آیه ۲۰ سوره غافر

سوره غافر، آیه ۲۰ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۹

وَ اللَّهُ يَقْضِي بِالْحَقِ وَ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ لاَ يَقْضُونَ بِشَيْ‌ءٍ إِنَ اللَّهَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ

خداوند بحقّ داوری می‌کند، و معبودهایی را که غیر از او می‌خوانند هیچ گونه داوری ندارند؛ خداوند شنوا و بیناست!

معنی کلمات و عبارات
«مِن دُونِهِ»: به جای او. بغیر از او. «لا یَقْضُونَ بِشَیْءٍ»: اصلاً داوری نمی‌کنند. یعنی فرماندار و قاضی‌القضات فقط خدا است و بس و دیگران جملگی ضعیف و درمانده‌اند.
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - داورى خداوند، بر اساس حق است. «و اللّه یقضى بالحقّ» ۲ - ناتوانى معبودهاى ادعایى مشرکان از هرگونه قضاوت «والذین یدعون من دونه لایقضون بشىء» ۳ - قضاوت به حق، از شؤون الوهیت حقیقى است. «و اللّه یقضى بالحقّ و الذین یدعون من دونه لایقضون بشىء» مطلب یاد شده، از تصریح شدن اسم جلاله (اللّه) به دست مى آید. ۴ - آگاهى همه جانبه خداوند از احوال انسان ها، پشتوانه قضاوت به حق او «یعلم خائنة الأعین ... و اللّه یقضى بالحقّ» یادآورى قضاوت به حق خداوند - پس از تذکر به علم همه جانبه او - مى تواند بیانگر مطلب یاد شده باشد. ۵ - تنها خداوند، سمیع و بصیر حقیقى است. «إنّ اللّه هو السمیع البصیر» آمدن ضمیر فصل «هو» بر حصر دلالت دارد. ۶ - شنوایى و بینایى مطلق خداوند، دلیل به حق بودن داورى او در میان بندگانش «و اللّه یقضى بالحقّ ... إنّ اللّه هو السمیع البصیر» برداشت یاد شده به خاطر این نکته است که جمله «إنّ اللّه هو السمیع البصیر»، در مقام تعلیل براى جمله « واللّه یقضى بالحقّ» مى باشد. ۷ - حق شنوى، بصیرت و آگاهى همه جانبه از موضوع مورد داورى، از شرایط داورى به حق «واللّه یقضى بالحقّ ... إنّ اللّه هو السمیع البصیر» برخى از مفسران برآنند که یادآورى سمیع و بصیربودن خداوند در داورى، مى تواند اشاره به مطلب بالا باشد.
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۸)
  • بصیر / اسماوصفات
  • داوری به حق خداوند+۴ آیه
  • شنوایی و بینایی مطلق خداوند، دلیل به حق بودن حکم او، در میان بندگانش
  • حکم به حق، از شیون الوهیّت حقیقی
  • قضاوت و داوری به حق خداوند، برخاسته از علم و اگاهی همه جانبه او+۲ آیه
  • داوری خداوند بین مشرکان، در قیامت+۲ آیه
  • حق، اساس داوری خدا میان ظالمان و مشرکان، در قیامت+۱ آیه
  • دعا به درگاه معبودهای دروغین و درخواست مشرکان از غیرخدا، کاری نکوهیده و مذموم+۹ آیه
  • بی تاثیری دعا به درگاه غیر خداوند+۷ آیه
  • ناتوانی بتها، از شنیدن و اجابت دعای مشرکان+۵ آیه
  • دعای مشرکان، به درگاه موجودات ناتوان و بی خاصیّت+۳ آیه
  • سمیع / اسماوصفات
  • ناتوانی معبودهای مشرکان از داوری، دلیلی بر بطلان کیش شرک پرستی
  • مشرکان، افرادی سطحی نگر و دارای بینشی محدود+۱ آیه
  • برخورداری مشرکان، از توان و قدرت دنیایی+۱ آیه
  • ناتوانی معبودان باطل، از هرگونه قضاوت
  • قدرت بر قضاوت، از نشانه ها و صفات معبود راستین+۱ آیه
  • قضاوت و داوری خداوند، مبتنی بر علم همه جانبه او+۵ آیه
واژه‌ها