سوره ق، آیه ۳۹ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۲۰
فَاصْبِرْ عَلَى مَا يَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ الْغُرُوبِ
در برابر آنچه آنها می‌گویند شکیبا باش، و پیش از طلوع آفتاب و پیش از غروب تسبیح و حمد پروردگارت را بجا آور،
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
شأن نزول: شأن نزول آیات ۳۸ و ۳۹
ابن عباس گوید: یهودیان نزد رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم آمدند و درباره خلقت آسمان‌ها و زمین از وى سؤال کردند. پیامبر فرمود: خداوند زمین را روز دوشنبه خلق نمود. و نیز گویند روز یکشنبه و دوشنبه خلق نمود و کوه‌ها و آنچه در آنست روز سه‌شنبه خلق نمود و درخت و نباتات و آب و ارزاق را روز چهارشنبه خلق فرمود و نیز گویند شهرها و آبادى ها را نیز در این روز خلق کرد و آسمان‌ها را روز پنج‌شنبه آفرید و ستارگان و ماه و آفتاب و فرشتگان را در روز جمعه آفرید. سپس یهود پرسیدند: یا محمد پس از این خلقت و آفرینش، خداوند به چه کارى پرداخت؟ پیامبر آیه «ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ» را قرائت فرمود یعنى سپس به استیلاى بر عرش که حاکى از قوت و قدرت بى‌پایان خداوند است، پرداخت. یهودیان گفتند: در این صورت کار خداوند در این مرحله پایان یافت و روز شنبه را به استراحت پرداخت و بر عرش خود تکیه زد تا رفع خستگى نماید. پیامبر پس از گفتار یهود در خشم شد و غضبناک گردید و خداوند براى رد گفتار یهودیان این آیات را نازل فرمود.
تفسیر کشف الاسرار و حاکم صاحب المستدرک. حاکم صاحب المستدرک. حاکم صاحب المستدرک و تفسیر کشف الاسرار. حاکم صاحب المستدرک. تفسیر کشف الاسرار و حاکم صاحب المستدرک.
در آن زمان چه می‌گذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
۱۰ - «عن النبى(ص) فى قوله «و سبّح بحمد ربّک قبل طلوع الشمس و قبل الغروب» قال: قبل طلوع الشمس صلاة الصبح، و قبل الغروب صلاة العصر; [منبع: الدرّالمنثور، ج ۷، ص ۶۱۰.] از رسول خدا(ص) درباره سخن خداوند «و سبّح بحمد ربّک قبل طلوع الشمس...» روایت شده است که فرمود: [مراد از تسبیح] قبل از طلوع خورشید «نماز صبح» و [مراد از تسبیح] قبل از غروب «نماز عصر» است». ۱۱ - «روى عن أبى عبداللّه(ع) انّه سئل عن قوله «و سبّح بحمد ربّک قبل طلوع الشمس و قبل الغروب» فقال تقول حین تصبح و حین تمسى عشرات مرّات «لا إله إلاّ اللّه وحده لا شریک له و له الملک و له الحمد یحیى و یمیت و هو على کلّ شىء قدیر; [منبع: مجمع البیان، ج ۹، ص ۲۲۵.] از امام صادق(ع) درباره سخن خداوند «و سبّح بحمد ربّک قبل طلوع الشمس و قبل الغروب» سؤال شد، امام فرمود: «در وقت صبح و شام ده ها مرتبه مى گویى «لا إله إلاّ اللّه وحده لا شریک له و له الملک و له الحمد یحیى و یمیت و هو على کلّ شىء قدیر»...».
موضوعات
دسته‌بندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹۹)
- ازاررسانی کافران و مشرکان نسبت به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور به ذکر و عبادت خدا در برابر اذیّتهای مشرکان+۳ آیه
- صبر در برابر ازارهای کافران و مشرکان، سفارش خدا به محمّد(صلی الله علیه واله)+۷ آیه
- سخنان ناروای کافران و مشرکان، باعث ازردگی محمّد(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
- پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) مامور صبر و پایداری، در ابلاغ رسالت خویش+۴ آیه
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۷ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۵ آیه
- تسبیح همراه با حمد، از اداب تسبیح پیامبر(صلی الله علیه واله)+۶ آیه
- صبحگاه و شبانگاه، زمانی مناسب برای تسبیح خداوند+۵ آیه
- اغاز روز و اخر روز، زمان مناسب برای تسبیح خداوند+۳ آیه
- تسبیح خدا در نماز صبح، عصر، مغرب، عشا و ظهر+۲ آیه
- تسبیح پروردگار از جانب محمّد(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
- تسبیحگویی خداوند در بخشی از شب (سحرگاهان) از وظایف الهی پیامبراسلام(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- تعلیم شیوه تسبیح به پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۹ آیه
- تعلیم شیوه ستایش به محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۷ آیه
- طلوع و غروب خورشید، از راههای تشخیص اوقات نماز
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به تنزیه خداوند+۸ آیه
- توجّه به ربوبیّت خداوند، مقتضی شبزندهداری و عبادت و نماز برای او+۳ آیه
- تسبیح و تنزیه خدا در دل شب، از مصادیق تهجّد+۵ آیه
- نماز شب، از مصادیق اشکار تهجّد+۵ آیه
- توصیه خدا به تکرار تهلیل، پیش از طلوع و غروب خورشید
- لزوم تسبیح خداوند+۹ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله) موظّف به تسبیح خداوند، در نماز صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۲ آیه
- لزوم همراه بودن حمد خدا با تسبیح او+۶ آیه
- وجوب نمازهای صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۶ آیه
- وجوب نماز، در اوقات پنجگانه شبانه روز+۶ آیه
- ربوبیّت خداوند نسبت به همه هستی، از ملاکهای استحقاق حمد و ستایش+۵ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور ستایشگری خداوند، در هر صبح و شام+۱ آیه
- تسبیح همراه با حمد، توصیه خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۶ آیه
- قبل از طلوع و غروب افتاب، اوقات مناسب برای حمد و ستایش خداوند+۱ آیه
- لزوم مقدم بودن تسبیح خداوند بر حمد او+۶ آیه
- ربوبیّت خداوند، مستلزم تسبیح و تنزیه او+۴ آیه
- ربوبیّت خداوند، اقتضاکننده حمد و ستایش برای او+۵ آیه
- قبل از طلوع خورشید، زمانی مناسب برای تسبیح خداوند+۱ آیه
- زمان قبل از غروب خورشید، وقت مناسب برای تسبیح خداوند+۱ آیه
- هنگام طلوع و غروب خورشید، وقت مناسب برای تسبیح خداوند+۱ آیه
- دلداری خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)، در قبال سخنان ناروای دشمنان، با بیان اگاهی خدا به سخن انان+۲ آیه
- شب هنگام، فرصتی مناسب برای تسبیح و تقدیس خداوند+۴ آیه
- اذیّت و ازارهای قولی مشرکان، نسبت به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
- برخورد همراه با صبر، در برابر سخنان ایذایی مشرکان، کاری شایسته و مطلوب+۵ آیه
- اندوه محمّد(صلی الله علیه واله) از سخنان بیجا و یاوه گوییهای مشرکان+۷ آیه
- صبح، از اوقات مناسب برای تسبیح و تقدیس خدا+۲ آیه
- توصیه خدا به پیامبر اکرم(صلی الله علیه واله) برای تسبیح همراه با حمد خدا، در هر صبح و شام+۱ آیه
- تسبیح همراه با حمد خدا، در هر صبح و شام، راهی برای دستیابی به صبر در برابر ناملایمات+۲ آیه
- صبح، وقتی مناسب برای تسبیح و حمد و ستایش پروردگار+۲ آیه
- توصیه خداوند به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) برای تسبیح خدا به همراه حمد و ستایش او در صبحگاهان+۲ آیه
- تسبیح خدا با حمد او در صبحگاهان، زمینه ساز دستیابی به صبر و تحمّل در برابر سختیها+۲ آیه
- دعوت پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) به صبر، از سوی خداوند+۶ آیه
- تسبیح و ستایش پروردگار در صبح و شام زمینه استواری روح و دستیابی به صبر در برابر ناگواریها+۵ آیه
- توجّه و باور به قدرت خدا در نابودی دشمنان و افرینش هستی مقتضی صبر در برابر دشمنان
- گفته ها و فشارهای تبلیغاتی و روانی دشمن از موارد نیازمند صبر و بردباری+۵ آیه
- تبلیغ دین و ابلاغ رسالت الهی از موارد صبر و شکیبایی+۴ آیه
- رهبری امّت نیازمند صبر و شکیبایی+۳ آیه
- طلوع خورشید، معیاری برای شناخت پایان وقت نماز صبح
- هنگام طلوع فجر، زمان مناسب، برای تسبیح خداوند+۱ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله) موظّف به تسبیح خدا، هنگام طلوع فجر وقت نماز صبح+۱ آیه
- خورشید و غروب ان، معیاری برای تشخیص اوقات نماز
- ازاررسانی کافران، به پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور ذکر و عبادت خدا، در برابر اذیّتهای مشرکان+۳ آیه
- صبر در برابر ازارهای کافران و مشرکان، سفارش خدا به محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
- سخنان ناروای کافران و مشرکان، باعث ازردگی محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
- صبر و پایداری در برابر سختیها و ناملایمات، از ویژگیهای تبلیغی پیامبر صلی الله علیه و اله+۴ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۴ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به تسبیح و تنزیه خداوند+۹ آیه
- ماموریّت پیامبر صلی الله علیه و اله، برای تسبیح همراه با حمد و ستایش خداوند+۶ آیه
- تسبیحگویی خداوند در بخشی از شب (سحرگاهان)، از وظایف الهی پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- ماموریّت پیامبر صلی الله علیه و اله برای تسبیح خداوند، در نماز صبح، مغرب، عشا و ظهر+۱ آیه
- خداوند، تعلیمدهنده اداب و چگونگی تسبیح به پیامبر صلی الله علیه و اله+۹ آیه
- خداوند، تعلیمدهنده شیوه حمد و ستایش الهی به محمّد صلی الله علیه و اله+۹ آیه
- تهجّد و نماز شب پیامبر صلی الله علیه و اله، همراه با تسبیح و تنزیه خدا+۵ آیه
- تکرار «لا اله الّا اللّه» پیش از طلوع و غروب خورشید، توصیه خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله
- اندوه و رنجش خاطر پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله، بر اثر تبلیغات سوء و سخنان ناروای مشرکان+۱ آیه
- خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۱۷ آیه
- دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در قبال سخنان ناروای دشمنان، با بیان اگاهی خدا به سخن انان+۷ آیه
- دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، با تذکّر اخرت و انتقام الهی از کافران
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور صبر و شکیبایی، در برابر سختیها و ناملایمات+۸ آیه
- توجّه به قدرت بیمانند خداوند، زمینهساز صبر پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر گفتارهای ناروای دشمنان
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور شکیبایی، در برابر زخم زبانها و سخنان ناروای دشمنان، درباره خویش+۵ آیه
- دلداری خدا به محمّد صلی الله علیه و اله، در خصوص اذیّت کردن کافران+۴ آیه
- سخنان ناروای کافران، موجب ازردگی پیامبر صلی الله علیه و اله+۶ آیه
- دعوت شدن پیامبر صلی الله علیه و اله به شکیبایی در برابر سخنان مشرکان+۵ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظف به تسبیح خدا و اعلام مبرا بودن او از هر عیب و نقص+۹ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به حمد و ستایش خداوند+۸ آیه
- مغرب، وقت مقررّ شده برای وجوب نماز مغرب+۵ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به تسبیح خدا، در نماز صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۲ آیه
- وجوب نمازهای صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۶ آیه
- وجوب نماز، در اوقات پنجگانه شبانه روز+۶ آیه
- طلوع و غروب خورشید، راهی برای تشخیص اوقات نماز+۱ آیه
- نماز صبح، از نمازهای واجب یومیّه+۹ آیه
- نماز ظهر، از نمازهای واجب یومیّه+۹ آیه
- نماز عشا، از نمازهای واجب یومیه+۹ آیه
- نماز عصر، ازنمازهای واجب یومیّه+۹ آیه
- نماز مغرب، از نمازهای واجب یومیّه+۹ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله مامور تسبیح خدا قبل از طلوع و غروب نور خورشید+۱ آیه
- وجوب تسبیح خداوند+۹ آیه
- تسبیح خداوند در نماز صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا، از واجبات و وظایف پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- وجوب همراه بودن حمد خدا با تسبیح او+۶ آیه
- وجوب نمازهای صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۶ آیه
- وجوب نماز، در اوقات پنجگانه شبانه روز+۶ آیه