آیه ۲۷ سوره نحل

سوره نحل(النحل)، آیه ۲۷ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۷۰

ثُمَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُخْزِيهِمْ وَيَقُولُ أَيْنَ شُرَكَائِيَ الَّذِينَ كُنتُمْ تُشَاقُّونَ فِيهِمْ قَالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ إِنَّ الْخِزْيَ الْيَوْمَ وَالسُّوءَ عَلَى الْكَافِرِينَ

سپس روز قیامت خدا آنها را رسوا می‌سازد؛ و می‌گوید: «شریکانی که شما برای من ساختید، و بخاطر آنها با دیگران دشمنی می‌کردید، کجا هستید؟!» (در این هنگام،) کسانی که به آنها علم داده شده می‌گویند: «رسوایی و بدبختی، امروز بر کافران است!»

معنی کلمات و عبارات
«کُنتُمْ تُشَآقُّونَ»: جدال و دشمنی و جنگ و ستیز می‌کردید. «فِیهِمْ»: درباره ایشان. به خاطر عشق بدانان. «أُوتُواالْعِلْمَ»: عالمان و دانایان. مراد فرشتگان و مؤمنان به طور عام، و انبیاء به طور خاصّ است (نگا: نساء / ، نحل / ). «الْخِزْیَ»: خواری. رسوائی. «السُّوءَ»: بدی. مراد عذاب است.
نزول
نکات آیه
۱- خداوند، مشرکان توطئه گر علیه دین را علاوه بر عذاب دنیوى، در قیامت به صورت تحقیرآمیزى خوار خواهد ساخت. «قد مکر الذین من قبلهم ... و أتهم العذاب ... ثمّ یوم القیمة یخزیهم و یقول أین شرکاءى» «خزى» در لغت به معناى شکست و ذلت است. این حالت گاهى از ناحیه خود شخص عارض مى شود و گاهى از سوى دیگرى. در صورتى که از سوى دیگرى باشد، همراه با خفت و تحقیر است. ۲- مشرکان، به خاطر عقیده شرک آلود خود، در قیامت مورد بازخواست قرار خواهند گرفت. «ثمّ یوم القیمة ... و یقول أین شرکاءى» ۳- خداوند، خود بازخواست کننده مشرکان در قیامت «و یقول أین شرکاءى» ۴- مشرکان، معتقد به خدایان متعدد در کنار خداى یکتا «و یقول أین شرکاءى» جمع آورده شدن «شرکاء» حکایت از تعدد آن دارد و اضافه شدن آن به ضمیر متکلم، حاکى از عقیده آنان به وجود خدا همراه با سایر خدایان مى باشد. ۵- مشرکان، از معبودهاى ادعایى خویش به سختى دفاع کرده و با یکتاپرستان درباره آنها به منازعه مى پرداختند. «أین شرکاءى الذین کنتم تشقّون فیهم» «تشاقّون» (از مصدر شقاق) به معناى مخالفت است به گونه اى که شخصى در یک طرف و شخص دیگرى در طرف دیگر باشد. فعل «تشاقّون» از باب مفاعله است که براى فعلهاى دو جانبه استفاده مى شود و به قرینه مقام طرف درگیر با مشرکان، کسانى اند که معتقد به خداى واحد بودند و از آنها به موحدان تعبیر شده است. ۶- خصومت مشرکان با یکتاپرستان به خاطر اعتقاد شرک آلودشان، جریانى مستمر بوده است. «أین شرکاءى الذین کنتم تشقّون فیهم» ترکیب فعل «کنتم» و «تشاقّون» مفید ماضى استمرارى و مشعر به معناى یاد شده است. ۷- مشرکان در قیامت، جوابى در برابر بازخواست خداوند نخواهند داشت. «أین شرکاءى الذین کنتم تشقّون فیهم قال الذین أُوتوا العلم» از اینکه در آیه به جاى پرداختن به جواب مشرکان، سخن اشخاص دیگرى را به میان آورده است، به دست مى آید که مشرکان در برابر مؤاخذه خداوند جوابى براى گفتن نخواهند داشت. ۸- در قیامت، پوچى و بطلان خدایان مشرکان برملا مى شود. «یقول أین شرکاءى الذین کنتم تشقّون فیهم» از اینکه خداوند در قیامت در مؤاخذه مشرکان، از آنها مى پرسد: خدایان ادعایى تان کجاست؟ و آنان جوابى نمى دهند، حکایت از آشکار شدن پوچى معبودهاى مشرکان مى کند. ۹- بازخواست مشرکان در قیامت درباره خدایان ادعایى شان، نمودى از خوارى و ذلت اخروى آنان است. «ثمّ یوم القیمة یخزیهم و یقول أین شرکاءى الذین کنتم تشقّون فیهم» «واو» در «و یقول» عاطفه است و مى تواند عطف تفسیرى باشد. بنابراین «مورد مؤاخذه قرار گرفتن مشرکان» نمودى از ذلت و تحقیر آنان است. ۱۰- برخورداران از علم در روز قیامت، ذلت کافران را در آن روز، به آنان اعلام خواهند نمود. «قال الذین أُوتوا العلم إن الخزى الیوم و السوء على الکفرین» ۱۱- محاکمه مشرکان در قیامت، با حضور عالمان انجام مى شود. «و یقول أین شرکاءى ... قال الذین أُوتوا العلم» ۱۲- برخورداران از علوم اعطایى خداوند، بینشى پسندیده و مقامى والا دارند. «قال الذین أُوتوا العلم إن الخزى الیوم و السوء على الکفرین» ۱۳- آزاد و بدون مانع بودن سخن گفتن براى برخى از افراد در قیامت «ثمّ یوم القیمة ... قال الذین أُوتوا العلم» ۱۴- قیامت، روزى سخت و خوار کننده است. «إن الخزى الیوم و السوء على الکفرین» ۱۵- مشرکانى که قرآن را اسطوره مى خوانند و کسانى که علیه دین الهى توطئه مى کنند، با علماى دین برخورد تحقیرآمیز و خوار کننده دارند.    و إذا قیل لهم ماذا أنزل ربّکم قالوا أسطیر الأولین ... قد مکر الذین من قبلهم ... ثمّ یوم القیمة یخزیهم ... قال الذین أُوتوا العلم إن الخزى الیوم و السوء على الکفرین حضور عالمان در قیامت هنگام مؤاخذه مشرکان و اعلام این نکته از آنان که: خوارى و بدى روز قیامت براى کافران است، مى تواند حکایت کننده این نکته باشد که: آنان در دنیا، مورد برخورد اهانت آمیز افراد یاد شده قرار گرفته بوده اند. لازم به ذکر است که مراد از «أُوتوا العلم» به تناسب موضوع (قرآن و تعالیم ادیان آسمانى)، مى تواند علماى دین باشد. ۱۶- مشرکانى که آیات قرآن را اسطوره مى خوانند، و نیز کسانى که علیه دین خدا توطئه مى کنند، در زمره کافرانند. «و إذا قیل لهم ماذا أنزل ربّکم قالوا أسطیر الأولین ... قد مکر الذین من قبلهم ... ثمّ یوم القیمة یخزیهم ... إن الخزى الیوم و السوء على الکفرین»
تفسیر (۱۱)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۳)
  • شریک قرار دادن برای خدا، مایه بیابرویی در اخرت+۲ آیه
  • کفر، سبب گرفتار امدن به ذلّتی فضاحتبار+۱ آیه
  • خواری و رسوایی اساطیر قلمدادکنندگان قران در قیامت+۱ آیه
  • افترای به محمّد(صلی الله علیه واله)، درپیدارنده عذاب در اخرت+۱ آیه
  • انذار خداوند به مشرکان صدر اسلام، از گرفتارشدن به عذاب استیصال+۲ آیه
  • شرک، از عوامل خلود در اتش دوزخ+۳ آیه
  • کفر، موجب خلود در دوزخ+۱ آیه
  • شرکورزی، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۵ آیه
  • کفر، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۱ آیه
  • ورود کافران، از درهای مختلف و متعدّد به دوزخ+۱ آیه
  • حسابرسی از مشرکان، در قیامت+۵ آیه
  • حرمت افترا به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • ذلّت و خواری، کیفر دشمنان خدا در قیامت
  • دشمنی مشرکان با موحّدان، جریانی پیوسته و دایمی
  • دشمنی مشرکان با موحّدان، جریانی پیوسته و دایمی
  • ذلّت اخرتی مشرکان در قیامت، بعد از هلاکت در دنیا+۱ آیه
  • اعلام ذلّت کافران در قیامت، از جانب صاحبان علم
  • گرفتاری مشرکان توطیه گر به عذاب خوارکننده و ذلّت بار، در قیامت+۱ آیه
  • گرفتاری مشرکان به ذلّت و خواری، در قیامت+۲ آیه
  • کفر، موجب گرفتاری به ذلّت و خواری در اخرت
  • قبض روح کافران ظلم کننده به خود، از جانب فرشتگان+۱ آیه
  • تسلیم و منقاد شدن کافران ظالم به نفس خود، هنگام قبض روح+۱ آیه
  • رسوایی و شرمساری، یکی از سخت ترین احوال روحی انسان+۲ آیه
  • سؤال انکاری و استهزایی خداوند از مشرکان، درباره جایگاه و موقعیّت معبودهای شان در قیامت+۶ آیه
  • سؤال انکاری و استهزایی خداوند از مشرکان، درباره جایگاه و موقعیّت معبودهای شان در قیامت+۶ آیه
  • سؤال استهزایی و توبیخی خدا از مشرکان در قیامت، درباره شرک و موقعیت شریکان انان+۲ آیه
  • سؤال انکاری و استهزایی خداوند از مشرکان، درباره جایگاه و موقعیّت معبودهای شان در قیامت+۶ آیه
  • شرکورزی، عامل دشمنی و خصومت مشرکان+۱ آیه
  • ذلّت و بی ابرویی، پیامد شریک پنداشتن برای خدا+۴ آیه
  • شرک به خدا، مصداق ظلم و ستمگری+۳ آیه
  • مبارزه و خصومت مستمرّ عالمان با مشرکان
  • مشرکان، مورد حسابرسی خداوند در قیامت+۴ آیه
  • خصومت و دشمنی مشرکان، با یکتاپرستان مؤمن
  • ذلّت و خواری مشرکان در قیامت، با تحقیر انان از سوی خداوند+۴ آیه
  • اعتقاد مشرکان جاهلی به شریک و همتا داشتن خداوند+۱ آیه
  • مشرکان، در شمار کافران+۱ آیه
  • مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۳ آیه
  • نزاع و دشمنی مشرکان در قیامت با یکتاپرستان بر سر معبودهای دروغین خویش+۱ آیه
  • قیامت، صحنه ذلّت و خواری مشرکان+۷ آیه
  • کافران، مردمانی ستم پیشه و ظالم+۲ آیه
  • ذلّت و خواری، کیفر ظلم به خود+۱ آیه
  • شرک ورزیدن، موجب ظلم به خویش+۲ آیه
  • کفر، ظلم و کافران، مردمی ستم پیشه+۲ آیه
  • تعدّد معبودان باطل مشرکان+۴ آیه
  • عذاب اخرت، عقوبتی خوارکننده+۱ آیه
  • اسطوره خواندن قران درپی دارنده عذاب دنیا و اخرت+۲ آیه
  • کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۱ آیه
  • حتمیّت یافتن ذلّت و عذاب کافران، از سخنان عالمان در قیامت
  • ذلت و رسوایی، کیفر افترا زنندگان به قران با اساطیر قلمداد کردن ان در قیامت+۱ آیه
  • قیامت، روز برپایی مردم نزد خدا+۱ آیه
  • کفر ورزی، سبب روسیاهی و بی ابرویی در قیامت+۲ آیه
  • دشمنی مشرکان با موحدان، عامل قرار گرفتن انان در زمره کافران
  • تسلیم و انقیاد کافران در پیشگاه خدا، هنگام مرگ+۱ آیه
  • اعلام ذلّت و خواری کافران از سوی عالمان، در قیامت
  • کافران، مردمی ستم پیشه+۱ آیه
  • ورود کافران، از درهای مختلف و متعدّد به دوزخ+۱ آیه
  • قیامت، روز ذلّت و خواری کافران+۱ آیه
  • افترای به محمّد صلی الله علیه و اله، درپیدارنده عذاب اخرتی+۱ آیه
  • مخزی الکافرین/ اسما و صفات+۲ آیه
  • گرفته شدن جان کافران و مرگ انان به وسیله ملایکه+۱ آیه
  • ذلّت و خواری مکّاران مجرم، پیامد مکر انان
  • شرک، ظلم به نفس+۱ آیه
  • کفر، ظلم به نفس+۱ آیه
واژه‌ها