سوره نبأ(النبإ)، آیه ۲۸ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۸۲
معنی کلمات و عبارات
«کِذَّاباً»: سخت تکذیب کردن. ستیزهجویانه دروغ پنداشتن. مصدر باب تفعیل است، همچون فِسّار (نگا: کشّاف) و قِصّار و خِرّاق (نگا: معانیالقرآن).
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - طغیان گران دوزخى، آیات الهى را دروغ شمرده و بر تکذیب آن اصرار مىورزیدند. «و کذّبوا بایتنا کذّابًا»
«کذّاباً» (مصدر باب «تفعیل»)، مفعول مطلقى است که بر تأکید دلالت دارد.
۲ - آیات معاد در دیدگاه طغیان گران، دروغ و به دور از واقعیت است. «و کذّبوا بایتنا کذّابًا»
مراد از «آیاتنا» - به قرینه «لایرجون حساباً» در آیه قبل - آیاتى است که معاد را مطرح کرده بود.
۳ - بسیارى از آیات قرآن، هشدار دهنده مردم درباره معاد و حسابرسى در قیامت است. «لایرجون حسابًا . و کذّبوا بایتنا کذّابًا»
جمع بودن «آیات» بر نکته یاد شده دلالت دارد. به قرینه کلمه «حساباً» - در آیه قبل - موضوع حسابرسى در مجموعه آن آیات مطرح شده است.
۴ - طغیان گرى و گناه بى حد، پیامد تکذیب آیات و نشانه هاى خداوند است. «للطّ-غین ... و کذّبوا بایتنا کذّابًا»
ارتباط این آیه با آیات پیشین، گویاى برداشت یاد شده است. مراد از «آیاتنا»، ممکن است آیات نازل شده از سوى خداوند باشد. هم چنین مى تواند علاوه بر آن، آیات و نشانه هاى وجود و یگانگى خداوند نیز باشد.
۵ - باور نداشتن معاد، زمینه ساز انکار تعالیم الهى و آموزه هاى دینى است. «لایرجون حسابًا . و کذّبوا بایتنا کذّابًا»
۶ - تکذیب آیات الهى، مایه گرفتارى به عذاب جهنم و محرومیت از لذّت برودت و آشامیدن آب در آخرت «إنّ جهنّم ... لایذوقون ... و کذّبوا بایتنا کذّابًا»
۷ - نوشیدن آب جوشان و خونابه چرکین و بدبو در جهنم، عقوبتى مناسب با گناه تکذیب آیات الهى «إلاّ حمیمًا و غسّاقًا ... و کذّبوا بایتنا کذّابًا»
ترتیب پنج آیه مورد بحث، به گونه اى است که آیه «جزاء وفاقاً»، دو عقوبت قبل از خود را کیفرى مناسب، براى دو گناه بعد از خود قلمداد کرده است. عقوبت ها یکى منفى (لایذوقون) و دیگرى مثبت (إلاّ حمیماً و غساقاً) بود و گناهان نیز یکى منفى (لایرجون) و دیگرى مثبت (کذّبوا) است. آیه «جزاء وفاقاً» در میان آنها، گویاى تناسب عقوبت منفى با گناه منفى و تناسب عقوبت مثبت با گناه مثبت است. برداشت یاد شده بیانگر تناسب دو مثبت است.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۷–۴۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۲۱–۳۰ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۲۱–۳۰ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۲۱–۳۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۷–۳۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۲۷–۲۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
بدبویی آشامیدنیهای جهنمتعدد آیات حسابرسی اخرویتعدد آیات معادعوامل محرومیت از آبعوامل محرومیت از سرمای اخرویمکذبان آیات معادهشدار به حسابرسی اخرویهشدار به معادتکذیبگری طغیانگرانهشدارهای قرآنتکذیبگری جهنمیانزمینه تکذیب دینچرکابه جهنمعوامل تکذیب آیات خداآب داغ جهنمآثار طغیانمکذبان آیات خداآثار تکذیب معادآثار تکذیب آیات خدانظام کیفریتناسب کیفر با گناهموجبات عذاب اخرویآسیب شناسی دینیآثار گناهموجبات جهنم
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳)
- تکذیب ایات الهی از سوی طغیانگران+۲ آیه
- جهنّم جزای مناسب برای طغیانگران تکذیبکننده ایات الهی+۳ آیه
- جهنّم، کمینگاه طغیانگران تکذیبکننده ایات الهی+۴ آیه
- تکذیب ایات خدا از سوی طغیانگران+۲ آیه
- امید داشتن به روز حساب (قیامت)، سبب ایمان به ایات الهی و عدم تکذیب ان+۱ آیه
- انذار مکذّبان ایات خدا از عذاب قیامت و دوزخ+۳ آیه
- تکذیب ایات الهی، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۶ آیه
- حرمت تکذیب ایات خداوند+۱۴ آیه
- حرمت تکذیب ایات خداوند+۱۶ آیه
- طغیان گران، تکذیب کنندگان ایات خداوند+۱ آیه
- تکذیب ایات الهی، پیامد گناه+۴ آیه
- تکذیب ایات الهی، گناه و از موجبات کیفر+۷ آیه
- وجوب ایمان به ایات الهی+۳ آیه