سوره ص، آیه ۳ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۳
كَمْ أَهْلَكْنَا مِن قَبْلِهِم مِّن قَرْنٍ فَنَادَوا وَّلَاتَ حِينَ مَنَاصٍ
(Berapa banyak) sudah berapa banyak (umat sebelum mereka yang telah Kami binasakan) yaitu dari kalangan umat-umat yang terdahulu, (lalu mereka meminta tolong) sewaktu azab menimpa mereka (padahal waktu itu bukanlah saat untuk lari melepaskan diri) artinya, untuk melarikan diri dari azab, karena segalanya sudah terlambat. Huruf Ta pada lafal Laata merupakan huruf Zaidah, dan jumlah kalimat ayat ini berkedudukan menjadi Hal atau kata keterangan keadaan dari Fa'ilnya lafal Naadau. Maksudnya, mereka meminta tolong padahal sudah tidak ada lagi jalan untuk melarikan diri, dan pula tidak ada lagi jalan untuk selamat dari azab. Akan tetapi penduduk Mekah yang kafir tidaklah mengambil pelajaran dari mereka yang telah dibinasakan itu.
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
شأن نزول: شأن نزول آیات ۱ تا ۸
محمد بن یعقوب کلینى بعد از چهار واسطه از جابر و او از امام باقر علیهالسلام نقل نماید که فرمود: ابوجهل با افرادى از قریش نزد ابوطالب آمدند و گفتند: برادرزاده ات ما و خدایان ما را آزار میرساند. به او بگو که از خدایان ما دست بردارد ما نیز از خداى او دست برمیداریم. ابوطالب کس نزد پیامبر فرستاد و او را نزد خود طلبید. پیامبر نزد ابوطالب آمد، دید در نزد او مشرکین گرد آمده اند پس از ورود فرمود: السلام على من اتبع الهدى یعنى سلام و درود بر کسانى که از هدایت حق پیروى کنند سپس نزد ابوطالب نشست. ابوطالب گفتار ابوجهل را به وى گفت، پیامبر فرمود: من کارى به آنها ندارم جز این که آنان را به کلمه اى که سیادت آنان در ذکر و گفتار آنست دعوت میکنم. ابوجهل گفت: آن کلمه کدام است، فرمود: بگویند لا اله الّا اللّه. ابوجهل با قریش پس از شنیدن آن انگشتان خود را در گوشهاى خویش فروبردند و گفتند: ما تا به حال چنین کلمه اى نشنیده ایم سپس این آیات نازل شد. ابن عباس گوید: ابوطالب مریض بود، قریش نزد او آمدند در حالتى که پیامبر در نزد وى بود قریش از دست محمد نزد ابوطالب زبان به شکایت گشودند. ابوطالب به پیامبر گفت: اى برادرزاده از اینان چه میخواهى؟ پیامبر گفت: اى عمّ، از آنها میخواهم که فقط یک کلمه واحدة را که به آنها سیادت مى بخشد و سبب جزیه گرفتن از عجم میشود بر زبان جارى کنند. گفت: آن یک کلمه چیست؟ گفت: بگویند لا اله الّا اللّه. قریش گفتند: عجیب است که ما تمام خدایان ما را به یک خدا تبدیل نمائیم سپس این آیات نازل گردید.
البرهان فی تفسیر القرآن. مسند احمد و صحیح نسائى و صحیح ترمذى و حاکم صاحب المستدرک.
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
تفسیر (۹)
روایات و احادیث
احادیث مرتبط (بر اساس موضوع)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴)
- بیاثر بودن استغاثه کافران، هنگام فرارسیدن عذاب استیصال+۱ آیه
- استغاثه و کمکخواهی کافران، هنگام فرارسیدن عذاب الهی+۱ آیه
- کیفر بسیاری از امّتهای گذشته با نابودی انان، از سوی خداوند
- تهدید دشمنان قران، به هلاکت و نابودی+۲ آیه
- بلند شدن صدای فریاد و استغاثه کافران، از امّتهای پیشین هنگام هلاکت انان
- فریاد کمک خواهی کافران و استغاثه انان بی تاثیر، به هنگام فرا رسیدن عذاب استیصال+۱ آیه
- فریاد کمک خواهی کافران و نیافتن راه نجات، هنگام عذاب استیصال+۱ آیه
- تهدید دشمنان قران به هلاکت و نابودی، از سوی خداوند+۱ آیه
- عذاب شدن کافران در زمان مقرّر، بر پایه قضای الهی+۱ آیه
- هلاکت اقوام کفرپیشه، از موارد قضای الهی+۶ آیه
- تفکّر ارتجاعی کافران عصر بعثت، مایه رویگردانی از قران و دعوت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
- بلند شدن صدای فریاد و استغاثه کافران، از امّتهای پیشین، هنگام هلاکت انان
- تکبّر کافران در معاشرت با دیگران+۳ آیه
- مُهلک/ اسماوصفات+۲ آیه