سوره مزمل(المزمل)، آیه ۷ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۴
معنی کلمات و عبارات
«سَبْحاً»: تلاش و جنبش. مراد اشتغال به امور زندگی و حرکت در راه انجام کار تبلیغ و مأموریّت سنگین پیغمبری است. شنا. گوئی جامعه انسانی، دریای بیکرانی است که گروه زیادی در آن در حال غرق شدن هستند، و پیغمبر شناگر نیرومندی است که با کشتی قرآن، سرگرم نجات آنان است. لذا در پرتو نیایش شبانه باید این کشتی نجات را با دقّت بنگرد و خود را برای چنین مأموریّت و رسالت بزرگی آماده سازد.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - شب، فرصتى مناسب براى عبادت و راز و نیاز به درگاه الهى و روز، زمانى شایسته براى تلاش و رسیدگى به امور زندگى «إنّ لک فى النهار سبحًا طویلاً»
«سبح» در معانى متعددى به کار مى رود; از جمله سعى و تلاش براى معاش (قاموس المحیط). جمله «إنّ لک فى النهار»، تعلیل دیگرى براى «قم اللیل»است; یعنى، چون در روز به خاطر تلاش طولانى براى معاش، فرصت و فراغت براى مناجات و عبادت نیست، شب را براى این کار اختصاص بده.
۲ - پیامبر(ص)، داراى اشتغالات فراوان و تلاش گسترده در روز «إنّ لک فى النهار سبحًا طویلاً»
۳ - فراغت بال پیامبر(ص) در شب «إنّ لک فى النهار سبحًا طویلاً»
۴ - اشتغالات روزانه، مانع عبادت کامل و پیراسته از کاستى ها «إنّ ناشئة الّیل هى أشدّ وطًا ... إنّ لک فى النهار سبحًا طویلاً»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۶–۹ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۶–۹ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۶–۹ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۱۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷
روایات و احادیث
۵ - «عن أبى جعفر(ع) فى قوله: «إنّ لک فى النهار سبحاً طویلاً» یقول: فراغاً طویلاً لنومک و لحاجتک; [منبع: تفسیر قمى، ج ۲، ص ۳۹۲; نورالثقلین، ج ۵، ص ۴۴۹، ح ۲۰.] از امام باقر(ع) درباره سخن خداوند: «إنّ لک فى النهار سبحاً طویلاً» روایت شده که خدا [به رسول خود ]مى فرماید: تو در روز براى خواب و رفع نیازهایت، فراغت طولانى خواهى داشت».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار اشتغالات روزانهوقت تأمین نیاز محمدوقت خواب محمدوقت فراغت محمدوقت کارکثرت اشتغالات محمدموانع عبادتبهترین وقت عبادتعبادت در شبفواید روزفواید شب
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹)
- شبزندهداری، از عوامل مؤثّر در ایجاد روحیّه و پایداری در برابر مشکلات+۶ آیه
- یاد خدا، تبتّل و انقطاع از غیر او توام با توسعه زندگی مادّی، از سفارشهای قران+۱ آیه
- ذکر و یاد خداوند در اوقات تلاش روزانه، سفارش خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- سفارش خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله) به ذکر و یاد خدا، در شب و روز+۳ آیه
- اشتغالات روزانه، مانع عبادت کامل و پیراسته از کاستی+۲ آیه
- شب هنگام، زمانی مناسب برای عبادت و راز و نیاز به درگاه الهی+۶ آیه
- سختی امر دعوت و تبلیغ پیامبراکرم صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- توصیه خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله برای خوابیدن کوتاه در شب و استفاده از فراغت روزانه برای خواب و استراحت+۲ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظف به تسبیح خدا و اعلام مبرا بودن او از هر عیب و نقص+۵ آیه