آیه ۴۴ سوره فاطر

سوره فاطر، آیه ۴۴ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۹

أَ وَ لَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ كَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَ مَا كَانَ اللَّهُ لِيُعْجِزَهُ مِنْ شَيْ‌ءٍ فِي السَّمَاوَاتِ وَ لاَ فِي الْأَرْضِ إِنَّهُ كَانَ عَلِيماً قَدِيراً

آیا آنان در زمین نگشتند تا ببینند عاقبت کسانی که پیش از آنها بودند چگونه بود؟! همانها که از اینان قویتر (و نیرومندتر) بودند؛ نه چیزی در آسمانها و نه چیزی در زمین از حوزه قدرت او بیرون نخواهد رفت؛ او دانا و تواناست!

معنی کلمات و عبارات
«أَوَلَمْ یَسِیرُوا ...»: (نگا: یوسف / روم / . «مِن شَیْءٍ»: هیچ چیزی. حرف (مِنْ) زائد و برای استغراق است، و (شَیْءٍ) فاعل است.
نزول

سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۹ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند، مشرکان را به سیر در زمین و مطالعه سرگذشت اقوام نیرومند گذشته فرامى خواند. «أوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا کیف کان عقبة الذین من قبلهم» ۲ - سیر در زمین و کاوش در سرگذشت پیشینیان، مورد تشویق و ترغیب خداوند «أوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا کیف کان عقبة الذین من قبلهم» ۳ - سیر در سرزمین ها و مطالعه در سرگذشت پیشینیان، مایه عبرت و درس آموز است. «أوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا کیف کان عقبة الذین من قبلهم» ۴ - ظهور و سقوط تمدن ها و اقوام نیرومندتر از مشرکان جزیرة العرب در تاریخ «و کانوا أشدّ منهم قوّة» ۵ - تهدید مشرکان حق ناپذیر صدراسلام از سوى خداوند، به هلاکت و عذاب همچون کافران پیشین «أوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا ... و کانوا أشدّ منهم قوّة» ۶ - آثار بر جا مانده از تمدن ها و دستاوردهاى اقوام و ملت هاى نیرومند پیشین، قابل بازدید و مطالعه و درس آموز براى مردم عصر بعثت «أوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا ... و کانوا أشدّ منهم قوّة» ۷ - تاریخ، از منابع شناخت «أوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا کیف کان عقبة الذین من قبلهم و کانوا أشدّ منهم قوّة» ۸ - مخالفت مشرکان و کافران با پیامبر(ص)، برخاسته از فریفتگى آنان به اقتدار نسبى خویش بود. «أوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا ... و کانوا أشدّ منهم قوّة» یادآورى این نکته که اقوام نابود شده پیشین، نیرومندتر از قوم عرب بودند، مى تواند حاکى از حقیقت یاد شده باشد. ۹ - هیچ نیرویى در جهان، نمى تواند خداوند را از تحقق اراده اش ناتوان سازد. «و ما کان اللّه لیعجزه من شىء فى السموت و لا فى الأرض» ۱۰ - خداوند، قدرت مطلق و بلامنازع عالم هستى است. «و ما کان اللّه لیعجزه من شىء فى السموت و لا فى الأرض» ۱۱ - جهان، داراى آسمان هاى متعدد «السموت» ۱۲ - خداوند، علیم و قدیر است. «إنّه کان علیمًا قدیرًا» ۱۳ - علم و توانایى خداوند، دلیل بر ناتوانى قدرت ها از بازداشتن تحقق اراده الهى است. «و ما کان اللّه لیعجزه من شىء ... إنّه کان علیمًا قدیرًا» جمله «إنّه کان علیماً قدیراً» در مقام تعلیل براى جمله پیشین است; یعنى، از آن جایى که خداوند دانا و توانا است، هیچ نیرویى توانایى بازداشتن تحقق اراده الهى را ندارد. ۱۴ - هلاکت کافران نیرومند در گذشته از سوى خداوند - بدون هیچ مانع و رادعى - جلوه اى از علم و قدرت مطلق او است. «فینظروا کیف کان عقبة الذین من قبلهم ... و ما کان اللّه لیعجزه من شىء ... إنّه کان علیمًا قدیرًا»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۴)
  • وجود ابادیها و شهرهای برخی از امّتهای پیشین تا عصر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۹ آیه
  • عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۱ آیه
  • ظهور و سقوط امّتهای قدرتمندتر از مشرکان جزیره العرب در تاریخ بشر+۸ آیه
  • اقتدار و شکوه تمدّنهای اقوام گذشته، بیتاثیر در پیشگیری نزول از عذاب الهی و نابودی انان+۷ آیه
  • تشویق خداوند به سیر در زمین و مطالعه سرگذشت امّتهای نیرومند پیشین+۲ آیه
  • سرگذشت امّتهای گذشته، عبرتاموز و قابل یاداوری+۱۱ آیه
  • نابودی امّتهای نیرومند پیشین جلوهای از علم و قدرت مطلق خداوند+۱ آیه
  • ظهور و سقوط امّتهای فراوان در گذر تاریخ+۱۸ آیه
  • تاریخ، از منابع شناخت و تعقل+۱۱ آیه
  • حاکمیّت قوانین و سنّتهای ثابت الهی در جوامع از عوامل تکرار تاریخ+۶ آیه
  • حاکمیّت قوانین و سنّتهای ثابت الهی بر جوامع بشری، در طول تاریخ+۵ آیه
  • پیشبینی و شناخت تحوّلات اجتماعی و واکنشهای تاریخی، براساس شناسایی قوانین و سنّتهای الهی حاکم بر ان+۵ آیه
  • سرگذشت هلاکتبار پیشینیان، عبرتی برای ایندگان+۱۵ آیه
  • ضرورت مطالعه تاریخ پیشینیان و عبرتاموزی از فرجام انان+۱۰ آیه
  • اثار باستانی به جا مانده از گذشتگان، از منابع شناخت تاریخ+۹ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۱۰ آیه
  • تفکّر، عامل عبرت گرفتن از فرجام اقوام پیشین+۱۳ آیه
  • سفارش خدا به اندیشیدن، در اثار ملّتهای پیشین+۱۵ آیه
  • اهمیّت مطالعه و تفکّر در تاریخ، برای عبرت گرفتن از ان+۱۲ آیه
  • تشویق به جهانگردی و سیر در زمین از سوی خدا، برای تفکّر و نظاره در سرگذشت پیشینیان و اثار بهجامانده از انها+۹ آیه
  • انقراض و نابودی بسیاری از تمدّنهای بشری، قبل از عصر بعثت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
  • اقتدار و شکوه تمدّنهای اقوام گذشته، بیتاثیر در پیشگیری نزول عذاب و انقراض انان+۷ آیه
  • مطالعه سرنوشت تمدّنهای پیشین، مایه عبرت ادمی+۶ آیه
  • هشدار خداوند به کافران صدر اسلام، از گرفتاری به عذاب استیصال و هلاکت+۶ آیه
  • جهان افرینش، در احاطه علم گسترده خداوند
  • حرمت استکبار، در برابر حق+۲ آیه
  • مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۱۳ آیه
  • مطلوبیّت سیر و سیاحت در زمین، برای عبرت گیری از سرنوشت پیشینیان+۱۲ آیه
  • توجّه به سنّت خداوند درباره عذاب مکّاران مشرکان، زمینه ساز دوری از مکر و عذاب خدا+۱ آیه
  • لزوم سیر در زمین، برای شناخت سنّتهای خداوند+۲ آیه
  • سؤال توبیخی خدا از مشرکان و کافران، به دلیل کاوش نکردن در سرنوشت امتهای پیشین برای عبرت اموزی+۷ آیه
  • سؤال توبیخی خدا از مشرکان، به دلیل کاوش نکردن در سرنوشت امّتهای پیشین، برای عبرت اموزی+۷ آیه
  • بازدید از اثار به جای مانده و اماکن تاریخی پیشینیان، از اثار سیر در زمین+۵ آیه
  • سیاحت در زمین، مایه عبرت اموزی از فرجام گذشتگان+۱۱ آیه
  • سیر و سیاحت در زمین و تامّل در پیدایش موجودات، مایه پی بردن به قدرت خدا+۱ آیه
  • توبیخ شدن مشرکان، به دلیل سیر نکردن در زمین، جهت عبرت اموزی+۶ آیه
  • سیاحت در زمین، برای تامّل در فرجام پیشینیان، توصیه خداوند به کافران+۱ آیه
  • برخورداری مشرکان، از توان و قدرت دنیایی+۳ آیه
  • تاریخ و حوادث ان، منبعی برای پندگیری و شناخت حقایق+۱۲ آیه
  • جهانگردی توام با مطالعه سرنوشت انسانهای پیشین، بستر عبرت گیری+۱۴ آیه
  • عبرت نگرفتن از سرنوشت امّتهای پیشین، مورد سرزنش خداوند+۸ آیه
  • تفکّر زمینه عبرت گرفتن از فرجام اقوام پیشین+۱۳ آیه
  • تنزیه خداوند، از عجز، ناتوانی و درماندگی
  • ناتوانی موجودات، از عاجز کردن خداوند، در اسمان و زمین
  • علم گسترده الهی، تضمین کننده تحقّق اراده و مشیّت او+۱ آیه
  • هلاکت کافران نیرومند در گذشته، به فرمان خداوند، برخاسته از علم و قدرت او
  • خداوند، عالم به اشیا، قبل از تحقّق انها (علم ازلی)+۱ آیه
  • علیم / اسماوصفات+۱ آیه
  • مخالفان محمّد، مردمانی مغرور به قدرت خویش+۲ آیه
  • خداوند، تنها قدرت قاهر شکست ناپذیر
  • قدیر / اسماوصفات+۲ آیه
  • باقی ماندن اثار ابادیها و شهرهای برخی امّتهای پیشین، تا عصر پیامبر صلی الله علیه و اله+۹ آیه
  • نکوهش کافران مشرک، به دلیل عبرت نگرفتن از سرنوشت امّتهای پیشین+۹ آیه
  • نگاه عبرتاموز به فرجام ناخوشایند امّتهای پیشین، مورد تشویق خدا+۴ آیه
واژه‌ها