی برای اهمّیّت مقام او مجدّدا از انسان سخن به میان آمده است. «عَلَقٍ»: جمع عَلَقَة، خون بسته و دَلَمه گونه (نگا: حجّ / مؤمنون / ، غافر / ، قیامه / ).
نزول
نکات آیه
۱ - خداوند، خالق انسان ها است. «خلق الإنسن» ۲ - انسان، از خون لخته آفریده شده است. «خلق الإنسن من علق» «علق»; یعنى، مطلق خون یا خونى که به شدت سرخ است، یا خون غلیظ و یا جامد (قاموس). برخى آن را جمع «عَلَقة» دانسته اند که به اعتبار جنس بودن «الإنسان»، وصف آن قرار گرفته است. (الدرّالمصون) ۳ - تکوین یافتن انسان ها از خون جامد به دست خداوند، شاهد و دلیل ربوبیت او بر آنان است. «ربّک الذى خلق . خلق الإنسن من علق» این آیه، بدل براى جمله «خلق» در آیه قبل و توصیف «ربّک» است. ۴ - آگاهى از قدرت خداوند بر آفرینش انسان از خون لخته، زمینه ساز توجه به او در آغاز هر کار است. «اقرأ باسم ربّک ... خلق الإنسن من علق» ۵ - علل و عوامل طبیعى، مجراى فعل خداوند «خلق الإنسن من علق» ۶ - آفرینش انسان، ممتاز و برتر از آفرینش سایر مخلوق ها است. «الذى خلق . خلق الإنسن من علق» آیه قبل، از خالقیت خداوند سخن گفت و در این آیه، خلقت انسان به عنوان نمونه اى از مخلوقات او اختصاص به ذکر یافته است. این عنایت خاص، نشانگر برجستگى ویژه خلقت انسان است.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹)
  • خدا، پدید اورنده انسانها از خونی بسته شده+۷ آیه
  • علقه از مراحل افرینش انسان+۷ آیه
  • خداوند، خالق و منشا افرینش انسان+۹ آیه
  • افرینش انسانها به امر خدا، از اثار ربوبیّت او+۳ آیه
  • توجّه به افرینش انسان از خون لخته و وابستگی تمام دانشهای او به خداوند، مانع طغیان+۲ آیه
  • توجّه به قلم و نویسندگی، مورد ترغیب، از اغاز افرینش انسان+۱ آیه
  • توانا ساختن انسان بر خواندن و نوشتن به وسیله قلم برخاسته از کرم والای خداوند+۲ آیه
  • قلم، نعمت الهی برای انسانها+۳ آیه
  • افرینش مرد و زن از علقه، مرحلهای از خلقت، به اراده الهی+۲ آیه
واژه‌ها