آیه ۲ سوره یونس

سوره یونس، آیه ۲ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۰۸

أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنْ أَوْحَيْنَا إِلَىٰ رَجُلٍ مِّنْهُمْ أَنْ أَنذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِندَ رَبِّهِمْ قَالَ الْكَافِرُونَ إِنَّ هَٰذَا لَسَاحِرٌ مُّبِينٌ

Is it a wonder for mankind that We have inspired a man among them, saying: Warn mankind and bring unto those who believe the good tidings that they have a sure footing with their Lord? The disbelievers say: Lo! this is a mere wizard.

معنی کلمات و عبارات
«عَجَباً»: تعجّب. شگفتی. خبر (کانَ) است که بر اسم آن مقدّم شده است که جمله (أَنْ أَوْحَیْنا إِلی رَجُلٍ) است. «قَدَمَ صِدْقٍ»: اصل قدم، کف پا است، ولی عربها آن را بر سبقت و پیشی‌گرفتن در چیزی بر دیگران استعمال کرده‌اند. صدق به معنی راستی و راستگوئی، و ضدّ کذب است. امّا عربها آن را در معنی فضائل و افتخارات به کار برده‌اند. مراد از قَدَم صِدق، مقام و منزلت و درجات رفیعه است (نگا: اسراء / ، قمر / ).
نزول
نکات آیه
۱ - ادعاى نبوت از سوى حضرت محمّد(ص) امرى شگفت و باور نکردنى براى مردم عصر بعثت «أکان للناس عجباً أن أوحینا إلى رجل منهم» ۲ - انکار وحى و رسالت انسان از جانب خدا، نشانه بى خردى و کوته نظرى «أکان للناس عجباً أن أوحینا إلى رجل منهم» استفهام در «أکان للناس عجباً» استفهام انکارى و براى اظهار شگفتى از موضع گیرى انکارآمیز مردم مکّه در برابر پدیده وحى و رسالت انسان از جانب خداست. اظهار شگفتى خداوند، نشان دهنده این حقیقت است که: مسأله وحى و نبوت مسأله اى بدیهى و ضرورى و از مقتضیات ربوبیت خدا نسبت به انسان است و انکار آن به منزله انکار امور بدیهى و ضرورى بوده و بیانگر بى خردى و کوته نظرى منکران آن است. ۳ - نبوت، امرى ضرورى و لازم و از مقتضیات ربوبیت خدا نسبت به انسان است. «أکان للناس عجباً أن أوحینا إلى رجل منهم» ۴ - پیامبر اکرم(ص) مردى از نژاد عرب بود. «أن أوحینا إلى رجل منهم» ۵ - حضرت محمّد(ص) اهل مکّه و بزرگ شده در میان مردم آن شهر بود. «أکان للناس عجباً أن أوحینا إلى رجل منهم» ۶ - بیم دادن به عامه مردمان (انذار) و مژده دادن به اهل ایمان (بشارت) رسالتى الهى بر عهده پیامبر(ص) «أن أنذر الناس و بشّر الذین ءامنوا» ۷ - قرآن، کتاب مژده و بشارت براى ره یافتگان مؤمن و هشدار و انذار براى گم گشتگان غافل است. «تلک ءایت الکتب ... أن أنذر الناس و بشّر الذین ءامنوا» ۸ - بشارت و انذار، دو شیوه کارآمد در تربیت و هدایت انسان «أن أنذر الناس و بشّر الذین ءامنوا» ۹ - رسالت پیامبر(ص) رسالتى عام و جهانى است. «أن أنذر الناس» ۱۰ - اهل ایمان، داراى پیشینه اى نیک و پرونده اى درخشان در نزد پروردگار «و بشّر الذین ءامنوا أن لهم قدم صدق عند ربهم» «قدم صدق» کنایه از حسن پیشینه است. ۱۱ - مؤمنان، برخوردار از منزلتى والا و جایگاهى بلند در پیشگاه خداوند «و بشّر الذین ءامنوا أن لهم قدم صدق عند ربهم» «قدم صدق» مى تواند کنایه از ارزش والاى مؤمنان در نزد پروردگار باشد. ۱۲ - خدا، پروردگار و مربى آدمیان است. «عند ربهم» ۱۳ - ایمان، وسیله دستیابى به مقام قرب خدا در جهان آخرت است. «و بشّر الذین ءامنوا أن لهم قدم صدق عند ربهم» ۱۴ - برخوردارى از جایگاه بلند و حسن سابقه در پیشگاه پروردگار، بشارت پیامبر(ص) به مؤمنان «و بشّر الذین ءامنوا أن لهم قدم صدق عند ربهم» ۱۵ - مردم مکّه در واکنش به دعوت پیامبر(ص) دو دسته بودند: مؤمن و کافر. «أن أنذر الناس و بشّر الذین ءامنوا ... قال الکفرون» ۱۶ - اتهام سحر و افسونگرى، از حربه هاى تبلیغاتى کفرپیشگان مکّه علیه قرآن و پیامبر(ص) «قال الکفرون إن هذا لسحر مبین»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۱۷ - «عن ابى عبداللّه (ع) فى قول اللّه تبارک و تعالى «و بشّر الذین آمنوا أن لهم قدم صدق عند ربهم» فقال: هو رسول اللّه(ص) ; [منبع: کافى، ج ۸، ص ۳۶۴، ح ۵۵۴ ; تفسیر برهان، ج ۲، ص ۱۷۷، ح ۵.] از امام صادق (ع) درباره سخن خداى تبارک و تعالى که فرمود: «به کسانى که ایمان آورده اند بشارت بده که براى آنان نزد پروردگارشان قدم صدق هست»، روایت شده که آن (قدم صدق) رسول خداست». ۱۸ - در مجمع البیان آمده است: «قیل إن معنى قدم صدق شفاعة محمّد(ص) لهم یوم القیامة ... و هو المروى عن ابى عبداللّه (ع) ; [منبع: مجمع البیان، ج ۵، ص ۱۳۴ ; نورالثقلین، ج ۲- ، ص ۲۹۲، ح ۹.] گفته شده که معناى «قدم صدق» شفاعت حضرت محمّد(ص) براى مؤمنان در روز قیامت مى باشد ... و این معنا از امام صادق(ع) روایت شده است».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹۱)
  • وحی ایات قران بر پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی خدا+۱ آیه
  • جادوگر بودن پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، افترایی از سوی کافران به حضرت+۵ آیه
  • انذار مردم، از رسالتهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • هشدار و انذاردادن به انسانها، تکلیف الهی بر عهده پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • ماموریّت فردی از بشر جهت انذار مردم، امری شگفتاور برای کافران صدر اسلام+۲ آیه
  • انذارهای پیامبر(صلی الله علیه واله) به مشرکان صدر اسلام+۲ آیه
  • پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، موظّف به بیم دادن کافران و مشرکان زمان خود+۲ آیه
  • عقیده به عدم امکان رسالت و نبوّت بشر، مانع اثرپذیری کافران از انذارهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
  • قابلیّت داشتن انسان برای دریافت وحی از جانب خدا+۱ آیه
  • ایمان، زمینه برخوردارشدن از بشارتهای الهی+۲ آیه
  • ایمان، سبب تقرّب به خدا
  • بشارت به مؤمنان، برای بهرهمندی از جایگاه رفیع، در پیشگاه پروردگار
  • بشارتدهی، از وظایف تبلیغی پیامبر(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
  • بشارت بهرهمندی از شفاعت پیامبر(صلی الله علیه واله) به مؤمنان
  • ایمان، عامل برخورداری از بشارت به شفاعت پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • ایمان، عامل بهرهمندی از بشارتهای الهی+۱۰ آیه
  • بهرهمندی مؤمنان، از بشارت پیامبر(صلی الله علیه واله)به پاداش الهی+۲ آیه
  • ایمان، موجب برخورداری از پاداشهای اخرتی+۶ آیه
  • انذار از عذابهای خدا، روشی لازم در تبلیغ انبیا+۷ آیه
  • انذار، از روشهای تربیتی قران+۲ آیه
  • بشارت، شیوه کار امد در تربیت انسان+۳ آیه
  • ایجاد بیم و امید، از روشهای تربیتی قران
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
  • اظهار شگفتی منکران نبوّت از بشر بودن انبیا+۵ آیه
  • ادّعای نبوت از سوی حضرت محمّد(صلی الله علیه واله) امری شگفت و باورنکردنی برای مردم عصر بعثت+۲ آیه
  • خارق عادت بودن قران، سبب تعجّب کفرپیشگان عصر بعثت+۱ آیه
  • ایمان، عامل راهیابی انسان به مقام قرب خداوند+۴ آیه
  • مؤمنان حقیقی، برخوردار از درجات والای تقرب در پیشگاه الهی+۴ آیه
  • حرمت افترا به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
  • وجوب انذار مردم، از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
  • موظّف بودن پیامبر(صلی الله علیه واله) به بشارت دادن به مؤمنان+۸ آیه
  • حرمت کفر به قران+۱ آیه
  • پاداش اخرتی برای مؤمنان، مقتضای ربوبیّت خدا+۲ آیه
  • تعجّب و شگفتی کافران از رسالت انسانی در میان افراد بشر+۶ آیه
  • سحر بودن قران، ادعای دروغین کافران صدر اسلام+۴ آیه
  • تهمت سحر به پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) و سخنان او، از سوی کافران عصر ان حضرت+۴ آیه
  • بشر بودن پیامبر(صلی الله علیه واله)، از عوامل افترای سحر به ان حضرت+۲ آیه
  • کفر کافران، عامل متّهم کردن پیامبر(صلی الله علیه واله) به سحر+۲ آیه
  • سحر، پدیده ای شناخته شده در عصر بعثت+۴ آیه
  • تعجّب انسانها درباره وحی و سخن گفتن خدا با پیامبرانی از جنس بشر، مورد استفهام انکاری خدا
  • تعجّب انکارامیز کافران از رسالت پیامبر(صلی الله علیه واله)، مورد نفی و پرسش خدا
  • تعجّب انسانها درباره وحی و سخن گفتن خدا با پیامبرانی از جنس بشر، مورد استفهام انکاری خدا
  • تعجّب انکارامیز کافران از رسالت پیامبر(صلی الله علیه واله)، مورد نفی و پرسش خدا
  • محمّد(صلی الله علیه واله)، برخوردار از مقام شفاعت از سوی خداوند
  • قرار گرفتن در زمره مؤمنان، زمینه ساز برخورداری از شفاعت در قیامت
  • پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)، مردی از نژاد عرب+۲ آیه
  • تزیین و زیبا جلوه گر شدن کردار اعمال زشت ادمی برای وی، امری دایمی و جزء سنّتها
  • حرمت کفر به قران+۱ آیه
  • کفر، مانع تاثیر انذارهای محمّد(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • سحر بودن قران، از افتراهای کافران صدر اسلام+۴ آیه
  • نسبت سحر، از افتراهای کافران نسبت به پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه
  • انذار انسانها، از وظایف و رسالتهای پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • انذارهای پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله، به کافران صدر اسلام+۲ آیه
  • بشارتدهی به مؤمنان، از وظایف تبلیغی محمّد صلی الله علیه و اله+۹ آیه
  • مقام رسالت و نبوت، بالاتر از شان بشری همچون محمّد صلی الله علیه و اله، از دیدگاه کافران+۳ آیه
  • انذار از عذابهای خدا، از روشهای تبلیغی محمّد صلی الله علیه و اله+۶ آیه
  • «انذِر»
  • خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۱ آیه
  • بشر بودن رسولان الهی و پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله تنها دستاویز عمده برای بهانه جوییهای مخالفان کافر و مشرک، جهت ایمان نیاوردن به انان+۲ آیه
  • رسالت پیامبر صلی الله علیه و اله، عمومی و جهانی+۱ آیه
  • انذار و هشداردهی، از فلسفههای رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله گفتگوکننده به زبان عربی+۳ آیه
  • عطا شدن مقام شفاعت به پیامبر صلی الله علیه و اله از سوی خداوند
  • ایمان، شرط بهرهمندی از شفاعت پیامبر صلی الله علیه و اله
  • شفاعت پیامبر صلی الله علیه و اله ذخیره شده در نزد پروردگار، برای مؤمنان
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور بشارت به مؤمنان، مبنی بر بهرهمندی انان از شفاعت ان حضرت در اخرت
  • پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله مردی از نژاد عرب+۲ آیه
  • اتّهام سحر، وسیلهای برای مبارزه کافران، با رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۴ آیه
  • پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، مردی از نژاد عرب+۲ آیه
  • پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، دریافتکننده وحی خداوندی
  • بشارت دادن به مردم، از وظایف اساسی پیامبر صلی الله علیه و اله+۴ آیه
  • محمد صلی الله علیه و اله مردی برانگیخته شده از طرف خداوند از خود مردم+۱ آیه
  • نزول معارف الهی بر مردی در میان یک قوم، با عنوان پیامبر انذار دهنده، مورد تعجب ان قوم+۲ آیه
  • سحر تلقّی کردن معجزات وحیانی پیامبر صلی الله علیه و اله، از سوی مشرکان+۱ آیه
  • تهمت سحر و جادو به معجزات قرانی حضرت محمد صلی الله علیه و اله+۴ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله از اهل مکه و بزرگ شده در میان مردم ان
  • مؤمنان حقیقی، برخوردار از درجات والای تقرّب در پیشگاه الهی+۴ آیه
  • مؤمنان، دارای سابقهای نیکو و درخشان، در پیشگاه خداوند
  • قرار گرفتن در زمره مؤمنان، زمینهساز برخورداری از شفاعت در قیامت
  • مؤمنان، دارای مقامی نیکو و سابقهای درخشان، نزد پروردگار خود
  • محمّد صلی الله علیه و اله، پیامبری برگزیده از نژاد عرب+۱ آیه
  • وجوب انذار مردم، از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه
  • بشارت به مؤمنان، از وظایف و واجبات بر پیامبر صلی الله علیه و اله+۸ آیه
  • استعداد انسان، برای دریافت وحی
  • تعجب کافران، از نزول وحی بر انسان+۲ آیه
  • نکوهش خداوند نسبت به تعجب کنندگان از نزول وحی بر بشری همانند خود
  • پیامبر صلی الله علیه و اله دریافت کننده وحی الهی
  • خداوند، مبدا و منشا وحی
  • انذار انسانها به وسیله وحی
  • برخورداری مؤمنان از شفاعت پیامبر صلی الله علیه و اله در قیامت، بشارتی وحی شده از سوی خداوند
  • بشارت برخورداری از جایگاه بلند و حسن سابقه در پیشگاه خداوند به مؤمنان، به وسیله وحی
واژه‌ها