سوره یوسف، آیه ۳۸ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۴۰
وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ آبَائِي إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ مَا كَانَ لَنَا أَن نُّشْرِكَ بِاللَّهِ مِن شَيْءٍ ذَٰلِكَ مِن فَضْلِ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ
من از آیین پدرانم ابراهیم و اسحاق و یعقوب پیروی کردم! برای ما شایسته نبود چیزی را همتای خدا قرار دهیم؛ این از فضل خدا بر ما و بر مردم است؛ ولی بیشتر مردم شکرگزاری نمیکنند!
معنی کلمات و عبارات
«مَا کَانَ لَنَا»: ما را نرسد و نسزد. «مِن شَیْءٍ»: چیزی را، اعم از فرشته و پری و انسان و بت و غیره. حرف (مِنْ) زائد و واژه (شَیْءٍ) مفعولبه است. یا معنی چنین است: چیزی از شرک، کم باشد یا زیاد. «ذلِکَ»: این توحیدی که از نفی شرک مستفاد است.
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- ابراهیم ، اسحاق و یعقوب(ع) ، پدران و اجداد یوسف(ع) بودند. «واتبعت ملّة ءاباءِى إبرهیم و إسحق و یعقوب»
۲- یوسف(ع) در زندان مصر ، پیروى خویش از آیین ابراهیم ، اسحاق و یعقوب(ع) را فاش ساخت. «واتبعت ملّة ءاباءِى إبرهیم و إسحق و یعقوب»
۳- یوسف(ع) در زندان مصر ، حسب و نسب خویش را براى زندانیان بیان کرد. «واتبعت ملّة ءاباءِى إبرهیم و إسحق و یعقوب»
۴- یوسف(ع) ، پیرو شریعت پدرانش ، ابراهیم ، اسحاق و یعقوب(ع) بود و برانگیخته به شریعتى جدید نبود. «واتبعت ملّة ءاباءِى إبرهیم و إسحق و یعقوب»
۵- اسحاق و یعقوب(ع) ، پیامبرانى پیرو شریعت پدرشان ابراهیم(ع) «واتبعت ملّة ءاباءِى إبرهیم و إسحق و یعقوب»
۶- ابراهیم ، اسحاق و یعقوب(ع) ، پیامبرانى شناخته شده براى مردم مصر «واتبعت ملّة ءاباءِى إبرهیم و إسحق و یعقوب»
۷- پیروى یوسف(ع) از آیین ابراهیم ، اسحاق و یعقوب(ع) ، موجب عنایت خدا به وى و آموزش علم غیب و دانش تعبیر رؤیا به او شد. «ذلکما مما علمنى ربى إنى ترکت ... واتبعت ملّة ءاباءِى»
جمله «اتبعت ...» عطف بر «ترکت» در آیه قبل است. بنابراین دلالت مى کند که: پیروى از آیین ابراهیم نیز در بهره مند شدن یوسف(ع) از علوم الهى ، نقش داشته است.
۸- رسیدن به حق ، در گرو شناخت باطل و نفى آن است. «إنى ترکت ملّة قوم لایؤمنون ... واتبعت ملّة ءاباءِى إبرهیم»
۹- یوسف(ع) و پدرانش ابراهیم ، اسحاق ، یعقوب(ع) ، موحدانى مبرّا از کمترین شرک ورزى به خدا «ما کان لنا أن نشرک بالله من شىء»
۱۰- پیامبران، پیراسته از هرگونه شرک ورزى و همتا پنداشتن براى خدا «ما کان لنا أن نشرک بالله من شىء»
۱۱- خداوند ، از داشتن هرگونه شریک و همتایى منزه است. «ما کان لنا أن نشرک بالله من شىء»
مراد از «شىء» مى تواند موجوداتى نظیر فرشتگان، ستارگان، بتها و ... باشد. بر این اساس جمله «ما کان ...» ; یعنى: براى ما شایسته نیست که موجودى را شریک خداوند بدانیم. همچنین مى تواند مراد از «شىء»، شریک قرار دادن باشد. بر این مبنا جمله «ما کان لنا...» چنین معنا مى شود: براى ما زیبنده نیست که به هیچ نوع شرکى (شرک خفى و جلى، و شرک در عبادت خدا و اطاعت او و ...) گرایش پیدا کنیم.
۱۲- شرک ، داراى انواع و مراتبى متفاوت است. «ما کان لنا أن نشرک بالله من شىء»
برداشت فوق ، بر این اساس است که مراد از «شىء» شرک ورزى باشد.
۱۳- شریک براى خدا پنداشتن ، در حقیقت ایمان نداشتن به اوست. «إنى ترکت ملّة قوم لایؤمنون بالله ... اتبعت ملّة ءاباءِى ... ما کان لنا أن نشرک بالله»
از جمله «ما کان لنا أن نشرک بالله» معلوم مى شود مراد از «لایؤمنون بالله» در آیه قبل ، این است که براى خدا شریک مى پندارند. تعبیر کردن از شرک ورزى به ایمان نداشتن به خدا ، گویاى برداشت فوق است.
۱۴- توحید ، روح و رکن اصیل آیین ابراهیم، اسحاق، یعقوب و یوسف(ع) «واتبعت ملّة ءاباءِى إبرهیم ... ما کان لنا أن نشرک بالله من شىء»
جمله «ما کان لنا ...» توصیف «ملّة آباءى ...» مى باشد. تفسیر و تبیین یک آیین به یکى از حقایق آن ، مى رساند که حقیقت یاد شده رکن و پایه اصلى آن آیین است.
۱۵- شرک و کفر ، از موانع دستیابى به علوم موهبتى و خدادادى است. «ذلکما مما علمنى ربى إنى ترکت ملّة قوم لایؤمنون بالله ... ما کان لنا أن نشرک بالله»
۱۶- اعتقاد ابراهیم ، اسحاق ، یعقوب و یوسف(ع) و دیگر پیامبران به توحید و مصونیتشان از هرگونه شرک ورزى ، تفضّلى از ناحیه خدا بر آنان بود. «ما کان لنا أن نشرک بالله من شىء ذلک من فضل الله علینا»
۱۷- بعثت پیامبران براى آموزش توحید و نفى شرک ، از تفضّلات الهى بر مردم است. «ما کان لنا أن نشرک ... ذلک من فضل الله ... على الناس»
۱۸- پرهیز از شرک و گرایش به توحید ، تنها در پرتو عنایتها و امدادهاى الهى میسّر است. «ما کان لنا أن نشرک ... ذلک من فضل الله علینا»
۱۹- اظهار بهره مندى از نعمتهاى خدادادى و تفضّلات الهى ، جایز و امرى پسندیده است. «ذلکما مما علمنى ربى ... ذلک من فضل الله علینا و على الناس»
۲۰- انبیا ، پیام آوران توحید و معلمان یکتاپرستى بودند. «ما کان لنا أن نشرک بالله من شىء ذلک من فضل الله علینا و على الناس»
اعتقاد توحیدى پیامبران خدا را ، تفضّل خدا بر مردمان دانستن - که مفاد «ذلک من فضل الله ... على الناس» است - مى رساند که: عموم مردم از طریق پیامبران ، به توحید دسترسى پیدا مى کنند.
۲۱- پیامبران ، واسطه جریان فضل الهى بر مردمان «ذلک من فضل الله علینا و على الناس»
۲۲- مردم در برابر نعمت وجود پیامبران و معلمان توحید ، ناسپاسند. «ذلک من فضل الله علینا و على الناس و لکنّ أکثر الناس لایشکرون»
شکر، در برابر نعمت است و نعمتهایى که آیه مورد بحث گویاى آن است عبارت است از: ۱- توحید (ما کان لنا أن نشرک ...)، ۲- وجود پیامبران به عنوان معلمان توحید و بیانگران شریعت و آیین الهى (ملّة آبائى ابراهیم ...). برداشت فوق، ناظر به دومین نعمت یاد شده در آیه است.
۲۳- اکثریت مردم آلوده به شرکند. «ما کان لنا أن نشرک بالله ... و لکنّ أکثر الناس لایشکرون»
۲۴- لزوم سپاسگزارى در برابر تفضلات الهى «ذلک من فضل الله ... و لکنّ أکثر الناس لایشکرون»
۲۵- شرک ورزى ، ناسپاسى در برابر خداست. «و لکنّ أکثر الناس لایشکرون»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۲–۴۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۵–۴۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۸ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۶–۳۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار اطاعت یوسفآثار شناخت باطلآثار عنایتهای خداآثار نفی باطلادیان توحیدیاسحاق و دین ابراهیماقسام شرکانبیا و توحیدعبادیانبیا و شرکانبیا و فضل خداانبیا و نفیشرکبی ایمانی به خداتعلیم تعبیر رؤیا به یوسفتعلیم علم غیب به یوسفتفضل به انبیاتفضل به انسان هاتوحید در دین اسحاقتوحید در دین یعقوبتوحید در دین یوسفجواز اظهار نعمتحسب یوسفدین یوسفزمینه ایصال به حقعصمت اسحاقعصمت یعقوبمصریان باستان و ابراهیممصریان باستان و اسحاقمصریان باستان و یعقوبمعلمان توحیدموانع عطایای خداموانع علم لدنیموجبات عنایتهای خداواسطه فضل خداپدر یوسفپیروان دین اسحاقپیروان دین یعقوبکفران مردمیوسف و دین ابراهیمیوسف و دین اسحاقیوسف و دین یعقوبیعقوب و دین ابراهیمتوحید در دین ابراهیمدین اسحاقعصمت ابراهیمپیروان دین ابراهیمابراهیم و یوسفاسحاق و یوسفعصمت یوسفتنزیه اسحاقتنزیه یعقوبدین یعقوبتوحید اسحاقعقیده انبیانیاکان یوسفاستفاده از نعمتهای خدایعقوب و یوسفتوحید یوسفتعلیم توحیدزمینه گرایش به توحیدمبلغان توحیدمراتب شرکمشترکات ادیانتوحید انبیاشرک اکثریتتوحید یعقوبمعلم یوسفیوسف در زندانتنزیه ابراهیمنبوت یعقوبزمینه اجتناب از شرکنعمت انبیانبوت اسحاقتنزیه انبیانبوت ابراهیمموارد کفران نعمتعصمت انبیاتوحید ابراهیمتبری از شرکمشرکانتعالیم انبیااصول دینفلسفه بعثت انبیابی نظیری خداآثار امدادهای خداحقیقت شرکاهمیت شکر نعمتاهمیت توحیدتوحید ذاتیکفران نعمتنقش انبیافضل خداتعالیم خداقصه یوسفآثار شرکتنزیه خداعمل پسندیدهآثار کفر
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۵۲)
- عقیده به اخرت، از ارکان دین ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
- اعتقاد به عالماخرت از اصول شریعت اسحاق(علیه السلام)+۱ آیه
- عقیده به اخرت، از اصول ایین یعقوب(علیه السلام)+۱ آیه
- عقیده به اخرت از اصول ایین یعقوب(علیه السلام)+۱ آیه
- ایمان به اخرت از اصول دین ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
- یوسف(علیه السلام)، از پیروان دین توحیدی ابراهیم(علیه السلام)
- دین ابراهیم(علیه السلام)، استوار بر توحید و خداپرستی
- پیروی یوسف(علیه السلام) از دین ابراهیم(علیه السلام)
- عقیده به توحید و اخرت، از ارکان دین ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
- ایمان به خدا، از اموزههای دین ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
- ابراهیم(علیه السلام)، شخصیّتی موحّد و مبرّا از شرک+۴ آیه
- پیروی اسحاق از شریعت پدرش ابراهیم(علیهما السلام)
- اسحاق، پدر یعقوب(علیهما السلام)+۱ آیه
- یوسف، نوه اسحاق(علیه السلام) و تابع شریعت ابراهیم و اسحاق و یعقوب(علیهم السلام)+۱ آیه
- پیروی یوسف از ایین جدّ خویش، اسحاق(علیهما السلام)+۱ آیه
- اخلاص در توحید و پرهیز از هرگونه شرک، محور ایین اسحاق(علیه السلام)+۲ آیه
- پیروی اسحاق از شریعت توحیدی پدرش، ابراهیم(علیهم السلام)
- پیروی یوسف از ایین توحیدی اسحاق(علیهما السلام)
- اعتقاد به جهان اخرت از اموزههای دین اسحاق+۱ آیه
- یعقوب، فرزند اسحاق+۲ آیه
- اخلاص اسحاق(علیه السلام) در پرستش پروردگار+۴ آیه
- توحید، روح و رکن اصیل ایین اسحاق(علیه السلام)
- اسحاق، پیامبری شناختهشده برای مردم مصر در دوران یوسف(علیهما السلام)
- اعلام یوسف(علیه السلام) مبنی بر پیرویاش از ایین ابراهیم(علیه السلام) و اسحاق(علیه السلام) و یعقوب(علیه السلام)
- سپاسگزاری اقلّیّتی از مردم در برابر تفضّلات الهی+۴ آیه
- ناسپاسی اکثریّت انسانها در برابر خداوند+۷ آیه
- اکثریّت ناسپاس، مورد سرزنش خداوند+۵ آیه
- منزّهبودن پیامبران از شرک
- مصونیّت انبیا از هرگونه شرکورزی، تفضّلی از خدا بر انان
- عصمت و منزّهبودن پیامبران از هرگونه شرک و کفر+۲ آیه
- انبیا، مبرّا از هرگونه شرک+۲ آیه
- پرهیز از شرک، سیره پیامبران الهی
- هماهنگی انبیا در پرهیز از شرک به خداوند
- ابراهیم، اسحاق و یعقوب(علیهم السلام)، پدران و اجداد یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- پیروی یوسف(علیه السلام) از دین پدرانش ابراهیم، اسحاق و یعقوب(علیهم السلام)
- برایت یوسف(علیه السلام) از شرک و ایمان به خدا و اخرت، عامل دستیابی وی به علم غیب و دانش تعبیر رؤیا+۱ آیه
- دستیابی یوسف(علیه السلام) به علم غیب و تعبیر رؤیا، نتیجه تبرّی از ایین شرک+۱ آیه
- تاثیرپذیری فرزند، از عقاید توحیدی پدران+۱ آیه
- ابراهیم(علیه السلام) شخصیّتی موحّد و مبرّا از شرک+۴ آیه
- اسحاق(علیه السلام)، مبرّا از هرگونه شرکی به خدا
- مبرّا بودن انبیا، از هرگونه شرک+۲ آیه
- تنزیه یعقوب(علیه السلام) از شرک ورزی به خدا
- تنزیه یوسف(علیه السلام)، از هرگونه گرایش به شرک
- توحید، امری ارزشمند و خیرافرین+۱ آیه
- فضل و عنایت خدا، عامل گرایش به توحید
- ابراهیم(علیه السلام)، از موحّدان+۵ آیه
- اسحاق(علیه السلام)، از خداپرستان موحّد+۵ آیه
- پیامبران، مبرّا از شرک و از موحّدان+۳ آیه
- یعقوب(علیه السلام)، از موحّدان+۴ آیه
- یوسف(علیه السلام)، از خداپرستان موحّد+۳ آیه
- توحید، از نعمتهای الهی و شایسته سپاسگزاری+۲ آیه
- لزوم تبرّی و بیزاری جستن از شرک+۱ آیه
- مطلوبیّت اظهار نعمتها و تفضّلات الهی+۱ آیه
- حلّیّت اظهار بهره مندی از نعمتهای خدادادی و تفضّلات الهی
- تعالیم دینی و رسالت انبیا، فضل و بخششی از جانب خدا به انان و مردم
- مبرّا بودن از شرک و عقیده توحیدی، جلوه فضل خدا
- تفضّلات الهی، مقتضی شکر و سپاس بندگان+۶ آیه
- ابراهیم(علیه السلام)، مشمول فضل خدا
- اسحاق(علیه السلام)، مشمول فضل خدا
- تفضّل خدا بر تمام انسانها و بندگان، پرتوی از ربوبیّت و عطایای او+۴ آیه
- یعقوب(علیه السلام)، مشمول فضل خدا
- یوسف(علیه السلام)، مشمول فضل الهی
- پیروی از دین ابراهیم(علیه السلام)، پیراسته از هرگونه انحراف و شرک+۲ آیه
- ایمان به خدای واحد، سرلوحه تعالیم و معارف دین الهی+۱ آیه
- انبیا، تاییدکننده یکدیگر و معتقد به دین واحد
- اعتقاد یوسف(علیه السلام) به وحدت دین ابراهیم، اسحاق و یعقوب(علیهم السلام)
- شرک، مایه کفران و ناسپاسی نعمتهای الهی+۲ آیه
- شرکورزی، مایه انحراف و گمراهی از دین حنیف و صراط مستقیم الهی+۱ آیه
- شرک، از موانع شکر برای خدا+۲ آیه
- شرک، مانع دستیابی انسان به فضل و مواهب الهی+۱ آیه
- اجتناب از شرک، سرلوحه دعوت پیامبران الهی
- منزّه بودن ساحت پیامبران، از شرک به خدا+۲ آیه
- پرهیز از شرک، سیره پیامبران الهی و سرلوحه دعوت انان
- مصونیّت انبیا از هرگونه شرکورزی، تفضّلی از خدا بر انان
- گرایش خالصانه ابراهیم(علیه السلام) به توحید و تنزیه او از شرک+۲ آیه
- تنزیه اسحاق(علیه السلام)، از شرک ورزیدن به خداوند+۲ آیه
- تنزیه یعقوب(علیه السلام) از شرکورزی به خدا+۲ آیه
- تنزیه یوسف(علیه السلام) از شرکورزی به خدا+۲ آیه
- مبارزه و تبلیغ یوسف(علیه السلام) بر ضدّ شرک و پرستش غیر خدا+۲ آیه
- احسان یوسف(علیه السلام) به هم بندان مشرک خود، در زندان+۱ آیه
- فضل و عنایت الهی، مانع شرکورزی ادمی
- وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا
- اجتناب از شرک، در صدر مشترکات و اهداف شرایع اسمانی
- ابراهیم(علیه السلام)، از پیامبران صاحب شریعت+۳ آیه
- یوسف(علیه السلام)، پیرو شریعت ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
- اسحاق(علیه السلام)، از پیامبران صاحب شریعت
- یوسف(علیه السلام) پیرو شریعت اسحاق(علیه السلام)+۱ آیه
- یعقوب(علیه السلام)، از پیامبران صاحب شریعت
- یوسف(علیه السلام) پیرو شریعت یعقوب(علیه السلام)
- ترک سپاسگزاری به درگاه الهی، از سوی اکثریّت مردم+۶ آیه
- روی اوری به توحید و مصونیّت از شرک، نعمتی شایسته سپاسگزاری
- بهره مندی از فضل الهی، موجب شکرگزاری به درگاه خداوند+۷ آیه
- سپاسگزاری اقلیّتی از مردم، در برابر نعمتهای الهی+۷ آیه
- سپاسگزاری یوسف(علیه السلام) از خداوند، به پاس توفیق بر تبعیّت از ایین توحیدی پدران و دوری از شرک
- پرهیز از شرک و پیروی از توحید، نوعی سپاس به درگاه الهی
- شرکورزی، مانع شکرگزاری ادمی به درگاه خداوند+۲ آیه
- شرک و کفر، از موانع دستیابی به علوم موهبتی و خدادادی+۱ آیه
- مبرّا بودن از شرک و عقیده توحیدی، جلوه فضل خدا
- تفضّلات الهی، مقتضی شکر و سپاس بندگان+۶ آیه
- ابراهیم(علیه السلام)، مشمول فضل خدا
- اسحاق(علیه السلام)، مشمول فضل خدا
- تفضّل خدا بر تمام انسانها و بندگان، پرتوی از ربوبیّت و عطایای او+۴ آیه
- یعقوب(علیه السلام)، مشمول فضل خدا
- یوسف(علیه السلام)، مشمول فضل الهی
- شکر و سپاسگزاری در برابر تفضّلات الهی، وظیفه همه انسانها، حتّی کافران+۷ آیه
- کفران کننده نعمتهای خدا، مورد سرزنش او
- کفران نعمت، از خصلتهای ناپسند انسان+۵ آیه
- ابراهیم علیه السلام از مؤمنان به خدا+۱ آیه
- اسحاق علیه السلام از ایمان اورندگان به خدا و اخرت+۱ آیه
- یعقوب علیه السلام از مؤمنان به خدا و اخرت+۱ آیه
- یوسف علیه السلام از مؤمنان به خدا و اخرت+۲ آیه
- اعتقاد به توحید، از نعمتهای الهی و شایسته سپاسگزاری+۱ آیه
- تبعیّت از دین ابراهیم، اسحاق و یعقوب علیهم السلام نعمتی الهی در دیدگاه یوسف علیه السلام
- فضل خدا بر انسانها، از نعمتهای مقتضی شکرگزاری در برابر او+۷ آیه
- رسالت و نبوت، از نعمتهای الهی برای مردم
- حضرت ابراهیم و اسحاق علیهما السلام از نیاکان حضرت یوسف+۲ آیه
- اقرار حضرت یوسف علیه السلام به پیروی از دین نیاکانش چون ابراهیم و اسحاق علیهما السلام مبنی بر عدم شرک به خدا
- نیاکان یوسف (ابراهیم و اسحاق علیهما السلام) از جمله موحّدان مبرّا از شرک+۱ آیه
- تمسّک نیاکان یوسف (ابراهیم و اسحاق علیهما السلام) به توحید و برایت از شرک، از تفضّلات الهی نسبت به انان
- پیروی یوسف علیه السلام از ایین پدرش یعقوب علیه السلام+۱ آیه
- یعقوب علیه السلام پیرو ایین ابراهیم علیه السلام
- پیروی یوسف علیه السلام از ایین توحیدی یعقوب علیه السلام+۱ آیه
- اعتقاد به جهان اخرت، از اموزههای دین یعقوب علیه السلام+۱ آیه
- توحید و پرهیز از هرگونه شرک، از ارکان ایین یعقوب علیه السلام+۲ آیه
- پاک و منزّه بودن یعقوب علیه السلام از شرک ورزی به خداوند+۲ آیه
- دوری یعقوب علیه السلام از شرک ورزی، تفضّلی از سوی خداوند بر او و بر مردم
- یعقوب علیه السلام از انبیای موحّد و منزه از شرک+۲ آیه
- یعقوب علیه السلام، پیامبری شناخته شده برای مردم مصر، در دوران یوسف علیه السلام
- پیروی یعقوب علیه السلام از شریعت ابراهیم علیه السلام
- اسحاق علیه السلام پدر یعقوب علیه السلام+۲ آیه
- یوسف علیه السلام، نوه ابراهیم علیه السلام و تابع دین وی
- یوسف علیه السلام، نوه اسحاق علیه السلام و تابع شریعت ابراهیم، اسحاق و یعقوب علیهم السلام+۱ آیه
- ابراهیم و اسحاق علیهما السلام، از اجداد و پدران یوسف+۱ آیه
- یعقوب علیه السلام، پدر یوسف علیه السلام+۱ آیه
- دست یابی یوسف علیه السلام به علم غیب و تعبیر رؤیا، نتیجه تبرّی او از ایین شرک+۱ آیه
- تبلیغ یوسف علیه السلام با بیان حقایق و پیامهای الهی+۴ آیه
- کفران و ناسپاسی بیشتر مردم در برابر نعمتهای الهی، از سخنان تبلیغی یوسف علیه السلام برای همبندان خود+۱ آیه
- یوسف علیه السلام، معرّفی کننده مرام توحید و کیش نیاکان خود، هنگام دعوت همبندان خود به خدای یکتا+۲ آیه
- شرک اکثر انسانها با کفران نعمت توحید، از تعالیم یوسف علیه السلام
- کفران نعمتهای خدا از سوی اکثریت مردم، از اموزههای یوسف علیه السلام
- تنزیه یوسف علیه السلام، از هر گونه گرایش به شرک+۲ آیه
- حاکمیت کافران مشرک و منکران معاد، در زمان یوسف علیه السلام+۱ آیه
- دین یوسف علیه السلام، تداوم دین اجدادش یعقوب، اسحاق و ابراهیم علیهم السلام
- توحید و نفی شرک، از تعالیم دین یوسف علیه السلام+۲ آیه
- اعلام یوسف علیه السلام مبنی بر پیروی از ایین توحیدی پدران خود (ابراهیم، اسحاق و یعقوب علیهم السلام)
- یگانهپرستی یوسف علیه السلام و نیاکانش، از تفضلات خدا نسبت به انان و مردم
- پیروی یوسف علیه السلام از ایین ابراهیم، اسحاق و یعقوب علیهم السلام، سبب عنایت خدا به وی و اموزش علم غیب به وی+۱ آیه
- پیروی نکردن یوسف علیه السلام، از ایین کفرامیز مصریان و ایمان به خدا و اخرت، موجب دستیابی او به علم غیب+۱ آیه
- تنزیه و پاک بودن یوسف علیه السلام و نیاکانش از شرک، نمود و جلوه فضل و نعمت الهی
- تبلیغات توحیدی یوسف علیه السلام در زندان مصر+۵ آیه
- یوسف علیه السلام، تعبیرکننده خواب همبندان زندانی، پس از بیان اعتقاد توحیدی خود و دعوت انان به خدای یگانه+۴ آیه
- یوسف علیه السلام، معرفی کننده نیاکان و خاندان خود، در زندان