آیه ۲۲ سوره نحل

سوره نحل(النحل)، آیه ۲۲ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۹

إِلَٰهُكُمْ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ فَالَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ قُلُوبُهُم مُّنكِرَةٌ وَهُم مُّسْتَكْبِرُونَ

معبود شما خداوند یگانه است؛ امّا کسانی که به آخرت ایمان نمی‌آورند، دلهایشان (حق را) انکار می‌کند و مستکبرند.

معنی کلمات و عبارات
«مُنکِرَةٌ»: انکارکننده. نپذیرنده. «مُسْتَکْبِرُونَ»: کسانی که خویشتن را بزرگ می‌پندارند و خود را بالاتر از آن می‌دانند که به عبادت خدا بپردازند.
نزول
نکات آیه
۱- تنها معبود واقعى انسانها، خداى یگانه است. «إلهکم إله وحد» با توجه به آیات سابق، که درباره صفات خداوند و نفى معبودهاى مشرکان بود و از منحصر کردن اله و معبود در این آیه به یک فرد، روشن مى شود که آن اله یگانه، همان خداوند است. ۲- علم، قدرت، خالقیت و حیات، از ویژگیهاى معبود و خداى حقیقى «أفمن یخلق کمن لایخلق ... و الله یعلم ... و الذین یدعون من دون الله لایخلقون شیئًا و هم یخلقون . أموت غیر أحیاء ... إلهکم إله وحد» آوردن عبارت «إلهکم إله واحد» پس از بیان صفات برجسته خداوند و پس از یادآورى ضعف و فتور معبودهاى باطل، به منزله ذکر نتیجه آن سخنان و مشعر به نکته یاد شده است. ۳- آنان که به عالم آخرت ایمان نمى آورند، قلبهایى حق ناپذیر و روشى مستکبرانه دارند. «فالذین لایؤمنون بالأخرة قلوبهم منکرة و هم مستکبرون» ۴- دلایل اثبات کننده یگانگى خداوند، دربردارنده ایمان به عالم آخرت نیز هست. «إلهکم إله وحد فالذین لایؤمنون بالأخرة قلوبهم منکرة» فاى «فالذین» در جایگاه نتیجه براى دلایل روشن ذکر شده براى اثبات یگانگى خداوند است. آمدن فاى نتیجه در این آیه، به این معناست که آن دلایل، اثبات کننده عالم آخرت نیز مى باشد که با توجه به آنها، باید به عالم آخرت ایمان آورد و کسانى که با توجه به آن دلیلها ایمان نمى آورند، قلبهایى حق ناپذیر دارند. ۵- قلب حق ناپذیر، مانع از ایمان آوردن به عالم آخرت است. «إلهکم إله وحد فالذین لایؤمنون بالأخرة قلوبهم منکرة» «فاء» در «فالذین» براى تفریع است و دلالت مى کند که توحید اثبات شده در آیات قبل، توحید کاملى است که اعتقاد به آخرت را نیز به همراه دارد. بنابراین کسانى که به آخرت ایمان نمى آورند، موانعى همچون قلب حق ناپذیر و استکبار دارد. ۶- استکبار و خود برتربینى، مانع از ایمان آوردن به عالم آخرت است. «فالذین لایؤمنون بالأخرة ... و هم مستکبرون» ۷- قلب، مرکز پذیرش و یا انکار حقایق «فالذین لایؤمنون بالأخرة قلوبهم منکرة» ۸- حق ناپذیرى، نشانه بیمارى قلب است. «فالذین لایؤمنون بالأخرة قلوبهم منکرة» فعل «لایؤمنون» (ایمان نمى آورند) حکایت از حق ناپذیرى دارد و «منکرة» به معناى زیر بار حق نرفتن است که بیمارى است.
تفسیر (۱۱)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۷)
  • استکبار و خود بزرگبینی، از جمله عوامل کفر به اخرت
  • کافران به اخرت دارای قلبهای حقناپذیر
  • فقدان حیات و عدم درک معبودان از امر قیامت، حجّت و دلیلی محکم بر ردّ شرک و بتپرستی
  • استکبار در برابر حق، عامل اساطیر خواندن قران از سوی مشرکان+۱ آیه
  • استکبار، زمینه تکذیب اخرت
  • استکبار، سبب اتّهام افسانه بودن به قران+۲ آیه
  • کفر به اخرت، زمینه استکبار در برابر حق
  • روحیّه استکباری در کافران و منکرانِ عالم اخرت+۱ آیه
  • خداوند، اله حقیقی و یگانه+۱ آیه
  • هشدار خداوند به مشرکان صدر اسلام از گرفتارشدن به عذاب استیصال همچون اقوام گذشته+۱ آیه
  • قلب، کانون گرایش ادمی به ایمان+۱ آیه
  • خود برتر بینی، از موانع ایمان+۱ آیه
  • تکذیب حق، از جانب کافران عصر بعثت+۲ آیه
  • تهدید الهی، نسبت به مکذّبان حق+۳ آیه
  • مکذّبان حق، مردمانی مستکبر در برابر خدا+۲ آیه
  • استکبار مجرمان کافر، در برابر پذیرش توحید+۳ آیه
  • انحصار الوهیّت و معبود به حق، در ذات خدای یگانه+۱ آیه
  • تدبیر انسانها با اماده ساختن علل و اسباب ان از ناحیه خدا، دلیل انحصار الوهیّت به خدا
  • انکار عالم اخرت، در دوران جاهلیّت+۱ آیه
  • وجوب ایمان به اخرت+۲ آیه
  • حرمت بت پرستی+۲ آیه
  • حرمت استکبار و تکبّرورزی، در برابر حق+۲ آیه
  • سؤال خداوند از منکران اخرت، درباره نزول قران و اعتراف انان به اسطوره بودن ان+۱ آیه
  • مشرکان جاهلی، منکر عالم اخرت+۱ آیه
  • وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا+۱ آیه
  • عاجز بودن توطیه گران، از درک عوامل شکست خود، در توطیه علیه توحید+۱ آیه
  • قلب، از ابزار شناخت انسان+۲ آیه
  • تکبّر و استکبار، از موانع شناخت ایات و تعالیم الهی+۳ آیه
  • معبود راستین و حقیقی همه انسانها، معبودی یگانه و یکتا
  • اگاهی خداوند از نیّتها و احوال درونی منکران معاد+۱ آیه
  • استکبار در برابر قران، با افسانه خواندن ان+۱ آیه
  • روحیه استکباری، عامل افترا زدن به قران+۳ آیه
  • حق ناپذیری، سبب افترا به قران، با افسانه خواندن ان+۱ آیه
  • کفر به اخرت، عامل افترا بستن به قران با افسانه خواندن ان+۱ آیه
  • استکبار، از موانع ایمان به قران+۲ آیه
  • استکبار مشرکان قریش، منشا انکار نزول و الهی بودن قران+۱ آیه
  • قلب انسان، کانون ادراک و شناخت
  • قلب متکبر، مانع ایمان اوردن به عالم اخرت
  • قلب متکبر، مانع پذیرش توحید و یکتایی خداوند
  • تکبر قلوب کافران،موجب انکار یگانگی خدا
  • قلب، کانون و جایگاه ایمان و ازدیاد ان+۱ آیه
  • قلب ادمی، جایگاه ایمان و کفر
  • استکبار و خودبزرگ بینی در برابر خداوند، عامل کفرورزی+۳ آیه
  • کفر و انکار اخرت، برخاسته از انکار قلبی
  • مقابله کافران با قران، با افترا زدن به ان+۲ آیه
  • قلب کافران و منکران خدا، مانع ایمان اوردن به اخرت
  • ناتوانی نیرنگبازان، از جلوگیری عوامل شکست نیرنگ+۱ آیه
واژه‌ها