آیه ۲۱ سوره فصلت

سوره فصلت، آیه ۲۱ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۹

وَ قَالُوا لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدْتُمْ عَلَيْنَا قَالُوا أَنْطَقَنَا اللَّهُ الَّذِي أَنْطَقَ كُلَ شَيْ‌ءٍ وَ هُوَ خَلَقَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

آنها به پوستهای تنشان می‌گویند: «چرا بر ضدّ ما گواهی دادید؟!» آنها جواب می‌دهند: «همان خدایی که هر موجودی را به نطق درآورده ما را گویا ساخته؛ و او شما را نخستین بار آفرید، و بازگشتتان بسوی اوست!

معنی کلمات و عبارات
«أَنطَقَ کُلَّ شَیْءٍ»: خدا همه چیز را به گفتار انداخته است. یعنی امروز همه موجودات عالم سخن می‌گویند و اسرار را بازگو می‌کنند. چرا که پرده‌ها از رازها به کنار رفته است (نگا: / ، طارق / . نه‌تنها در قیامت در دنیا هم همه ذرّات عالم به تسبیح و تقدیس خدا مشغول و مأموران رازبگوی خدایند، و هر ذرّه‌ای صفحه‌ای گویا از تاریخ هستی است. امّا هر یک دارای قلمی دیگر و زبانی دیگرند. امّا چگونه؟ شما انسانید و نمی‌دانید. «وَ هُوَ خَلَقَکُمْ ...»: دنباله سخن جلود، و یا مستأنفه است و فرموده آفریدگار جلود است.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - گفت وگوى آدمى با اعضا و جوارح خویش، در قیامت «و قالوا لجلودهم ... قالوا أنطقنا اللّه» ۲ - گلایه دشمنان خدا، در قیامت، از پوست بدن خود به خاطر شهادت علیه ایشان «و قالوا لجلودهم لم شهدتم علینا» «لِمَ» مرکب از لام علت و ماى استفهامیه است. استفهام در «لِمَ شهدتم» مى تواند توبیخى باشد که در این صورت حاکى از اعتراض، گلایه و سرزنش است. ۳ - گواهى پوست بدن گناه کاران علیه آنان در قیامت، امرى شگفت و دور از انتظار براى ایشان «و قالوا لجلودهم لِمَ شهدتم علینا» استفهام در «لِمَ شهدتم» مى تواند در مقام تعجب و شگفتى باشد. ۴ - اعطاى قدرت نطق و سخن گویى، به اعضاى انسان در قیامت، به اراده خداوند «قالوا أنطقنا اللّه» ۵ - خداوند، اعطا کننده قدرت نطق و سخن گویى به هر موجود «الذى أنطق کلّ شىء» ۶ - برخوردارى تمام موجودات در قیامت، از قدرت نطق و سخن گویى «قالوا أنطقنا اللّه الذى أنطق کلّ شىء» برداشت بالا بر این پایه است که ظرف «نطق» در «أنطق کلّ شىء» قیامت باشد. ۷ - آخرت، صحنه بروز و ظهور حیات و شعور موجودات * «قالوا أنطقنا اللّه الذى أنطق کلّ شىء» ۸ - اعضا و جوارح آدمى، آگاه به وجود خداوند و قدرت و اقتدار او «قالوا أنطقنا اللّه الذى أنطق کلّ شىء» ۹ - خداوند، خالق و آفریننده انسان، براى نخستین بار و بدون سابقه و پیشینه «و هو خلقکم أوّل مرّة» مراد از «أوّل مرّة» زمانى است که آدمى وجود نداشت و خداوند او را آفرید. ۱۰ - آفرینش انسان به وسیله خداوند، دلیل قدرت او بر اعطاى نطق به اعضا و جوارح آدمى «قالوا أنطقنا اللّه ... و هو خلقکم أوّل مرّة» ۱۱ - بازگشت انسان ها، تنها به سوى خداوند است. «و إلیه ترجعون» تقدیم «إلیه» بر «ترجعون» مى تواند براى افاده حصر باشد. ۱۲ - معاد و بازگشت انسان به سوى خداوند، امرى قهرى و خارج از اختیار و انتخاب آدمى است. «و إلیه ترجعون» برداشت یاد شده از مجهول آمدن فعل «ترجعون» استفاده شده است. ۱۳ - آفریدگار جهان و برپادارنده قیامت، قادر به ایجاد نطق و شعور در اعضا و جوارح انسان «قالوا أنطقنا اللّه ... و هو خلقکم أوّل مرّة و إلیه ترجعون» جمله «و هو خلقکم» به منزله دلیلى بر قدرت خداوند در ایجاد نطق و سخن در اعضا و جوارح است. ۱۴ - آگاهى و شهادت اعضا و جوارح آدمى در قیامت به آفریدگارى خداوند و بازگشت همگان به سوى او «قالوا ... و هو خلقکم أوّل مرّة و إلیه ترجعون» برداشت یاد شده مبتنى بر این نکته است که جمله «و هو خلقکم ...» ادامه گفتار اعضا و جوارح انسان باشد. ۱۵ - خالقیت خداوند، نمایانگر قدرت او بر معاد و آفرینش دوباره آدمیان در قیامت «و هو خلقکم أوّل مرّة و إلیه ترجعون»
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۵)
  • به سخن در امدن اعضا و جوارح انسانها در قیامت، ایه خدا+۱ آیه
  • افرینش انسان، ایه خدا+۲ آیه
  • مُنْطِق
  • افرینشِ نخستینِ انسان، از سوی خداوند، دلیل بر امکان معاد
  • انسان، موجودی ماندگار پس از مرگ+۵ آیه
  • خداوند، خالق و منشا افرینش انسان+۳ آیه
  • اعتراف پوست دشمنان خدا علیه انان به قدرت خداوند، در قیامت+۲ آیه
  • تعلّق اراده الهی به نطق، پاسخ پوست بدن دشمنان خدا به اعتراض انها+۲ آیه
  • اعطای قدرت نطق و سخنگویی به پوست بدن در قیامت، به اراده الهی
  • شعور و اگاهی پوست، به دو اصل مبدا و معاد و قدرت خداوند
  • گلایه دشمنان خدا از پوست بدنشان، به علّت گواهی علیه انها+۲ آیه
  • تعلّق اراده الهی به نطق، پاسخ پوست به گلایه دشمنان خدا از پوست بدنشان+۲ آیه
  • گواهی پوست، علیه صاحبان خود، به اراده خداوند
  • اعتراض جهنّمیان به گواهی پوستشان، علیه انان+۲ آیه
  • اعتراض جهنّمیان، از گواهی اعضای بدنشان علیه انان
  • به نطق در امدن پوستهای بدن جهنّمیان، در جواب اعتراض انان+۲ آیه
  • گواهی پوستهای بدن جهنّمیان، علیه انها و اعتراض انان+۲ آیه
  • اهمیّت شهادت گواهان، در حسابرسی بندگان+۳ آیه
  • گلایه دشمنان خدا در قیامت، از پوست بدن خود، به علّت شهادت علیه انها+۲ آیه
  • سؤال انسان در قیامت از پوست بدن خود، درباره علت گواهی دادن بر ضدّ او+۱ آیه
  • سؤال انسان در قیامت از پوست بدن شان، درباره علّت گواهی دادن بر ضدّ او+۱ آیه
  • عینیّت و تجسّم شعور و ادراک اعضای بدن، (زبان و دستها و پاها) در قیامت+۴ آیه
  • اعضا و جوارح ادمی، ناظر و مراقب اعمال او+۳ آیه
  • غفلت کافران از شهادت اعضا و جوارح، عامل جرات انان بر گناه+۱ آیه
  • غفلت انسان از شهادت اعضا و جوارح در قیامت، عامل جرات وی بر گناه و معصیت+۲ آیه
  • غفلت انسان از شهادت اعضا و جوارح، عامل جرات و نافرمانی وی، در برابر پروردگار+۱ آیه
  • اتمام حجّت خداوند بر گناهکاران و مجرمان، در دنیا+۱ آیه
  • اعتراض دشمنان خدا در قیامت، به پوست بدن خود، به علّت شهادت علیه ایشان+۱ آیه
  • گواهی پوست دشمنان خدا علیه انان، در قیامت، شگفت و دور از انتظار برای ایشان+۱ آیه
  • شهادت پوست بدن ادمی در قیامت، به افریدگاری خداوند و بازگشت همگان به سوی او+۱ آیه
  • گواهی گوش ادمی در قیامت، به افریدگاری خداوند و معاد انسان+۱ آیه
  • افرینش نخست انسان، دلیلی بر امکان معاد از جانب خدا+۱ آیه
  • بازگشت انسان به خدا برای کیفر و پاداش، هدف از معاد+۵ آیه
  • حرکت تکاملی انسان، دارای هدف و مقتضی معاد+۵ آیه
  • مُنْطق/ اسماوصفات
واژه‌ها