آیه ۱۸ سوره فجر

سوره فجر(الفجر)، آیه ۱۸ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۳

معنی کلمات و عبارات
«لا تَحَآضُّونَ»: همدیگر را ترغیب و تشویق نمی‌کنید. فعل مضارع باب تفاعل از ماده (حَضّ) است و تائی از اوّل آن برداشته شده است. «طَعَامِ»: إطعام. خوراک دادن.
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - بى توجهى به مستمندان و ترغیب نکردن یکدیگر به تأمین غذاى آنان، فرهنگى حاکم بر عصر بعثت «و لاتحضّون على طعام المسکین» «تحاضّ» (مصدر «تحاضّون»)، به معناى ترغیب کردن یکدیگر است (قاموس). گفتنى است که از عبارت «طعام المسکین»، «بذل طعام المسکین» اراده شده است. البته «طعام» مى تواند به معناى «اطعام» باشد - مانند «عطاء» به معناى «اعطاء» ولى تقدیر بهتر است. (البحرالمحیط) ۲ - مسکین، داراى سهم غذا در اموال مردم* «طعام المسکین» اضافه «طعام» به «مسکین»، بیانگر استحقاق است. ۳ - ریشه کن ساختن گرسنگى در جامعه، نیازمند همکارى مردمى و تلاش همگانى است. «و لاتحضّون على طعام المسکین» ۴ - تأمین غذاى نیازمندان و ترویج فرهنگ یارى رسانى به تهى دستان، تکلیفى الهى است. «و لاتحضّون على طعام المسکین» ۵ - پندار مرفّهان به گرامى بودن نزد خداوند، با وجود بى توجهى آنان به مساکین، پندارى بى پایه و نادرست است. «ربّى أکرمن . کلاّ ... و لاتحضّون على طعام المسکین» ۶ - ذلّت و خوارى در پیشگاه خداوند، نتیجه بى توجّهى به نیازمندان است; نه کمبود ثروت. «ربّى أهنن . کلاّ بل ... و لاتحضّون على طعام المسکین» ۷ - بى توجّهى ثروتمندان به مستمندان و پرهیز آنان از کمک رسانى به بینوایان، به دور از انتظار و نشانه رد شدن در امتحان الهى است. «إذا ما ابتلیه ربّه فأکرمه و نعّمه ... کلاّ بل ... و لاتحضّون على طعام المسکین» ۸ - راه رسیدن به عزّت و شرافت در پیشگاه خداوند، احسان به مسکینان و تشویق دیگران به آن است; نه افزایش ثروت و رفاه. «ربّى أکرمن ... کلاّ بل ... و لاتحضّون على طعام المسکین» ۹ - رفع نیاز غذایى فقیران، مهم تر از حمایت هاى دیگر و برترین مساعدت به آنان است. «و لاتحضّون على طعام المسکین» ذکر خصوص «طعام»، بیانگر برداشت یاد شده است. ۱۰ - ثروتمندان، در انجام دادن وظیفه رسیدگى به یتیمان و مسکینان، همواره مورد آزمایش الهى اند. «ابتلیه ربّه فأکرمه و نعّمه ... الیتیم ... طعام المسکین» ۱۱ - کسانى که در تنگناى اقتصادى به سر مى برند، در صورت احترام به یتیمان و ترغیب دیگران به فقرزدایى از جامعه، نزد خداوند گرامى بوده و از حقارت و خوارى مبرّا خواهند بود. «فیقول ربّى أهنن . کلاّ بل لاتکرمون الیتیم . و لاتحضّون على طعام المسکین»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۴)
  • لزوم سفارش دیگران به اطعام به مساکین+۲ آیه
  • اطعام به مسکین، حقّی برعهده توانمندان+۷ آیه
  • خودداری شیفتگان مال از اطعام به نیازمندان+۱ آیه
  • ترغیب دیگران به اطعام مسکین، مورد عنایت و توجّه خداوند+۶ آیه
  • ترغیب نکردن دیگران به اطعام مسکین، درپیدارنده سرزنش خداوند+۴ آیه
  • بیرغبتی و تشویق نکردن دیگران به اطعام مسکینان، درپیدارنده تنگناهای اقتصادی+۱ آیه
  • اطعام نکردن به مساکین و بینوایان، از عوامل دوزخی شدن+۱۱ آیه
  • ثروتاندوزی (بدون پرداخت حقوق لازم)، از موجبات جهنّم+۳ آیه
  • حرص به دنیا (علاقه به ثروت) از عوامل بیتوجّهی به بینوایان و ترک تلاش، در رفع گرسنگی انان+۱ آیه
  • حرص به دنیا (دنیاطلبی و ثروتخواهی)، زمینه بیارزش انگاشتن یتیمان و دستاندازی به ارث انان+۳ آیه
  • اطعام نکردن به مساکین و گرسنه رها کردن انان در جامعه، جرمی نابخشودنی+۱۰ آیه
  • گرسنگان و بینوایان، دارای حق تغذیه از اموال توانمندان+۵ آیه
  • حرمت ترک اطعام به مساکین و گرسنه رها کردن انان، در جامعه+۱۲ آیه
  • مسکینان جامعه، شایسته دریافت کمکهای غذایی و خوردنی+۳ آیه
  • بی توجّهی به مساکین و نیازمندان جامعه، موجب ذلّت و خواری انسان در نزد خداوند+۲ آیه
  • ارزشمندی رفاه، مشروط به اکرام یتیم و تشویق بر اطعام مساکین+۲ آیه
  • خودداری شیفتگان مال، از اطعام به مساکین+۱ آیه
  • لزوم سفارش دیگران به اطعام به مساکین+۵ آیه
  • تامین نیازهای غذایی بینوایان و مساکین و ترغیب کردن دیگران به ان، تکلیفی همگانی+۵ آیه
  • ذلّت و خواری در پیشگاه خداوند، نتیجه بی توجّهی به اطعام مساکین، نه کاهش ثروت+۲ آیه
  • علاقه به ثروت، از عوامل بی توجّهی به مساکین و ترک تلاش در رفع گرسنگی انان+۱ آیه
  • اطعام به فقیران و نیازمندان، از اداب معاشرت با انها در روابط اجتماعی+۱۰ آیه
  • ریشه کن ساختن گرسنگی در جامعه، نیازمند همکاری مردمی و تلاش همگانی
  • ثروتمندان، در انجام دادن وظیفه اطعام مسکینان، همواره مورد ازمایش الهی+۱ آیه
  • بی توجّهی ثروتمندان به گرسنگان و پرهیز انان از اطعام به ایشان، به دور از انتظار، و نشانه رد شدن در امتحان الهی+۲ آیه
  • لزوم سفارش دیگران به اطعام گرسنگان+۲ آیه
  • تامین غذای گرسنگان، تکلیفی الهی+۲ آیه
  • اطعام به گرسنگان، حقّی برعهده توانمندان+۱۰ آیه
  • اطعام گرسنگان، مهم تر از حمایتهای دیگر+۲ آیه
  • بی توجّهی به مستمندان و ترغیب نکردن یکدیگر به تامین غذای انان، فرهنگی حاکم در عصر بعثت
  • ترغیب دیگران به اطعام گرسنگان، مورد عنایت و توجه خداوند+۶ آیه
  • ترغیب نکردن دیگران به اطعام گرسنگان، درپی دارنده سرزنش خداوند+۲ آیه
  • راه رسیدن به گرامی شدن در نزد خداوند، ترغیب به اطعام به مساکین، نه برخورداری از مال و ثروت+۲ آیه
  • علاقه به ثروت، از عوامل بیتوجهی به بینوایان و ترک تلاش در رفع گرسنگی انان+۱ آیه
واژه‌ها