سوره یونس، آیه ۳ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۰۸
إِنَ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مَا مِنْ شَفِيعٍ إِلاَّ مِنْ بَعْدِ إِذْنِهِ ذٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ أَ فَلاَ تَذَكَّرُونَ
پروردگار شما، خداوندی است که آسمانها و زمین را در شش روز [= شش دوران] آفرید؛ سپس بر تخت (قدرت) قرار گرفت، و به تدبیر کار (جهان) پرداخت؛ هیچ شفاعت کنندهای، جز با اذن او نیست؛ این است خداوند، پروردگار شما! پس او را پرستش کنید! آیا متذکّر نمیشوید؟!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
تفسیر (۹)
روایات و احادیث
۲۴ - از امام باقر (ع) روایت شده که امیرالمؤمنین (ع) فرمود: «ان اللّه جلّ ذکره و تقدست اسمائه خلق الأرض قبل السماء ... ; [منبع: تفسیر عیاشى، ج ۲، ص ۱۲۰، ح ۸ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۲۹۲، ح ۱۲.] خداى جل ذکره ... زمین را قبل از آسمانها آفرید ... ». ۲۵ - از امام صادق (ع) سؤال شد: ... و لِمَ صار العرش مربعاً؟ قال: لأن الکلمات التى بنى علیها الاسلام أربع و هى سبحان اللّه و الحمدللّه و لا إله إلا اللّه و اللّه اکبر ; [منبع: علل الشرایع، ص ۳۹۸، ح ۲، ب ۱۳۸ ; نورالثقلین، ج ۳، ص ۳۷۰، ح ۲۵.] چرا عرش مربع شده است؟ فرمود: زیرا کلماتى که اسلام بر آنها بنا شده، چهار کلمه است: «سبحان اللّه» و «الحمد للّه» و «لا اله الا اللّه» و «اللّه اکبر».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۹)
- خدا، تدبیرکننده امور اسمانها+۷ آیه
- عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۱۳ آیه
- افرینش اسمانها بر اساس حق+۱ آیه
- خدا، پدید اورنده اسمانها+۷ آیه
- تدریجی بودن خلقت اسمانها+۷ آیه
- خلقت اسمانها، در شش مرحله+۶ آیه
- افرینش اسمانها، ایه خدا+۴ آیه
- افرینش تدریجی اسمانها از ایات خدا+۷ آیه
- افرینش زمین، از ایات خدا+۵ آیه
- افرینش تدریجی زمین از ایات خدا+۶ آیه
- فراخوانی مردم به عبادت خالصانه برای خدا، از سوی انبیا
- عدم امکان شفاعت در پیشگاه خداوند بدون اذنوی+۲ آیه
- تاثیر علل و اسباب در نظام هستی، به اذن خداوند+۱ آیه
- مُدَبّر
- افرینش اسمانها و زمین در شش دوره از سوی خداوند+۶ آیه
- چگونگی جهان افرینش و ارتباط و هماهنگی اجزای ان با یکدیگر، دلیلی بر حاکمیت افریدگاری توانا بر ان+۳ آیه
- تربیت انسانها، از جانب خداوند+۵ آیه
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۳ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۹ آیه
- استقلال در شفاعت، منحصر به خدای یگانه+۶ آیه
- خلقت موجودات، از دلایل انحصار ربوبیّت به خدا+۶ آیه
- توحید عبادی، از فرمانهای مؤکّد خداوند+۳ آیه
- خلقت و تدبیر جهان از سوی خدای یگانه، از دلایل توحید عبادی+۲ آیه
- خداوند، تدبیرکننده جهان افرینش و عوالم متعدّد ان+۱۰ آیه
- عرش الهی، مرکز تدبیر جهان افرینش+۷ آیه
- جهان افرینش، نیازمند تدبیر پیوسته و مستمرّ خداوند+۳ آیه
- نیندیشیدن در جهان افرینش و پند نگرفتن از ان، مورد توبیخ خداوند+۲ آیه
- خلقت جهان افرینش، براساس حق، به فرمان خداوند+۲ آیه
- جهل مشرکان کافر به حقّانیّت جهان هستی، عامل انکار معاد از سوی انان+۱ آیه
- خداوند، افریننده جهان، بدون الگویی از پیش+۷ آیه
- خلقت تدریجی جهان، به امر خداوند+۵ آیه
- تنها خداوند، دارای حق شفاعت+۶ آیه
- حق شفاعت برای غیر خدا، تنها با اذن او+۴ آیه
- لزوم عبادت و بندگی خداوند+۱ آیه
- وجوب توحید و اخلاص، در عبادت و بندگی خداوند+۳ آیه
- پذیرش موعظه، امری مطلوب و پسندیده+۱ آیه
- خداوند، تدبیر کننده امور هستی+۴ آیه
- تدبیر امور جهان، اقتضای ربوبیّت خدا+۲ آیه
- شفاعت شافعان با اذن الهی، اقتضای ربوبیّت او
- ربوبیّت خداوند، مقتضی عبادت و بندگی برای او+۲ آیه
- فروزندگی خورشید، جلوه ای از ربوبیّت خداوند+۱ آیه
- تدبیر امور زمین، از جانب خداوند+۵ آیه
- افرینش زمین، بر اساس حق+۱ آیه
- خداوند، خالق و پدیداورنده زمین+۷ آیه
- خلقت مدّت دار و تدریجی زمین، از ایات خدا+۷ آیه
- افرینش زمین، هدفدار و به دور از هر گونه پوچی و بیهودگی+۱ آیه
- پند نگرفتن انسانها، مورد پرسش انکاری و توبیخی خدا
- سؤال نکوهش امیز و انکاری خدا از کافران، درباره اندیشه نکردن و پند نگرفتن از چگونگی تدبیر جهان از سوی او
- سؤال انکاری و نکوهش امیز خدا از کافران، درباره اندیشه نکردن و پند نگرفتن از چگونگی تدبیر جهان از سوی او
- سؤال توبیخی خدا از مشرکان، به دلیل تامّل نکردن انان در تدبیر هستی و پرستش غیر خدای یگانه
- شفاعت شفاعت کنندگان، مشروط به اذن خدا+۵ آیه
- تاثیر شفاعت شافعان، منوط به اذن الهی+۴ آیه
- اختصاص شفاعت مطلق به خداوند+۵ آیه
- جهان افرینش، منبعی برای شناخت افریدگار ان+۲ آیه
- وجوب پرستش خدای یگانه و پرهیز از پرستش غیر او+۳ آیه
- فراخوانی مردم به عبادت خالصانه برای خدا، از جانب انبیا
- خداوند، فراخوان انسانها به عبادت خالصانه اش+۳ آیه
- خداوند، فراخوان انسانها به عبادت+۳ آیه
- توجّه به خالقیّت خدا، برانگیزنده انسان به پرستش او+۴ آیه
- توجّه به ربوبیّت خداوند، مقتضی پرستش او+۲ آیه
- دعوت خداوند از انسانها، برای عبرت اموزی+۱ آیه
- توجّه به حاکمیّت خداوند بر عرش و تدبیر امور از سوی او، زمینه پند و عبرت+۱ آیه
- توجّه به خالقیّت خداوند، مایه پند و عبرت+۱ آیه
- عرش، مرکز استیلای الهی بر جهان افرینش+۵ آیه
- استیلای خداوند بر عرش، پس از خلقت زمین+۳ آیه
- استیلای خداوند بر عرش پس از خلقت اسمانها+۶ آیه
- ربوبیّت و تدبیر خداوند بر عرش+۲ آیه
- عرش، مرکز فرمانروایی الهی بر جهان و تدبیر افرینش+۲ آیه
- افرینش و تدبیر اسمانها، بر اساس تقدیر خداوند+۱ آیه
- خلقت زمین، تعیین شده، در زمان و مدّت معیّن+۵ آیه
- مُدبّر/ اسما و صفات+۳ آیه
- توبیخ مشرکان، به علت گزینش معبودان باطل+۱ آیه
- نکوهش مشرکان، به دلیل تامل نکردن در تدبیر امور جهان و عبرت نگرفتن از ان+۲ آیه
- تشویق خداوند به اندیشیدن در جهان افرینش و پند گرفتن از ان+۱ آیه
- ربوبیّت خداوند بر افرینش اسمانها و زمین و تدبّر امور، زمینهای برای پندپذیری ادمی
- نورانیت و فروزندگی خورشید، جلوهای از ربوبیت و تدبیر خداوند+۱ آیه
- نور و فروزندگی ماه، جلوهای از ربوبیت و تدبیر خداوند+۱ آیه
- وجوب عبادت و بندگی خداوند+۱ آیه
- وجوب عقیده به توحید و اخلاص، در عبادت و بندگی+۳ آیه