سوره نجم(النجم)، آیه ۴۸ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۲۸
معنی کلمات و عبارات
«أَغْنی»: دارائی داد و ثروتمند گرداند. «أَقْنی»: همزه این واژه برای سلب است و به معنی (فقیر کرد) میباشد (نگا: آلوسی). به دلیل تقابل. أَضْحَکَ وَ أَبْکی ... أَماتَ وَ أَحْیَا. برخی هم آن را به معنی (توشه داد و ارضاء کرد) گرفتهاند.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - خداوند، تنها برآورنده نیازها و عطاکننده ثروت و مکنت به آدمیان «و أنّه هو أغنى»
۲ - تدارک نیازهاى خلق در پى آفرینش ایشان، نمودى از ربوبیت یگانه خداوند «و أنّ إلى ربّک المنتهى ... و أنّه خلق ... و أنّه هو أغنى و أقنى»
۳ - نیازهاى مقطعى و دراز مدت بشر، برآورده شده در نظام هستى از سوى خداوند * «و أنّه هو أغنى و أقنى»
«أقنى»; یعنى، «أعطى القنیة» و «قنیة» به سرمایه هاى باقى و ذخایر پایدار گفته مى شود. بنابراین جمع میان «أغنى» و «أقنى» بیانگر مطلب یاد شده است.
۴ - برخوردارى از پشتوانه اقتصادى و ذخایر پایدار، امرى مطلوب است; نه ضد ارزش.* «و أنّه هو أغنى و أقنى»
در واژه «أقنى» سرمایه و ذخایر ماندنى لحاظ شده است. از این که خداوند تأمین چنین نیازى را به خود نسبت داده است، مطلوبیت آن استفاده مى شود.
۵ - خوشنودى به دستاورد و پرهیز از آز و طمع، موهبتى الهى است. * «و أنّه هو أغنى و أقنى»
بنابر معنایى که براى «أقنى» در لغت یاد شده است (رضا) مطلب بالا به دست مى آید.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۹–۶۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۳–۶۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۳–۶۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۴۸–۴۹ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۴۸–۴۹ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۴۸–۴۹ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۴۲–۶۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۸
روایات و احادیث
۶ - «قال أمیرالمؤمنین(ع) فى قول اللّه «و أنّه هو أغنى و أقنى» قال أغنى کلّ انسان بمعیشته و أرضاه بکسب یده; [منبع: تفسیر قمى، ج ۲، ص ۳۳۹.] از امیرالمؤمنین(ع) روایت شده که درباره آیه «و أنّه هو أغنى و أقنى» فرمود: او است که هرکس را در معیشت بى نیاز مى کند و وى را به کسب و درآمدش خشنود مى سازد».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت اجتناب از طمعتأمین نیاز انسان هاتأمین نیاز موجوداتمنشأ بی نیازیارزش امکانات مادیمنشأ ثروتمنشأ تأمین نیازهانشانه های توحید ربوبیعطایای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
- بینیازی و اعطای سرمایه از سوی خدا، در بینش ابراهیم(علیه السلام)+۳ آیه
- مُقْنی
- نفی تاثیر استقلالی غیر خداوند، در جهان هستی+۵ آیه
- بینیازی خدا و عطای سرمایه از ناحیه او، از اموزههای تورات+۱ آیه
- ستاره شِعری، دارای تاثیر در فقر و غنای انسانها، از نظر عرب عصر جاهلیّت+۱ آیه
- رفع نیازهای انسانها، مقتضای ربوبیت خدا+۱ آیه
- بهره مندی برخی انسانها از ثروتها و اموال خدادادی، مقتضای ربوبیّت او+۱ آیه
- خداوند، بی نیازکننده ادمیان از فقر و نیاز+۵ آیه
- تاثیر ستاره شعری در جهان، موجب پرستش ان از سوی مشرکان عصر بعثت+۱ آیه
- تاثیر و تدبیر ستارگان در امور زندگی، از عقاید مشرکان+۳ آیه
- ستاره پرستی، از مصادیق شرک+۲ آیه
- ستاره شعری، دارای تاثیر در فقر و غنای انسانها، از نظر مشرکان عصر جاهلیّت+۱ آیه
- خداوند، منشا بی نیازی و اعطای سرمایه، از معارف صحف ابراهیم+۳ آیه
- ستاره شعری، دارای تاثیری در فقر و غنای انسانها، در دیدگاه عرب عصر جاهلیّت+۱ آیه
- بی نیازی و اعطای سرمایه از سوی خدا، از اموزه های کتابهای اسمانی+۳ آیه
- توحید و نفی شرک، از تعالیم کتابهای اسمانی+۸ آیه
- منشا بودن خداوند در خنده انسانها از تعالیم کتابهای اسمانی+۳ آیه
- توسعه اقتصادی برخورداران از مال و مکنت، از ناحیه خداوند و مقتضای مشیّت او
- مُغْنی/ اسماوصفات+۴ آیه
- مُقْنی/ اسماوصفات
- غنا و بی نیازی، نعمت اعطایی خداوند به انسان+۳ آیه