آیه ۱۵ سوره لیل

سوره لیل(الليل)، آیه ۱۵ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۶

معنی کلمات و عبارات
«الأَشْقَی»: بدبخت‌ترین.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - شقاوت زمینه ساز گرفتارى به حرارت طاقت فرساى آتش جهنم است. «لایصلیهاإلاّ الأشقى» «صلى النار»; یعنى، با رنج و مشقت حرارت آن را تحمل کرد و «شقاوة»; یعنى، شدّت و دشوارى (قاموس). این واژه نقطه مقابل سعادت است. (مفردات راغب) ۲ - شقاوت، داراى مراتب گوناگون است. «الأشقى» ۳ - خلود در آتش جهنم، ویژه کسانى است که در بالاترین مرحله شقاوت اند. «لایصلیها إلاّ الأشقى» «صَلى»; یعنى، ملازم و همراه شد (لسان العرب، از قول زجاج) و ملازمت با آتش به جاودانگى در آن است. حصر موجود در آیه مربوط به ملازمت است; یعنى، جاودانگى در آتش، مخصوص کسانى است که در آیه بعد اهل تکذیب و اعراض معرفى شده اند و در بدترین نوع شقاوت به سر مى برند. ۴ - امکان خلودِ همه شقاوتمندان در آتش جهنم* «لایصلیها إلاّ الأشقى» تقابل «أشقى» و «أتقى» مى تواند، قرینه بر حصر اضافى باشد; یعنى، اگر گفته مى شود که تنها «شقى ترین مردم» در آتش جاودان است، مراد نفى خلود از دیگر شقاوتمندان نیست; بلکه تنها از فرد «أتقى» نفى خلود شده است. ۵ - رنج کافران و منکران هدایت هاى الهى در آخرت، سرآمد تمام رنج هاى دیگران در دنیا است. «الأشقى» «أشقى»، اسم تفضیل است و در این که مراد برترى شقاوت در مقایسه با چه کسى است; گفته هاى چندى ابراز شده است; از جمله این که «أشقى» تعبیرى دیگر از «کافر» است. چه آن که تمام سختى هاى مردم در دنیا (از قبیل فقر و مرض و...) در برابر سختى و شقاوت حاصل از کفر، اندک است. ۶ - تفاوتِ درجات آتش در جهنم «نارًا تلظّى . لایصلیها إلاّ الأشقى» حصر در این آیه، ممکن است ناظر به نوع آتشى باشد که در آیه قبل مطرح شد. بر این اساس، نکره بودن «ناراً» براى تنویع است; یعنى، نوع خاصى از آتش است که به شقى ترین افراد، اختصاص مى یابد و باقى اشقیا در انواع دیگر آن معذب اند. ۷ - شقاوت، برخاسته از بى تقوایى است. «الأشقى» به قرینه مقابله «أشقى» با «أتقى» (در آیات بعد)، مراد از «شقاوت» فاصله گرفتن از تقوا است.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
  • هشدار خداوند به کافران، از گرفتارشدن به اتش جهنّم و عذاب الهی+۲ آیه
  • اخطار خداوند به تکذیبکنندگان حقّانیّت دوزخ، از اتش سوزان ان+۲ آیه
  • تهدید خداوند، به کیفر و عذاب مکذّبان+۳ آیه
  • شقاوتمندان، از تکذیبکنندگان پاداش اخرتی+۲ آیه
  • اعراض از حق، موجب گرفتاری به جهنّم+۴ آیه
  • تکذیب حق، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۴ آیه
  • شقاوت، موجب گرفتاری به اتش ابدی دوزخ+۵ آیه
  • حرمت تکذیب ایات خداوند+۲ آیه
  • حرام بودن انباشتن و ثروت اندوزی با امساک از پرداخت واجبات مالی+۴ آیه
  • حرمت مخالفت با انبیا+۲ آیه
  • مشرکان، از جمله شقاوتمندان+۱ آیه
  • بخل و امساک مال، پیامد شقاوت و تیره بختی انسان+۴ آیه
  • هشدار الهی به شقاوتمندان، از گرفتار شدن به اتش دوزخ+۴ آیه
  • رویگردانان از ایمان به خدا و انذارهای الهی، شقی ترین انسانها+۲ آیه
  • تکذیبگران ایات خدا و پیامبران و معاد و جهنّم، شقی ترین انسانها+۲ آیه
  • احساس بی نیازی از خدا، مایه شقاوت انسان+۱ آیه
  • بخل، از عوامل پیدایش شقاوت+۱ آیه
  • شقاوت انسان، برخاسته از بی تقوایی او+۱ آیه
  • ثروت اندوزی، موجب شقاوت و تیره بختی انسان+۱ آیه
  • انفاق مال با نیت پاک و اخلاص، مانع شقاوت انسان+۴ آیه
  • تزکیه نفس، از موانع گرفتاری انسان به شقاوت+۵ آیه
  • تقوا، مانع شقاوت و بدبختی انسان+۱ آیه
  • هشدار پیامبر صلی الله علیه و اله به شقاوتمندان، از زبانههای اتش دوزخ+۱ آیه
  • خودداری از صرف مال در راه طهارت نفس، نشانه بالاترین درجه شقاوت+۲ آیه
واژه‌ها