سوره مریم، آیه ۹۱ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۱
معنی کلمات و عبارات
«دَعَوْا»: نسبت دادند. ادّعاء کردند.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- انتساب فرزندگزینى به خداوند، سخنى بس ناروا و سنگین براى جهان آفرینش «تکاد السموت یتفطّرن منه ... أن دعوا للرحمن»
«دَعَوا» به معناى «جعلوا» (لسان العرب). «أن دعوا» ضمیر «منه» (درآیه قبل) را تبیین مى کند.
۲- مبرّابودن خداوند از داشتن فرزند، با ذات هستى و اجزاى آن عجین شده است. «تکاد السموت یتفطّرن ... أن دعوا للرحمن ولدًا»
۳- «رحمان» از اسامى و اوصاف خداوند، و شناخته شده براى مردم عصر بعثت «أن دعوا للرحمن ولدًا»
۴- فرزند داشتن خداوند، با گستردگى و فراگیرى رحمت او بر همه موجودات، ناسازگار است. «أن دعوا للرحمن ولدًا»
گزینش وصف «الرحمان» (داراى رحمت گسترده و فراگیر) در ضمن عبارت «أن دعوا...» دلیل در آن کنجانده است; زیرا همه موجودات - از جمله فرزندهاى پندارى - مشمول رحمت الهى اند و سنخیتى با رحمت آفرین ندارند تا فرزند و مجانس او تلقى شوند.
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آفرینش و تنزیه خداخداشناسی مردم مقارن بعثتناپسندی انتساب فرزند به خدارحمانیت خداخدا و فرزندرحمانافترا به خداصفات جلال
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳)
- افترا بر خدا، گناهی بزرگ+۵ آیه
- خداوند منزّه از تناسل و تولیدمثل+۱۰ آیه
- اعتقاد مردم به وجود خداوند، در عصر جاهلیّت+۶ آیه
- حرمت افترا به خداوند+۹ آیه
- حرمت افترا به خدا+۶ آیه
- خداوند، دارای رحمتی عام و گسترده+۲ آیه
- شرکورزی به خدا، با اتّخاذ فرزند برای او، زشت و شگفت اور+۴ آیه
- فرزند داشتن خدا، از عقاید باطل مشرکان+۹ آیه
- اعتقاد به فرزند داشتن خداوند، کلامی باطل و دروغ+۸ آیه
- انهدام کوهها، امری به سزا در برابر ادّعاهای فرزندگزینی خداوند+۱ آیه
- افترا به خدا و بدعت از گناهان+۵ آیه
- فرشتگان را دختر خدا دانستن، از افتراهای مشرکان در باره فرشتگان+۹ آیه
- ملایکه را فرزند خدا دانستن، سخن افتراامیز مشرکان در حق خدا و ملایکه+۶ آیه