سوره فصلت، آیه ۲۰ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۸
حَتَّى إِذَا مَا جَاءُوهَا شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَ أَبْصَارُهُمْ وَ جُلُودُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
وقتی به آن میرسند، گوشها و چشمها و پوستهای تنشان به آنچه میکردند گواهی میدهند.
معنی کلمات و عبارات
«شَهِدَ عَلَیْهِمْ سَمْعُهُمْ وَ..»: شهادت اعضاء در آیات متعدّد قرآن مذکور است (نگا: نور / ، یس / ، فصّلت / و ) ولی نحوه شهادت بر ما مجهول است. آیا خدا درک و شعور و قدرت سخن بدانها میدهد، آثار گناهان بر آنها نقش بسته است، در آنها ایجاد صوت میگردد، و ... «سَمْعُهُمْ وَ ...»: علّت این که سمع مفرد و بقیّه اعضاء جمع (نگا: بقره / و ، انعام / ، نحل / . «جُلُودُ»: پوستها. مراد همه اعضاء است، و عطف عامّ بر خاصّ است.
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - محشور شدن و گردآمدن دشمنان خدا، در کناره دوزخ «و یوم یحشر أعداء اللّه إلى النار ... حتّى إذا ما جاءوها»
۲ - دشمنان خدا، در آستانه دوزخ، مورد محاکمه اى شگفت و داورى انکارناپذیر «حتّى إذا ما جاءوها شهد علیهم سمعهم و ... بما کانوا یعملون»
گفتنى است که گواهى و شهادت اعضا، در مقام محاکمه و داورى صورت مى گیرد و چون چنین محاکمه و شهادتى سابقه و نمونه اى ندارد و اعضاى انسان علیه خود او گواهى مى دهند، شگفت و انکارناپذیر خواهد بود.
۳ - گوش، چشم و پوست دشمنان خدا، در قیامت علیه آنان شهادت خواهند داد. «و یوم یحشر أعداء اللّه ... شهد علیهم سمعهم و أبصرهم و جلودهم»
۴ - آگاهى گوش، چشم و پوست آدمى، از اعمال و رفتار او «شهد علیهم سمعهم و أبصرهم و جلودهم بما کانوا یعملون»
گفتنى است که گواهى دادن فرع بر آن است که گواهى دهنده به آنچه گواهى مى دهد آگاه باشد.
۵ - معاد، جسمانى بوده و انسان ها در قیامت با همان اعضا و جوارح دنیوى مبعوث و محشور خواهند شد. «شهد علیهم سمعهم و أبصرهم و جلودهم»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۳–۲۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۳–۳۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۶–۲۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۰
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آگاهی پوست از عملآگاهی چشم از عملآگاهی گوش از عملتجمع اخروی دشمنان خداتجمع اطراف جهنمحشر اخروی دشمنان خدامؤاخذه اخروی دشمنان خداگواهان اخروی دشمنان خداگواهی اخروی چشمگواهی اخروی گوشگواهی اخروی پوستمعاد جسمانی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۰)
- اعتراف پوست دشمنان خدا علیه انان به قدرت خداوند، در قیامت+۲ آیه
- تعلّق اراده الهی به نطق، پاسخ پوست بدن دشمنان خدا به اعتراض انها+۲ آیه
- گلایه دشمنان خدا از پوست بدنشان، به علّت گواهی علیه انها+۲ آیه
- تعلّق اراده الهی به نطق، پاسخ پوست به گلایه دشمنان خدا از پوست بدنشان+۲ آیه
- گواهی پوست بدن دشمنان خداوند، بر گناه انان+۱ آیه
- اعتراض جهنّمیان به گواهی پوستشان، علیه انان+۲ آیه
- گواهی اعضای بدن جهنّمیان علیه انان، پس از اجتماعشان در جهنّم+۱ آیه
- به نطق در امدن پوستهای بدن جهنّمیان، در جواب اعتراض انان+۲ آیه
- گواهی پوستهای بدن جهنّمیان، علیه انها و اعتراض انان+۲ آیه
- گواهی چشمهای جهنّمیان، علیه انان، در قیامت+۱ آیه
- گواهی گوشهای جهنّمیان، علیه انان، در قیامت+۱ آیه
- گواهی اعضای بدن دوزخیان، بر ضدّ انان، در جهنّم+۲ آیه
- دشمنی با خدا، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۳ آیه
- اگاهی چشم انسان، از اعمال و رفتار خویش+۲ آیه
- شهادت چشم انسانها در قیامت، از نشانههای وقوع معاد جسمانی+۲ آیه
- گواهی چشم دشمنان خدا، علیه انان، در قیامت+۲ آیه
- اهمیّت شهادت گواهان، در حسابرسی بندگان+۳ آیه
- برانگیخته شدن و حرکت دسته جمعی دشمنان خدا به سوی جهنّم+۱ آیه
- شهادت گوش، چشم و پوست دشمنان خدا، علیه انان در قیامت+۱ آیه
- گلایه دشمنان خدا در قیامت، از پوست بدن خود، به علّت شهادت علیه انها+۲ آیه
- سؤال انسان در قیامت از پوست بدن خود، درباره علت گواهی دادن بر ضدّ او+۱ آیه
- سؤال انسان در قیامت از پوست بدن شان، درباره علّت گواهی دادن بر ضدّ او+۱ آیه
- شعور و ادراک اعضای بدن (زبان و دستها و پاها)، نسبت به اعمال خوب و بد انسان در دنیا+۳ آیه
- عینیّت و تجسّم شعور و ادراک اعضای بدن، (زبان و دستها و پاها) در قیامت+۴ آیه
- غفلت انسان از شهادت اعضا و جوارح در قیامت، عامل جرات وی بر گناه و معصیت+۲ آیه
- شهادت چشم دشمنان خدا در قیامت درباره اعمال خود+۲ آیه
- شهادت و گواهی پوست بدن در قیامت، بر اعمال و رفتار انسان
- گواهی و شهادت پوست بدن دشمنان خدا علیه انان، با بازگویی اعمال و رفتارشان در قیامت+۱ آیه
- شهادت پوست بدن ادمی در قیامت، به افریدگاری خداوند و بازگشت همگان به سوی او+۱ آیه
- غفلت انسان از گواهی پوست بدن در قیامت، عامل جرات وی بر گناه و معصیت+۱ آیه
- شهادت چشم در قیامت، بر اعمال انسان
- گواهی و شهادت چشم دشمنان خدا علیه انان، با بازگویی اعمال و رفتارشان در قیامت+۱ آیه
- غفلت انسان از شهادت چشم در قیامت، عامل جرات وی بر گناه و معصیت+۱ آیه
- گواهی گوش ادمی در قیامت، به افریدگاری خداوند و معاد انسان+۱ آیه
- شهادت گوش در قیامت، بر اعمال و رفتار انسان+۱ آیه
- شهادت و گواهی گوش دشمنان خدا علیه انان، با بازگویی اعمال و رفتارشان در قیامت+۱ آیه
- غفلت انسان از شهادت گوش در قیامت، عامل جرات وی بر گناه و معصیت+۱ آیه
- اگاهی گوش انسان، از اعمال و رفتار خویش+۲ آیه
- گواهی گوش، چشم و پوست دشمنان خدا، در قیامت، علیه انان+۲ آیه
- گواهی اعضا بر اعمال انسانها در قیامت، از دلایل جسمانی بودن معاد+۳ آیه