آیه ۲۹ سوره قصص

سوره قصص(القصص)، آیه ۲۹ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۸۹

فَلَمَّا قَضَىٰ مُوسَى الْأَجَلَ وَسَارَ بِأَهْلِهِ آنَسَ مِن جَانِبِ الطُّورِ نَارًا قَالَ لِأَهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آنَسْتُ نَارًا لَّعَلِّي آتِيكُم مِّنْهَا بِخَبَرٍ أَوْ جَذْوَةٍ مِّنَ النَّارِ لَعَلَّكُمْ تَصْطَلُونَ

هنگامی که موسی مدّت خود را به پایان رسانید و همراه خانواده‌اش (از مدین به سوی مصر) حرکت کرد، از جانب طور آتشی دید! به خانواده‌اش گفت: «درنگ کنید که من آتشی دیدم! (می‌روم) شاید خبری از آن برای شما بیاورم، یا شعله‌ای از آتش تا با آن گرم شوید!»

معنی کلمات و عبارات
«قَضی»: بسر برد. «أَهْلِ»: خانواده. همسر و سایر همراهان. «آنَسَ»: دید. مشاهده کرد (نگا: طه / ، نمل / . «جَذْوَةٍ»: اخگر سوزان. شعله آتش. «تَصْطَلُونَ»: خود را با آتش گرم کنید (نگا: نمل / .
نزول
نکات آیه
۱ - اقامت موسى در مدین تا پایان مدت قراردادش با شعیب(ع) «فلمّا قضى موسى الأجل» «قضاء» (مصدر «قضى») به معناى تمام کردن و به پایان رساندن است. «الأجل» اشاره به مدتى دارد که میان موسى و شعیب(ع) مقرر شده بود. ۲ - هجرت موسى(ع) به همراه همسر و فرزندانش از مدین، پس از پایان یافتن مدت قراردادش با شعیب(ع) «فلمّا قضى موسى الأجل و سار بأهله» گرچه واژه «أهل» انصراف به زوجه دارد; لکن با توجه به تعبیر «امکثوا» (با خطاب جمع) معلوم مى شود علاوه بر همسر حداقل دو نفر دیگر نیز - که به احتمال قوى فرزندانش بوده اند - او را همراهى مى کردند. ۳ - ورود موسى(ع) به صحراى سینا در مهاجرت از مدین «ءانس من جانب الطور نارًا» «طور» معادل «جبل» (کوه) است و مراد از آن، طور واقع در سرزمین سینا مى باشد. ۴ - موسى(ع) آتشى را در سمت وادى طور مشاهده کرد. «ءانس من جانب الطور نارًا» «إیناس» (مصدر «آنس») مرادف «إبصار» (دیدن) است. بنابراین «آنس»; یعنى، «بصر و رأى». ۵ - موسى(ع) خانواده اش را از وجود آتش در وادى طور آگاه کرد. «قال لأهله امکثوا إنّى ءانست نارًا» ۶ - تنها موسى(ع) نظاره گر آتش وادى طور بود. «إنّى ءانست نارًا» نسبت داده شدن مشاهده آتش به موسى(ع) و نیز نکره آمدن «ناراً»، نشان دهنده آن است که آتش مزبور، تنها به وسیله موسى(ع) قابل مشاهده بوده است. ۷ - تصمیم موسى(ع) به آوردن آتش از وادى طور، براى گرم کردن خانواده اش «قال لأهله امکثوا ... أو جذوة من النار لعلّکم تصطلون» «إصطلاء» (مصدر «تصطلون») به معناى خود را گرم کردن است. ۸ - موسى(ع) از خانواده اش خواست که تا بازگشت وى از وادى طور درنگ کنند. «قال لأهله امکثوا ... لعلّى ءاتیکم منها بخبر أو جذوة من النار» ۹ - تحیر و سرگردانى موسى(ع) و خانواده اش، در صحراى سینا به خاطر گم کردن راه «لعلّى ءاتیکم منها بخبر» تعبیر آیه ده سوره «طه» در این مورد (لعلّى آتیکم منها بقبس أو أجد على النار هدًى) به روشنى، دلالت بر مطلب یاد شده دارد. ۱۰ - موسى(ع)، امیدوار به یافتن کسى یا کسانى در کنار آتش و کسب اطلاع از آنان درباره راه «قال لأهله امکثوا ... لعلّى ءاتیکم منها بخبر»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۱۱ - «عن أبى جعفر(ع) قال: لمّا قضى موسى الأجل و سار بأهله نحو بیت المقدس أخطأ الطریق لیلاً «فقال لأهله امکثوا إنّى آنست ناراً»...; [منبع: مجمع البیان، ج ۷، ص ۳۹۱; نورالثقلین، ج ۴- ، ص ۱۲۷، ح ۶۳.] از امام باقر(ع) روایت شده که فرمود: هنگامى که قرارداد موسى [با شعیب] پایان یافت و همراه با اهلش به سوى بیت المقدس رهسپار گردید، شب هنگام راه را گم کرد. پس به اهلش گفت: «امکثوا إنّى آنست ناراً»...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۶)
  • مشاهده اتش در ناحیه کوه طور از سوی موسی(علیه السلام)+۲ آیه
  • اتش کوه طور، باعث راهیابی موسی(علیه السلام)به وادی مقدّس و تکلّم خدا با وی+۶ آیه
  • راهی شدن موسی(علیه السلام) به کوه طور به امید اوردن اتش جهت گرم شدن همسر+۲ آیه
  • حرکت موسی(علیه السلام) به سمت اتش در کوه طور، به امید پیدا کردن راه+۲ آیه
  • اتش کوه طور، نقطه اغازین نزول وحی بر موسی(علیه السلام)+۶ آیه
  • اتش، وسیله راهیابی در تاریکی+۲ آیه
  • راهی شدن موسی(علیه السلام) به کوه طور به امید اوردن اتش جهت گرم شدن+۲ آیه
  • درخواست موسی(علیه السلام) از خداوند، جهت وزیر و پشتیبان قرار دادن برادرش هارون(علیه السلام) برای وی+۱ آیه
  • کوشش موسی(علیه السلام) برای ایجاد امید در خانواده خود در وضعیّت سخت و بحرانی+۲ آیه
  • امید موسی(علیه السلام) به دستیابی اتش، یا پیدا کردن راه با مشاهده اتش از دور+۲ آیه
  • درنگ چندساله موسی(علیه السلام) میان اهل مدین+۴ آیه
  • وادی طور، جایگاهی مبارک و مورد عنایت خداوند+۱ آیه
  • جلب نظر موسی(علیه السلام) به وسیله اتش، در بیابانهای میان مدین و مصر+۵ آیه
  • نظارت دقیق بر تربیت موسی(علیه السلام)، از ناحیه خداوند+۱۲ آیه
  • اتمام ده سال چوپانی موسی(علیه السلام) برای شعیب(علیه السلام)، با اختیار خویش+۱ آیه
  • جواز تعیین کار برای داماد، به صورت مهریّه، در شریعت شعیب(علیه السلام)+۲ آیه
  • احترام گذاشتن و ترتیب اثر دادن شعیب(علیه السلام) به پیشنهاد و نظر دختر خویش+۲ آیه
  • پیشنهاد شعیب(علیه السلام) به موسی(علیه السلام)، جهت ازدواج با یکی از دختران خود و قبول ان از سوی موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • درّه طُوی، سرزمین پاک، مقدّس و شایسته احترام+۲ آیه
  • درّه طوی، محلّ سخن گفتن خدا با موسی(علیه السلام)+۳ آیه
  • درّه طوی، محلّ نزول اوّلین وحی بر موسی(علیه السلام)+۴ آیه
  • رؤیت اتشی در درّه کور طور (درّه طوی) از سوی موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • درخت، واسطه تکلّم خداوند با موسی(علیه السلام) در درّه کوه طور (درّه طوی)+۱ آیه
  • چوپانی ده ساله موسی(علیه السلام) برای شعیب(علیه السلام)، در قبال ازدواج با دخترش+۲ آیه
  • سفر موسی(علیه السلام) با خانواده خود، از مدین به طرف مصر+۵ آیه
  • سفر موسی(علیه السلام) از مدین به مصر، مقارن بعثت و پیامبر شدن وی+۹ آیه
  • نیاز موسی(علیه السلام) و خانواده اش به اتش، در سفر به مصر+۵ آیه
  • تحیّر و سرگردانی موسی(علیه السلام) و خانواده اش، در شب تاریک، هنگام بازگشت به مصر+۲ آیه
  • راهیابی موسی(علیه السلام) در سیر شبانه خود، پس از گم کردن راه و مشاهده اتش+۳ آیه
  • سیر شبانه موسی(علیه السلام) به همراه خانواده، هنگام بازگشت به مصر+۲ آیه
  • شب هنگام، نقطه اغازین رسالت و نبوّت موسی(علیه السلام)+۹ آیه
  • فرمان خدا به موسی(علیه السلام)، مبنی بر انداختن عصای خویش بر زمین، در کوه طور+۶ آیه
  • راهی شدن موسی(علیه السلام) به کوه طور، برای اوردن اتش و استفاده از گرمای ان+۳ آیه
  • راهی شدن موسی(علیه السلام) به کوه طور، با امید اوردن اتش، جهت گرم شدن+۳ آیه
  • فراهم اوردن اتش برای گرم شدن خانواده، هدف نخست موسی(علیه السلام) از حرکت به سوی کوه طور+۳ آیه
  • امید موسی علیه السلام به دستیابی اتش یا پیداکردن راه، با مشاهده اتش از فاصله دور+۴ آیه
  • هارون علیه السلام، برادر موسی+۱ آیه
  • حرکت موسی علیه السلام با خانواده خود، از مدین به طرف مصر+۴ آیه
  • نیاز موسی علیه السلام و خانوادهاش به اتش، در سفر خود+۴ آیه
  • وحشت موسی علیه السلام از انتقام و کشته شدن به دست فرعونیان، در پی قتل قبطی+۴ آیه
  • سفر موسی علیه السلام از مدین به مصر، مقارن پیامبر شدن و رسالت وی+۶ آیه
  • سفر موسی علیه السلام با خانواده خود، از مدین به طرف مصر+۵ آیه
  • نیاز موسی علیه السلام و خانوادهاش به اتش، در سفر به مصر+۵ آیه
  • گم شدن موسی علیه السلام در راه بازگشت به مصر در بیابان+۶ آیه
  • اصالت موسی علیه السلام در رسالت نسبت به هارون علیه السلام+۳ آیه
  • فرعون، در حیطه رسالت موسی علیه السلام+۴ آیه
  • جلب نظر موسی علیه السلام به وسیله اتش، در بیابانهای میان مدین و مصر+۴ آیه
  • وحشت موسی علیه السلام از انتقام و کشته شدن به وسیله فرعونیان، در پی قتل قبطی+۴ آیه
  • نیاز موسی علیه السلام و خانوادهاش به اتش و گرما در سفر+۳ آیه
  • شروع وحی به موسی علیه السلام از وادی مقدّس طور+۵ آیه
  • توحید، در راس تعالیم وحیانی و الهی موسی علیه السلام+۵ آیه
  • جلوه برکت خدا به صورت نور (نبوت) بر موسی علیه السلام در وادی مقدس+۲ آیه
  • نزول وحی بر موسی علیه السلام+۵ آیه
  • طور سینا، محل نزول وحی بر موسی علیه السلام+۴ آیه
  • نزول اولین وحی بر موسی علیه السلام در دره طوی+۳ آیه
  • هجرت موسی علیه السلام به مدین، در حال پیری شعیب علیه السلام+۲ آیه
واژه‌ها