آیه ۱۶ سوره طه

سوره طه، آیه ۱۶ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۳

فَلاَ يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لاَ يُؤْمِنُ بِهَا وَ اتَّبَعَ هَوَاهُ فَتَرْدَى

پس مبادا کسی که به آن ایمان ندارد و از هوسهای خویش پیروی می‌کند، تو را از آن بازدارد؛ که هلاک خواهی شد!

معنی کلمات و عبارات
«فَلا یَصُدَّنَّکَ»: باید که تو را باز ندارد. تو را غافل و دور از آن نکند. «عَنْها»: از آن. مرجع ضمیر (ها) واژه (السَّاعَةَ) است. «تَرْدی»: هلاک شوی. این فعل می‌تواند مضارع منصوب و جواب نهی باشد. یا مضارع مرفوع، و جمله فعل و فاعل خبر مبتدای محذوف بوده و تقدیر چنین باشد: فَأََنتَ تَرْدی به سبب ذلِکَ.
نزول
نکات آیه
۱ - خداوند در وادى طوى، خطر منکران قیامت را در بازداشتن موسى(ع) از توجه به قیامت، به او گوشزد کرد و او را از فریب کارى آنان برحذر داشت. «فاعبدنى ... فلایصدّنک عنها من لایؤمن بها» ضمیرهاى «عنها» و «بها» به «الساعة» (در آیه قبل) برمى گردد. ۲ - باید کافران را از طمع در ایمان مردم مأیوس کرد و زمینه هاى موفقیت کافران در فریب مؤمنان را از بین برد. «فلایصدّنک عنها من لایؤمن بها » چنان که مفسران گفته اند: نهى «لایصدّنک» گرچه ظاهراً متوجه کافران است، ولى در حقیقت نهى از ایجاد سبب است; یعنى تو اى موسى - و دیگر مؤمنان - نباید به گونه اى عمل کنید که کافران بتوانند شما را از ایمان بازدارند. ۳ - لزوم حراست از دین و آیین الهى در برابر شبهه افکنى ها و فشارهاى کافران «فلایصدّنک عنها من لایؤمن بها» ۴ - رهایى پیامبران از فریب ها و وسوسه هاى کافران، در پرتو تذکرات و رهنمودهاى خداوند است. «فلایصدّنک عنها من لایؤمن بها» ۵ - کافران به آیین و برنامه هاى الهى، درصدد بازداشتن مردم از گرایش به دین و عمل به آن هستند. * «فاعبدنى ... فلایصدّنک عنها من لایؤمن بها» مرجع ضمیر «عنها» و «بها» ممکن است تمامى تعالیم و رهنمودهاى آموخته شده به موسى(ع) در وادى طوى (توحید، لزوم عبادت و نماز، معاد و کیفر و پاداش الهى) باشد. ۶ - پیروى از هواها و امیال نفسانى، در پى دارنده کفر و بى ایمانى به قیامت است. «من لایؤمن بها واتبع هویه» «اتّبع» ماضى است و عطف بر «لایؤمن» که مضارع است; عطف گرفته شده تا بانگر علت آن باشد و دلالت کند که پیروى از هوس ها که در زمان قبل انجام گرفته است، سبب بى ایمان در زمان بعد خواهد شد. ۷ - هواهاى نفسانى، ریشه اشکال تراشى در عقیده به معاد و مجازات هاى الهى در آخرت است. «فلایصدّنک عنها من ... اتبع هویه» ۸ - ایمان به قیامت و جزاى اعمال، داراى اهمیت و جایگاهى ویژه درعقیده دینى است. «الساعة ءاتیة ... فلایصدّنک عنها» ۹ - تباهى و هلاکت، فرجام بى توجهى به آخرت و بى اعتنایى به جزاى اعمال است. «فلایصدّنک عنها ... فتردى» «تردى» از «ردى» به معناى هلاکت مشتق است و پى آمد شبهه افکنى هاى منکران معاد را بیان مى کند. ۱۰ - پیروى از هواى نفس، عامل تباهى و هلاکت است. «فلایصدّنک عنها من ... اتبع هویه فتردى» آیه، کسانى را که از هواپرستان فریب خورده اند، هلاک شده مى داند; قهراً هواپرستان، خود نیز چنین سرنوشتى خواهند داشت.
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴)
  • اطاعت از هواپرستان بیایمان، سبب سقوط و نابودی ادمی
  • اطاعت از هوای نفس، عامل ایمان نیاوردن به قیامت+۱ آیه
  • پیروی از هوا و هوس، از موانع ایمان+۱ آیه
  • حرمت اطاعت از هوای نفس+۳ آیه
  • کافران، از عوامل کفر به قیامت+۱ آیه
  • اطاعت از هوای نفس، عامل کفر به قیامت+۱ آیه
  • کافران، مردمی هواپرست و فاقد منطق روشن+۷ آیه
  • اطاعت از هواپرستان کفرپیشه، سبب سقوط و نابودی ادمی
  • ایمان به قیامت و جزای اعمال، از اهداف رسالت موسی علیه السلام+۱ آیه
  • ایمان به قیامت و کیفر و پاداش اعمال، از تعالیم وحی شده به موسی علیه السلام+۱ آیه
  • هواپرستی عامل ایمان نیاوردن به قیامت+۲ آیه
  • اطاعت از هواپرستان سبب هلاکت و سقوط انسان
  • هشدار خداوند به موسی (ع) درباره خطر هواپرستان+۲ آیه
  • هواپرستان بازدارنده مردم از اخرت+۱ آیه
واژه‌ها