آیه ۲۷ سوره ص

سوره ص، آیه ۲۷ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۵

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاءَ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا بَاطِلًا ذَٰلِكَ ظَنُّ الَّذِينَ كَفَرُوا فَوَيْلٌ لِّلَّذِينَ كَفَرُوا مِنَ النَّارِ

আমি আসমান-যমীন ও এতদুভয়ের মধ্যবর্তী কোন কিছু অযথা সৃষ্টি করিনি। এটা কাফেরদের ধারণা। অতএব, কাফেরদের জন্যে রয়েছে দূর্ভোগ অর্থাৎ জাহান্নাম।

معنی کلمات و عبارات
«وَ مَا خَلَقْنَا السَّمَآءَ وَ ...»: (نگا: آل‌عمران / انبیاء / ). «وَیْلٌ ...»: (نگا: ابراهیم / مریم / ).
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند، خالق آسمان، زمین و پدیده هاى میان آن دو است. «و ما خلقنا السماء و الأرض و ما بینهما بطلاً» ۲ - جهان آفرینش (آسمان، زمین و...)، مجموعه اى هدفدار و منظم است. «و ما خلقنا السماء و الأرض و ما بینهما بطلاً» «باطل» به چیز بیهوده و بدون هدف و غرض معقول گفته مى شود. بنابراین باطل نبودن آفرینش جهان، به معناى هدفمند بودن آن است و لازمه این هدف مندى وجود نظم است. ۳ - آفرینش جهان، امرى است بایسته، به اندازه و به جا. «و ما خلقنا السماء و الأرض و ما بینهما بطلاً» «حقّ» کارى است که انجامش ضرورى بوده و به اندازه لازم و در زمان خودش تحقق یابد (مفردات راغب) و باطل نقیض حق است. ۴ - وجود پدیده هایى میان آسمان و زمین «و ما خلقنا السماء و الأرض و ما بینهما» ۵ - حق مدار و هدفمند بودن آفرینش جهان، مستلزم حاکمیت حق بر جامعه بشرى است. «فاحکم بین الناس بالحقّ و لاتتّبع الهوى ... و ما خلقنا السماء و الأرض و ما بینهما بطلاً» یادآورى هدفمند و حق مدار بودن آفرینش، پس از توصیه به رعایت حق در داورى به داوود(ع)، مى تواند حاکى از ارتباط میان این دو مطلب و گویاى برداشت یاد شده باشد. ۶ - حق مدار و هدفمند بودن آفرینش جهان، مستلزم برپایى قیامت و وجود حسابرسى براى بندگان است. «بما نسوا یوم الحساب . و ما خلقنا السماء و الأرض و ما بینهما بطلاً» ذکر حق مدار و هدفمند بودن جهان، پس از طرح مسأله حسابرسى قیامت، مى تواند بیانگر چنین ارتباطى میان آن دو مسأله باشد. ۷ - انکار معاد و روز حسابرسى، مستلزم باطل و بى هدف دانستن آفرینش جهان است. «بما نسوا یوم الحساب . و ما خلقنا السماء و الأرض و ما بینهما بطلاً» یادآورى این نکته که ما جهان را بى هدف نیافریده ایم - پس از طرح مسأله فراموشى روز حساب - مى رساند که نسیان و انکار معاد با هدف مندى و حق مدارى جهان، ناسازگار است. ۸ - آفرینش جهان در نظر کافران، باطل و بى هدف است. «و ما خلقنا السماء ... بطلاً ذلک ظنّ الذین کفروا» ۹ - هواپرستى، انکار روز قیامت، باطل و بى هدف شمردن جهان آفرینش، از اوصاف کافران است. «و لاتتّبع الهوى فیضلّک عن سبیل اللّه ... بما نسوا یوم الحساب . و ما خلقنا السماء ... بطلاً ذلک ظنّ الذین کفروا» ۱۰ - کافران، در ناگوارترین وضعیت و محکوم به آتش دوزخ در روز رستاخیز «فویل للذین کفروا من النار» کلمه «ویل» دلالت بر شدت بدى احوال مى کند. ۱۱ - تهدید کافران به آتش دوزخ از سوى خداوند «فویل للذین کفروا من النار»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۰)
  • افرینش اسمانها بر اساس حق+۱۰ آیه
  • خدا، پدید اورنده اسمانها+۱۰ آیه
  • راه نداشتن هرگونه گزاف و باطل در افرینش و هستی
  • تشبیه مؤمنان صالح به مفسدان، نادرست و به دور از منطق
  • منزّه بودن خداوند از هدف نداشتن در خلقت اسمانها، زمین و موجودات+۳ آیه
  • تهدید کافران به اتش جهنّم، از جانب خدا
  • خلقت جهان افرینش، براساس حق، به فرمان خداوند+۹ آیه
  • خلقت جهان افرینش بر اساس حق از سوی خداوند+۴ آیه
  • تهدید کافران به اتش جهنّم
  • جهنّم، دربردارنده وادی عمیق، برای عدّهای از جهنّمیان+۴ آیه
  • کفر، موجب گرفتاری به اتش دوزخ
  • نار (اتش) از نامهای جهنّم
  • انکار حسابرسی در اخرت، از جانب کافران+۲ آیه
  • تکذیب حسابرسی در اخرت، مستلزم بیهدف دانستن افرینش+۱ آیه
  • جهان، افریده شده خداوند، بر پایه حق+۸ آیه
  • یکسانانگاری مؤمن نیکوکار و مفسد، در پیشگاه خداوند، پنداری مغایر با حقّانیّت افرینش اسمانها و زمین (جهان)+۲ آیه
  • حق بودن افرینش جهان، مقتضای برپایی قیامت+۸ آیه
  • خلقت جهان به فرمان خدا، بر اساس حق و به دور از بطلان+۲ آیه
  • جهنّم، دارای درّه های عذاب+۴ آیه
  • افرینش زمین، بر اساس حق+۱۱ آیه
  • خداوند، خالق و پدیداورنده زمین+۱۰ آیه
  • افرینش زمین، هدفدار و به دور از هر گونه پوچی و بیهودگی+۱۰ آیه
  • سطحی بودن شناختهای مبتنی بر حدس و گمان و تخیّل
  • باطل خلق شدن هستی گمانی باطل از سوی کفرپیشگان
  • غیر هدفمند بودن افرینش اسمانها و زمین، گمانی بیجا و باطل
  • غیر هدفمند بودن افرینش موجودات، گمانی بیجا و باطل
  • بیان مثالها و نمونه هایی از امّتهای منقرض شده پیشین، برای عبرت گیری+۱ آیه
  • وجود کیفر و پاداش در قیامت، بیانگر حقّانیّت و هدفمند بودن جهان هستی+۲ آیه
  • کافران، مردمی افسادگر و فتنه گر+۱ آیه
  • باطل و بی فرجام بودن افرینش هستی، در گمان کفرپیشگان
  • کافران منکر حسابرسی در اخرت+۲ آیه
  • اعتقاد کافران، مبنی بر باطل و بی هدف بودن جهان افرینش
  • گرفتاری به وادی دوزخ، سزای کفرپیشگان+۲ آیه
  • عدالت خدا در پاداش دادن به خوبان و کیفر دادن به بدکاران، مقتضی معاد و برپایی محکمه عدل الهی+۲ آیه
  • اندیشیدن درباره هدفداری و حقّانیّت خلقت و وجود حکمت در افرینش انسان و جهان، راهی برای پی بردن به حقّانیّت معاد+۸ آیه
  • مؤمنان، دارای ارزش و فضیلت، در پیشگاه خدا+۱ آیه
  • جواز نفرین بر کافران+۵ آیه
  • کفرورزی، از موجبات نفرین خدا+۴ آیه
  • نفرین خدا بر کافران حقناپذیر+۴ آیه
  • هواپرستی عامل انکار معاد و عبث پنداشتن هستی+۱ آیه
واژه‌ها