آیه ۷ سوره نمل

سوره نمل(النمل)، آیه ۷ · جزء ۱۹ · صفحه ۳۷۷

إِذْ قَالَ مُوسَى لِأَهْلِهِ إِنِّي آنَسْتُ نَاراً سَآتِيكُمْ مِنْهَا بِخَبَرٍ أَوْ آتِيكُمْ بِشِهَابٍ قَبَسٍ لَعَلَّكُمْ تَصْطَلُونَ

(به خاطر بیاور) هنگامی را که موسی به خانواده خود گفت: «من آتشی از دور دیدم؛ (همین جا توقف کنید؛) بزودی خبری از آن برای شما می‌آورم، یا شعله آتشی تا گرم شوید.»

معنی کلمات و عبارات
«آنَسْتُ»: دیده‌ام. مشاهده کرده‌ام. «شِهَابٍ»: آذرخش. در اینجا مراد شعله و اخگر آتش است. «قَبَسٍ»: برگرفته. برداشته شده. مقداری از آتش که از آتش دیگری برداشته شود و از جائی به جائی برده شود (نگا: طه / ). «تَصْطَلُونَ»: خود را با آتش گرم کنید.
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - سرگذشت موسى و خانواده اش در وادى طور، شایان ذکر و یادآورى «إذ قال موسى لأهله» «إذ» اسم زمان در محل نصب و مفعولٌ به براى فعل محذوف است; یعنى، «اذکر إذ قال موسى لأهله...; زمانى را که موسى به کسانش گفت... به یادآور». ۲ - بیان دقیق سرگذشت موسى و خانواده اش در وادى طور (ماجرایى که به جز خدا کسى از آن خبر نداشت) دلیلى روشن بر آسمانى بودن قرآن «و إنّک لتلقّى القرءان ... إذ قال موسى لأهله» بیان ماجراى موسى در وادى طور، که مى تواند دلیلى براى «إنّک لتلقّى القرآن...» باشد; زیرا آن واقعه اى است که جز خدا احدى از آن اطلاع نداشته است. ۳ - بیان داستان پیامبران در قرآن، براساس هدف و مصلحتى حکیمانه و سازنده «من لدن حکیم ... إذ قال موسى لأهله إنّى ءانست نارًا» برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که قرآن از جانب خداى حکیم نازل شده است. ۴ - همراهى خانواده موسى (همسر و فرزندانش) با وى در سفر از «مدین» «إذ قال موسى لأهله ... لعلّکم تصطلون» تعبیر «سئاتیکم» و «لعلّکم تصطلون» (با ضمایر جمع) نشان مى دهد که همراهیان موسى بیش از یک نفر بوده اند و تعبیر «أهل» بیانگر آن است که همه آنان از نزدیکان (همسر و فرزندان) او بوده اند. ۵ - گرفتارى موسى(ع) و خانواده اش در سردى هوا، تاریکى شب و گم کردن راه در مسیر سفر «إذ قال موسى لأهله ... سئاتیکم منها بخبر... لعلّکم تصطلون» ۶ - قرار گرفتن خانواده موسى در شرایط نیاز به دلگرمى و امید «إذ قال موسى لأهله ... سئاتیکم منها بخبر... تصطلون» از تعبیر «إنّى آنست ناراً» و «سأتیکم» - که جمله اول به صورت مؤکد به «إنّ» و جمله دوم به صورت مؤکد با حرف تنفیس آمده است - استفاده مى شود که خانواده موسى در شرایط اضطراب آور و دلهره آمیزى قرار داشتند که موسى مى بایست به آنان دلگرمى مى داد و امید مى بخشید. ۷ - آرامش موسى(ع) در شرایط سخت و بحرانى و تلاش وى جهت ایجاد امید و اطمینان در خانواده خود. «إنّى ءانست نارًا سئاتیکم... لعلّکم تصطلون» ۸ - مشاهده موسى، آتشى را از دور در وادى طور «إنّى ءانست نارًا» «إیناس» (مصدر «آنست») معادل «إبصار» (دیدن) است; یعنى، آتشى به نظرم رسید. ۹ - تنها موسى(ع)، نظاره گر آتش وادى طور و همراهانش محروم از مشاهده آن «إنّى ءانست نارًا» ۱۰ - تصمیم موسى(ع) به حرکت به سمت آتش طور «ساتیکم منها بخبر أو ءاتیکم» ۱۱ - امید موسى(ع)، به یافتن اطلاعاتى از محل برافروخته شدن آتش، براى یافتن راه و ادامه مسیر سفر «ساتیکم منها بخبر» جمله «سآتیکم منها بخبر» به تقدیر «سآتیکم من عندها بخبر نهتدى به» است; یعنى، به زودى از آن جا اطلاعى خواهم آورد که با کمک آن راهمان را پیدا کنیم. ۱۲ - موسى(ع)، درصدد آوردن پاره اى آتش براى گرم کردن خانواده اش «أو ءاتیکم بشهاب قبس لعلّکم تصطلون» «شهاب» به شعله آتش و «قبس» به شعله برگرفته از آتش گفته مى شود. «اصطلاء» (مصدر «تصطلون») نیز به معناى گرم شدن است; یعنى، یا شعله اى از آتش برگیرم و بیاورم تا با آن، آتش برافروزم، باشد که گرم شوید.
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۸)
  • مشاهده اتش در ناحیه کوه طور از سوی موسی(علیه السلام)+۲ آیه
  • اتش کوه طور، باعث راهیابی موسی(علیه السلام)به وادی مقدّس و تکلّم خدا با وی+۶ آیه
  • راهی شدن موسی(علیه السلام) به کوه طور به امید اوردن اتش جهت گرم شدن همسر+۲ آیه
  • حرکت موسی(علیه السلام) به سمت اتش در کوه طور، به امید پیدا کردن راه+۲ آیه
  • اتش کوه طور، نقطه اغازین نزول وحی بر موسی(علیه السلام)+۶ آیه
  • اتش، وسیله راهیابی در تاریکی+۲ آیه
  • راهی شدن موسی(علیه السلام) به کوه طور به امید اوردن اتش جهت گرم شدن+۲ آیه
  • کوشش موسی(علیه السلام) برای ایجاد امید در خانواده خود در وضعیّت سخت و بحرانی+۲ آیه
  • بهرهمندی فرشتگان، از برکات و خیرات خداوند+۱ آیه
  • برخورداری موسی(علیه السلام) از برکت الهی+۱ آیه
  • بهرهمندی فرشتگان، از برکات و خیرات خداوند+۱ آیه
  • سخن گفتن خداوند با موسی(علیه السلام) در وادی طور به واسطه اتش، جلوه ای از حکمت او+۲ آیه
  • تجلّی خداوند، در اتش طور بر موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • گفتگوی خدا در کوه طور با موسی(علیه السلام)، درباره ربوبیّت و الوهیّت خود+۳ آیه
  • دلداری موسی(علیه السلام) به خانواده، در شرایط سخت و بحرانی
  • سفر موسی(علیه السلام) با خانواده خود، از مدین به طرف مصر+۵ آیه
  • سفر موسی(علیه السلام) از مدین به مصر، مقارن بعثت و پیامبر شدن وی+۹ آیه
  • نیاز موسی(علیه السلام) و خانواده اش به اتش، در سفر به مصر+۵ آیه
  • تحیّر و سرگردانی موسی(علیه السلام) و خانواده اش، در شب تاریک، هنگام بازگشت به مصر+۲ آیه
  • راهیابی موسی(علیه السلام) در سیر شبانه خود، پس از گم کردن راه و مشاهده اتش+۳ آیه
  • سیر شبانه موسی(علیه السلام) به همراه خانواده، هنگام بازگشت به مصر+۲ آیه
  • شب هنگام، نقطه اغازین رسالت و نبوّت موسی(علیه السلام)+۹ آیه
  • موسی(علیه السلام) درصدد اوردن شعله ای از اتش، برای گرم کردن خانواده اش
  • خداوند، معرّفی کننده خویش بر برخورداری از قدرت و حکمت به موسی(علیه السلام) هنگام اغاز رسالت ان حضرت+۲ آیه
  • بیان داستان موسی(علیه السلام) و خانوده اش در کوه طور، بر اساس هدف و مصلحتی حکیمانه و سازنده+۱ آیه
  • راهی شدن موسی(علیه السلام) به کوه طور، برای اوردن اتش و استفاده از گرمای ان+۳ آیه
  • راهی شدن موسی(علیه السلام) به کوه طور، با امید اوردن اتش، جهت گرم شدن+۳ آیه
  • فراهم اوردن اتش برای گرم شدن خانواده، هدف نخست موسی(علیه السلام) از حرکت به سوی کوه طور+۳ آیه
  • بهرهمندی فرشتگان، از برکات و خیرات خداوند+۱ آیه
  • امید موسی علیه السلام به دستیابی اتش یا پیداکردن راه، با مشاهده اتش از فاصله دور+۴ آیه
  • حرکت موسی علیه السلام با خانواده خود، از مدین به طرف مصر+۴ آیه
  • نیاز موسی علیه السلام و خانوادهاش به اتش، در سفر خود+۴ آیه
  • سفر موسی علیه السلام از مدین به مصر، مقارن پیامبر شدن و رسالت وی+۶ آیه
  • سفر موسی علیه السلام با خانواده خود، از مدین به طرف مصر+۵ آیه
  • نیاز موسی علیه السلام و خانوادهاش به اتش، در سفر به مصر+۵ آیه
  • وجود موسی علیه السلام، مایه برکت+۱ آیه
  • موسی علیه السلام، مورد انتخاب خدا برای سخن گفتن با وی+۷ آیه
  • محدودیت علم موسی علیه السلام و عدم اگاهی وی از سرنوشت و اینده رسالت خویش+۲ آیه
  • گم شدن موسی علیه السلام در راه بازگشت به مصر در بیابان+۶ آیه
  • اغاز رسالت موسی علیه السلام از وادی مقدس طور+۷ آیه
  • جلب نظر موسی علیه السلام به وسیله اتش، در بیابانهای میان مدین و مصر+۴ آیه
  • نیاز موسی علیه السلام و خانوادهاش به اتش و گرما در سفر+۳ آیه
  • شروع وحی به موسی علیه السلام از وادی مقدّس طور+۶ آیه
  • توحید، در راس تعالیم وحیانی و الهی موسی علیه السلام+۵ آیه
  • جلوه برکت خدا به صورت نور (نبوت) بر موسی علیه السلام در وادی مقدس+۲ آیه
  • نزول وحی بر موسی علیه السلام+۵ آیه
  • وحی الهی به موسی علیه السلام با صدایی رسا و بلند+۶ آیه
  • طور سینا، محل نزول وحی بر موسی علیه السلام+۵ آیه
واژه‌ها