سوره فجر(الفجر)، آیه ۲۰ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۳
وَتُحِبُّونَ الْمَالَ حُبًّا جَمًّا
و مال و ثروت را بسیار دوست دارید (و بخاطر آن گناهان زیادی مرتکب میشوید)!
معنی کلمات و عبارات
«جَمّاً»: فراوان. بسیار.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - علاقه فراوان به مال، از ویژگى هاى مردم در عصر جاهلیت «و تحبّون المال حبًّا جمًّا»
«جمّاً»، به معناى زیاد بودن و انباشته شدن است. (مقاییس)
۲ - پندار عزّت در پیشگاه خداوند، براى کسانى که گرفتار مال دوستى اند، پندارى موهوم است. «ربّى أکرمن ... کلاّ ... و تحبّون المال حبًّا جمًّا»
۳ - افراط در مال دوستى، حتى براى تهى دستان، ذلّت آفرین است. «ربّى أهنن . کلاّ ... تحبّون المال حبًّا جمًّا»
۴ - علاقه به ثروت، از عوامل بى توجّهى به بینوایان و ترک تلاش در رفع گرسنگى آنان است. «و لاتحضّون على طعام المسکین ... و تحبّون المال حبًّا جمًّا»
ارتباط این آیه و آیه قبل با دو آیه پیش از آنها، بیانگر برداشت یاد شده است.
۵ - عشق به ثروت، مذموم است. «و تحبّون المال حبًّا جمًّا»
۶ - دلبستگى به ثروت، شکست در آزمون الهى است. «ابتلیه ... و تحبّون المال حبًّا جمًّا»
۷ - غفلت از امتحان هاى الهى، مایه ترک یتیم نوازى و بى اعتنایى به مسکینان و تصاحب میراث دیگران و دلبستگى به ثروت است. «ابتلیه ... کلاّ بل لاتکرمون الیتیم . و لاتحضّون ... و تأکلون التراث ... و تحبّون المال»
۸ - دنیاطلبى و ثروت خواهى، زمینه ساز بى ارزش انگاشتن یتیمان و دست اندازى به ارث آنان «بل لاتکرمون الیتیم ... و تأکلون التراث ... و تحبّون المال حبًّا جمًّا»
۹ - خداوند در کمین مردم بى توجّه به یتیمان و مسکینان، غاصب ارث دیگران و دل بسته به ثروت «إنّ ربّک لبالمرصاد ... بل لاتکرمون الیتیم . و لاتحضّون ... و تأکلون ... و تحبّون»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۵–۲۰ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۵–۲۰ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۵–۲۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۳۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۰
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار ثروت طلبیبینش غلط مال دوستانزمینه اجتناب از احترام به یتیمزمینه بی اعتنایی به مساکینزمینه تحقیر یتیمزمینه غصب ارث یتیمزمینه مال دوستیعلایق مردم جاهلیتعوامل بی اعتنایی به فقرامال دوستان و عزتمال دوستی مردم جاهلیتناظر بر غاصبانناظر بی اعتنایی به مساکینناظر بی اعتنایی به یتیمناظر غصب ارثشکست در امتحانغفلت از امتحانهای خداسرزنش مال دوستیآثار مال دوستیعوامل ذلتامتحانهای خدانظارت خداآثار دنیاطلبی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
- خودداری شیفتگان مال از اطعام به نیازمندان+۱ آیه
- دلباختگی شدید انسان به ثروت، زمینهساز تضییق اقتصادی+۲ آیه
- گرایش و دلبستگی شدید انسان به ثروت+۵ آیه
- تهدید مالاندوزان بیمسیولیّت، به عذاب سخت جهنّم+۸ آیه
- تهدید ثروتاندوزان بیمسیولیّت، به عذاب جهنّم+۶ آیه
- ثروتاندوزی (بدون پرداخت حقوق لازم)، از موجبات جهنّم+۷ آیه
- دنیاطلبی، عامل گرفتاری انسان به جهنّم+۳ آیه
- حرص به دنیا (علاقه به ثروت) از عوامل بیتوجّهی به بینوایان و ترک تلاش، در رفع گرسنگی انان+۲ آیه
- حرص به دنیا (دنیاطلبی و ثروتخواهی)، زمینه بیارزش انگاشتن یتیمان و دستاندازی به ارث انان+۳ آیه
- حرص به دنیا (افراط در مالدوستی)، درپیدارنده خواری و ذلّت+۲ آیه
- حرص و ولع انسان به مال و انباشت ان+۲ آیه
- حرمت ثروتاندوزی و انفاق نکردن ان در راه خدا+۵ آیه
- دنیاطلبی، موجب ذلّت و خواری جوامع بشری+۲ آیه
- دنیاطلبی و ثروت خواهی، زمینه ساز غصب ارث دیگران+۱ آیه
- خودداری شیفتگان مال، از اطعام به مساکین+۱ آیه
- علاقه به ثروت، از عوامل بی توجّهی به مساکین و ترک تلاش در رفع گرسنگی انان+۱ آیه
- حرص و ولع انسان به مال و انباشت ان+۲ آیه
- دل نبستن به ثروت، توشهای سودمند برای اخرت+۲ آیه
- مذموم بودن دلبستگی و عشق شدید به مال+۲ آیه
- علاقه به ثروت، از عوامل بیتوجهی به بینوایان و ترک تلاش در رفع گرسنگی انان+۱ آیه
- دلبستگی به ثروت، زمینه شکست در ازمون الهی+۱ آیه
- اگاهی از فلسفه فقر و غنا و برخورد صحیح با یتیمان، مسکینان و اموال مردم و دل نبستن به ثروت، مایه اطمینان نفس انسان+۳ آیه
- غفلت از امتحان الهی، سبب ترک احترام یتیمان و بیاعتنایی به انان و باعث دلبستگی به ثروت و مال ایتام+۲ آیه
- غفلت از ازمایش خداوند و دلبستگی به مال دنیا، از اسباب تصاحب و غصب مال الارث یتیم+۱ آیه
- دنیاطلبی و ثروتاندوزی، زمینهساز بیاعتنایی به ایتام و دست یافتن به مال و ارث انان+۲ آیه
- دلبستگی به مال دنیا، از اسباب محروم کردن یتیمان از ارث+۱ آیه
- دنیاطلبی و ثروتخواهی، زمینهساز بیاعتنایی به یتیمان و چشم داشتن به ارث انان+۲ آیه