سوره غافر، آیه ۱۲ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۸
ذٰلِكُمْ بِأَنَّهُ إِذَا دُعِيَ اللَّهُ وَحْدَهُ كَفَرْتُمْ وَ إِنْ يُشْرَكْ بِهِ تُؤْمِنُوا فَالْحُكْمُ لِلَّهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيرِ
این بخاطر آن است که وقتی خداوند به یگانگی خوانده میشد انکار میکردید، و اگر برای او همتایی میپنداشتند ایمان میآوردید؛ اکنون داوری مخصوص خداوند بلندمرتبه و بزرگ است (و شما را مطابق عدل خود کیفر میدهد).
معنی کلمات و عبارات
«إِذا دُعِیَ اللهُ وَحْدَهُ ...»: (نگا: زمر / ).
نزول
سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - کفر و گرایش به شرک، سبب پذیرفته نشدن عذرخواهى و درخواست کافران و مشرکان براى رهایى خویش از عذاب الهى «ذلکم بأنّه إذا دعى اللّه وحده کفرتم و إن یشرک به تؤمنوا»
«ذلکم» اشاره به مطلب گذشته (عذاب شدن) دارد; یعنى، «ذلکم الذى أنتم فیه من العذاب». گفتنى است که «باء» در «بأنّه» براى سببیت مى باشد.
۲ - عذاب شدن کافران و مشرکان در قیامت، پس از اتمام حجت و دعوت شدن آنان به ایمان از سوى خداوند «ذلکم بأنّه إذا دعى اللّه وحده کفرتم و إن یشرک به تؤمنوا»
۳ - شرک، کفر است و مشرکان، کافراند. «إنّ الذین کفروا ... ذلکم بأنّه إذا دعى اللّه وحده کفرتم و إن یشرک به تؤمنوا»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که در این آیات، مشرکان با عنوان کافران معرفى شده اند.
۴ - گرایش به شرک، پس از آگاهى از یگانگى خداوند، موجب عذاب گریزناپذیر در قیامت است. «فهل إلى خروج من سبیل . ذلکم بأنّه إذا دعى اللّه وحده کفرتم و إن یشرک به تؤمنوا»
۵ - همه داورى ها در قیامت، از آنِ خدا است. «فالحکم للّه»
الف و لام در «الحکم» براى جنس و مفید استغراق و شمول مى باشد; یعنى، «کلّ حکم للّه».
۶ - تنها خداوند، شایسته حکم دادن و داورى است. «الحکم للّه»
لام در «للّه» براى اختصاص است.
۷ - خداوند، علىّ (برتر) و کبیر (بزرگ) است. «للّه العلىّ الکبیر»
۸ - حکم خداوند به عذاب مشرکان و کافران حق ناپذیر، قطعى و قابل نقض و تغییر نیست. «فالحکم للّه العلىّ الکبیر»
آمدن دو صفت «علىّ» و «کبیر» براى خداوند (پس از ذکر حکم الهى درباره کافران و مشرکان) مى تواند گویاى مطلب یاد شده باشد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۲۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۲ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۱–۱۷ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
رد درخواست مشرکانموانع قبول عذر مشرکانموانع قبول عذر کافرانکفر شرکحتمیت عذاب حق ناپذیراندرخواست نجات از عذابحتمیت قضاوت خداکبیرعلیاتمام حجت بر مشرکاندعوت از کافرانحتمیت عذاب مشرکانعذاب اخروی مشرکاندعوت از مشرکانکفر مشرکاندعوت به ایمانقضاوت در قیامتقضاوت اخروی خداقضاوت خداحتمیت عذاب کافرانعذاب اخروی کافراناتمام حجت بر کافرانموارد کفرموجبات عذاب اخرویدعوتهای خدااتمام حجت خداآثار علمآثار شرکسنتهای خداآثار کفراختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۵)
- ایمنی و نجات از عذاب الهی، در گرو اعتقاد توحیدی و پرهیز از شرک+۱ آیه
- انحصار حاکمیّت و فرمانروایی، به خداوند یکتا+۶ آیه
- خداوند یگانه، تنها حاکم در عرصه قیامت+۲ آیه
- ایات خدا، راهنمای انسان به سوی توحید عبادی+۲ آیه
- کفرورزی مشرکان، به خدای یکتا+۱ آیه
- حرمت کفر به خداوند+۲ آیه
- ایمان بسیاری از مردم به خدا، امیخته به شرک+۱ آیه
- حق تشریع و قانونگذاری، تنها از انِ خدا+۵ آیه
- انحصار داوری، در تمامی امور، از انِ خداوند+۶ آیه
- خداوند، حقیقتی بلندمرتبه و بزرگتر از حدّ وصف+۵ آیه
- کفر، مانع از بهره مندی از نتایج دعا+۴ آیه
- بی تاثیری دعای کافران، جهت خروج از عذاب الهی+۱ آیه
- والایی و بزرگی خداوند، مقتضی فرو فرستادن رزق برای بندگان از اسمان+۱ آیه
- ایمان کافران به شریک داشتن خدا+۲ آیه
- استغاثه مشرکان به درگاه پروردگار در اخرت، برای رهایی از دوزخ+۱ آیه
- دعوت شدن مشرکان به توحید
- کفر مشرکان به توحید و یگانگی خدا+۱ آیه
- ایمان شرک امیز مشرکان به خدا
- کافران، اشخاص مشرک+۲ آیه
- شرک و کفر، سبب قبول نشدن عذرخواهی برای رهایی از عذاب الهی+۱ آیه
- علیّ / اسماوصفات+۵ آیه
- حاکمیّت قضای الهی، در نظام عالم و جهان هستی+۶ آیه
- کبیر / اسماوصفات+۵ آیه
- کفر، مانع اجابت دعا+۴ آیه
- داوری نهایی خداوند، درباره گریزناپذیری کافران از عذاب جهنّم+۲ آیه
- داوری خداوند، بین مؤمنان و کافران+۴ آیه
- دعوت الهی از کافران، برای ایمان اوردن به خدا+۱ آیه
- اعراض کفرپیشگان مشرک، از توحید و یکتاپرستی+۱ آیه
- اعلام بغض و دشمنی شدید خداوند نسبت به کافران لجوج و حق ناپذیر در قیامت+۳ آیه
- خشم و غضب خداوند نسبت به کافران لجوج و متعصّب بزرگتر از خشم انان بر نفس خویش+۱ آیه
- مشرکان، از زمره کافران+۳ آیه
- قیامت، روز حسرت و ندامت کافران+۴ آیه
- انکار رسالت پیامبر(صلی الله علیه واله) و کتمان حقایق الهی، مایه حسرت و پشیمانی کافران در قیامت+۳ آیه
- کفر مشرکان به توحید و خدای یگانه+۱ آیه
- داوری خداوند، بین مؤمنان و کافران+۵ آیه