المیزان جلد۱۱ بخش۳۰
* ۲ - ثنای خداوند بر يوسف «ع»، و مقام معنوی او:
خداوند يوسف «عليه السّلام» را از «مُخلَصين» و «صدّيقين» و «محسنين» خوانده، و به او حکم و علم داده و تأويل احاديثش آموخته، او را برگزيده و نعمت خود را بر او تمام کرده و به صالحينش ملحق ساخته.
(اين ها، آن ثناهايى بود که در سوره «يوسف» بر او کرده)، و در سوره «انعام»، آن جا که بر آل نوح و ابراهيم «عليه السّلام» ثنا گفته، او را نيز در زمره ايشان اسم برده.
* ۳ - داستان يوسف «ع»، از نظر تورات:
توراتى که فعلا در دست است، درباره يوسف «عليه السّلام» مى گويد: فرزندان يعقوب، دوازده تن بودند که «راوبين»، پسر بزرگتر يعقوب و «شمعون» و «لاوى» و «يهودا» و «يساکر» و «زنولون»، از يک همسرش به نام «ليئه» به دنيا آمدند.
ترجمه تفسير الميزان جلد ۱۱ صفحه ۳۵۷
و يوسف و بنيامين، از همسر ديگرش «راحيل»، و «دان» و «نفتالى» از «بلهه» کنيز راحيل، و «جاد» و «اشير» از «زلفه»، کنيز ليئه به دنيا آمدند.
اين ها، آن فرزندان يعقوب بودند که در «فدان آرام»، از وى متولد شدند.
تورات مى گويد: يوسف در سن هفده سالگى بود که با برادرانش گوسفند مى چرانيد و در خانه بچه هاى بلهه و زلفه، دو همسر پدرش زندگى مى کرد و تهمت هاى نارواى ايشان را به پدر، گزارش نمى داد. و اما اسرائيل (يعقوب)، يوسف را بيشتر از ساير فرزندان دوست مى داشت. چون او فرزند دوران پيری اش بود.
لذا براى خصوص او، پيراهنى رنگارنگ تهيه کرد. وقتى برادران ديدند، چون نمى توانستند ببينند پدرشان يوسف را بيشتر از همه فرزندانش دوست مى دارد، به همين جهت با او دشمن شدند، به حدّى که ديگر قادر نبودند با او سلام و عليک يا صحبتى کنند.
يوسف وقتى خوابى ديد و خواب خود را براى برادران تعريف کرد، بغض و کينه ايشان بيشتر شد. يوسف به ايشان گفت: گوش بدهيد اين خوابى که من ديده ام، بشنويد. اينک در ميان کشتزار دسته ها را مى بستيم، و اينک دسته من برخاسته راست ايستاد، و دسته هاى شما در اطراف ايستادند و به دسته من سجده کردند.
برادران گفتند: نکند تو روزى بر ما مسلط شوى و يا حاکم بر ما گردى، آتش خشم ايشان به خاطر اين خواب و آن گفتارش تيزتر شد.
بار ديگر خواب ديگرى ديد، و براى برادران اين چنين تعريف کرد که:
من بار ديگر خواب ديدم که آفتاب و ماه و يازده کوکب برايم به سجده افتادند. اين خواب را براى پدر نيز تعريف کرد. پدر به او پرخاش کرد و گفت: اين خواب چيست که ديده اى، آيا من و مادرت و يازده برادرانت مى آييم براى تو به خاک مى افتيم؟ سپس برادران بر وى حسد بردند، و اما پدرش قضيه را به خاطر سپرد.
مدتى گذشت، تا اين که برادران به دنبال چرانيدن اغنام پدر، به «شکيم» رفتند. اسرائيل به يوسف گفت: برادرانت رفته اند به شکيم، يا نه؟ گفت: آرى، رفته اند. گفت: پس نزديک بيا تا تو را نزد ايشان بفرستم.
يوسف گفت: اينک حاضرم. گفت: برو ببين برادرانت و گوسفندان سالم اند، يا نه، خبرشان را برايم بياور. او را از دره «حبرون» فرستاد و يوسف به شکيم آمد. در بين راه مردى به يوسف برخورد و ديد که او، راه را گُم کرده است.
ترجمه تفسير الميزان جلد ۱۱ صفحه ۳۵۸
از او پرسيد: در جستجوى چه هستى؟ گفت برادرانم، آيا مى دانى کجا گوسفند مى چرانند؟ مرد گفت: اين جا بودند، رفتند، و من شنيدم که با يکديگر مى گفتند: برويم «دوثان». يوسف راه خود را به طرف دوثان کج کرد و ايشان را در آن جا يافت.
وقتى از دور او را ديدند، هنوز به ايشان نرسيده، ايشان درباره از بين بردنش، با هم گفتگو کردند. يکى گفت: اين، همان صاحب خواب ها است که مى آيد، بياييد به قتلش برسانيم، و در يکى از اين چاه ها بيفکنيم، آنگاه مى گوييم: حيوانى زشت و وحشى او را دريد. آن وقت ببينيم تعبير خوابش چگونه مى شود؟
«راوبين»، اين حرف را شنيد و تصميم گرفت يوسف را از دست ايشان نجات دهد. لذا پيشنهاد کرد او را نکشيد و دست و دامن خود را به خون او نيالاييد، بلکه او را در اين چاهى که در اين صحراست، بيندازيد و دستى هم (براى زدنش) به سوى او دراز نکنيد. منظور او اين بود که يوسف زنده در چاه بماند، بعدا او به پدر خبر دهد، بيايند نجاتش دهند.
و لذا وقتى يوسف رسيد، او را برهنه کرده، پيراهن رنگارنگش را از تنش بيرون نموده، در چاهش انداختند، و اتفاقا آن چاه هم خشک بود. آنگاه نشستند تا غذا بخورند. در ضمن، نگاهشان به آن چاه بود که ديدند کاروانى از اسماعيليان، از طرف جلعاد مى آيد، که شترانشان، بار کتيراء و بلسان و لادن دارند، و دارند به طرف مصر مى روند، تا در آن جا بار بيندازند.
يهودا به برادران گفت: براى ما چه فايده دارد که برادر خود را بکشيم و خونش را پنهان بداريم، بياييد او را به اسماعيليان بفروشيم و دست خود را به خونش نيالاييم. زيرا هرچه باشد، برادر ما و پاره تن ما است. برادران اين پيشنهاد را پذيرفتند.
در اين بين، مردمى از اهل مدين به عزم تجارت مى گذشتند که يوسف را از چاه بالا آورده، به مبلغ بيست درهم نقره، به اسماعيليان فروختند. اسماعيليان، يوسف را به مصر آوردند. سپس راوبين به بالاى چاه آمد (تا از يوسف خبرى بگيرد)، ديد اثرى از يوسف در چاه نيست. جامه خود را در تن دريده، به سوى برادران بازگشت و گفت: اين بچه پيدايش نيست، کجا به سراغش بروم؟
برادران، پيراهن يوسف را برداشته، بز نرى کشته، پيراهن را در آن آلودند، و پيراهن خون آلود را براى پدر آورده، گفتند: ما اين پيراهن را يافته ايم، ببين آيا پيراهن فرزندت يوسف است، يا نه؟
او هم تحقيق کرد و گفت: پيراهن فرزندم يوسف است، که حيوانى وحشى و درنده، او را دريده و خورده است. آنگاه جامه خود را در تن دريده و پلاسى در بر کرد و روزهاى بسيارى بر فرزند خود بگريست. همگى پسران و دختران، هرچه خواستند او را از عزا درآورند، قبول نکرد و گفت: براى پسر خود، تا خانه قبر گريه را ادامه مى دهم.
ترجمه تفسير الميزان جلد ۱۱ صفحه ۳۵۹
تورات مى گويد: يوسف را به مصر بردند در آن جا، فوطيفار، خواجه فرعون که سرپرست شرطه و مردى مصرى بود، او را از دست اسماعيليان خريد و چون خدا با يوسف بود، از هر ورطه نجات مى يافت، و او در منزل آقاى مصری اش، به زندگى پرداخت.
و چون ربّ با او بود، هر کارى که او مى کرد، خداوند در مشيتش راست مى آورد و کارش را با ثمر مى کرد. به همين جهت، وجودش در چشم سيدش و همچنين خدمتگذاران او نعمتى آمد. در نتيجه، او را سرپرست خانه خود کرد و هرچه داشت، به او واگذار نمود، و از روزى که او را موکل به امور خانه خود ساخت، ديد که پروردگار خانه اش را پربرکت نمود. و اين برکت پروردگار، شامل همه مايملکش - چه در خانه و چه در صحراى او - شده. از همين جهت، هرچه داشت، به دست يوسف سپرد و به هيچ کارى کار نداشت. تنها غذا مى خورد و پى کار خود مى رفت.
تورات بعد از ذکر اين امور مى گويد:
يوسف، جوانى زيبا و نيکو منظر بود. همسر سيدش، چشم طمع به او دوخت، و در آخر گفت: بايد با من بخوابى. يوسف امتناع ورزيد و بدو گفت: آقاى من (آن قدر مرا امين خود دانسته که) با بودن من، از هيچ چيز خود خبر ندارد و تمامى اموالش را به من سپرده، و او الآن در خانه نيست و چيزى را جز تو از من دريغ نداشته. چون تو ناموس اویى، با اين حال، من با چنين شر بزرگى چه کنم، آيا خدای را گناه کنم؟ اين ماجرا همه روزه ادامه داشت. او اصرار مى ورزيد که وى در کنارش بخوابد و با او بياميزد، و اين انکار مى ورزيد.
آنگاه مى گويد: در همين اوقات بود که روزى يوسف وارد اتاق شد تا کار خود را انجام دهد، و اتفاقا کسى هم در خانه نبود. ناگهان همسر سيدش، جامه او را گرفت، در حالى که مى گفت: بايد با من بخوابى. يوسف جامه را از تن بيرون آورد و در دست او رها کرد و خود گريخت.
همسر آقايش، وقتى ديد او گريخت، اهل خانه را صدا زد که مى بينيد شوهر مرا که اين مرد عبرانى را به خانه راه داده، که با من ملاعبه و بازى کند، آمده تا در کنار من بخوابد، و با صداى بلند مى گفت، همين که من صداى خود را به فرياد بلند کردم، او جامه اش را در دست من گذاشت و گريخت.
آنگاه جامه يوسف را در رختخواب خود گذاشت، تا شوهرش به خانه آمد و با او در ميان نهاد، و گفت: اين غلام عبرانى، به خانه ما آمده که با من ملاعبه کند؟ همين حالا که فريادم را بلند کردم، جامه اش را در رختخواب من نهاد و پا به فرار گذاشت.
ترجمه تفسير الميزان جلد ۱۱ صفحه ۳۶۰
همسر زن، وقتى کلام او را شنيد که غلامت به من چنين و چنان کرده، خشمگين گشته، يوسف را گرفت و در زندانى که اسيران ملک در آن جا بودند، زندانى نمود و يوسف همچنان در زندان بماند.
وليکن ربّ که همواره با يوسف بود، لطف خود را شامل او کرد و او را در نظر زندانيان نعمتى قرار داد. به همين جهت، رئيس زندان امور تمامى زندانيان را به دست يوسف سپرد. هرچه مى کردند، با نظر يوسف مى کردند، و در حقيقت خود يوسف مى کرد، و رئيس زندان، هيچ مداخله اى نمى نمود. چون ربّ با او بود و هرچه او مى کرد، رب به ثمرش مى رساند.
تورات، سپس داستان دو رفيق زندانى يوسف و خواب هايشان و خواب فرعون مصر را شرح مى دهد، که خلاصه اش، اين است که:
يکى از آن دو، رئيس ساقيان فرعون، و ديگرى رئيس نانواها بود، که به جرم گناهى در زندان شهربانى، نزد يوسف زندانى شده بودند. رئيس ساقيان در خواب ديد که دارد شراب مى گيرد، ديگرى در خواب ديد مرغان از نانى که بالاى سر دارد، مى خورند. هر دو از يوسف تعبير خواستند.
يوسف، رؤياى اولى را چنين تعبير کرد که: دوباره به شغل سقايت خود مشغول مى شود، و درباره رؤياى دومى گفت که: به دار آويخته گشته، مرغان از گوشتش مى خورند. آنگاه به ساقى گفت: مرا نزد فرعون يادآورى و سفارش کن، تا شايد بدين وسيله از زندان آزاد شوم، اما شيطان اين معنا را از ياد ساقى برد.
سپس مى گويد: بعد از دو سال، فرعون در خواب ديد که هفت گاو چاق خوش منظر، از نهر بيرون آمدند، و هفت گاو لاغر و بد ترکيب، که بر لب آب ايستاده بودند، آن گاوهاى چاق را خوردند. فرعون از خواب برخاسته، دوباره به خواب رفت و در خواب، هفت سنبله سبز و چاق و خرّم و هفت سنبله باريک و باد زده پشت سرِ آن ها ديد، و ديد که سنبله هاى باريک، سنبله هاى چاق را خوردند. اين بار، فرعون به وحشت افتاد، و تمامى ساحران مصر و حکماى آن ديار را جمع نموده، داستان را برايشان شرح داد، اما هيچ يک از ايشان نتوانستند تعبير کنند.
در اين موقع، رئيس ساقيان به ياد يوسف افتاد. داستان آنچه را که از تعبير عجيب او ديده بود، براى فرعون شرح داد. فرعون دستور داد تا يوسف را احضار کنند. وقتى او را آوردند، هر دو خواب خود را برايش گفته، تعبير خواست.
يوسف گفت: هر دو خواب فرعون، يکى است. خدا آنچه را که مى خواهد بکند، به فرعون خبر داده. هفت گاو زيبا در خواب اول و هفت سنبله زيبا در خواب دوم، يک خواب است و تعبيرش هفت سال است، و هفت گاو لاغر و زشت که به دنبال آن ديدى نيز، هفت سال است، و هفت سنبله لخت و باد زده، هفت سال قحطى است.
ترجمه تفسير الميزان جلد ۱۱ صفحه ۳۶۱
اين است تعبير آنچه که فرعون مى گويد، خداوند براى فرعون هويدا کرده که چه بايد بکند. هفت سال آينده سال هاى سيرى و فراوانى در تمامى سرزمين هاى مصر است. آنگاه هفت سال مى آيد که سال هاى گرسنگى است. سپس آن هفت سال فراوانى فراموش شده، گرسنگى مردم را تلف مى کند، و اين گرسنگى نيز هفت سال و از نظر شدت بى نظير خواهد بود. و اما اين که فرعون اين مطلب را دو نوبت در خواب ديد، براى اين بود که بفهماند اين پيشامد نزد خدا مقدر شده و خداوند سريعا آن را پيش خواهد آورد.
حالا فرعون بايد نيک بنگرد. مردى بصير و حکيم را پيدا کند و او را سرپرست اين سرزمين سازد.
آرى، فرعون حتما بايد اين کار را بکند و مأمورانى بر همه شهرستان ها بگمارد تا خمس غله اين سرزمين را در اين هفت سال فراخى جمع نموده، انبار کند. البته غله هر شهرى را در همان شهر، زيرّ نظر خود فرعون انبار کنند، و آن را محافظت نمايند، تا ذخيره اى باشد براى مردم اين سرزمين در سال هاى قحطى، تا اين سرزمين از گرسنگى منقرض نگردد.
تورات سپس مطالبى مى گويد که خلاصه اش، اين است:
فرعون از گفتار يوسف خوشش آمد، و از تعبيرى که کرد، تعجب نموده او را احترام کرد، و امارت و حکومت مملکت را در جميع شؤون به او سپرد، و مُهر و نگين خود را هم، به عنوان خلعت به او داد، و جامه اى از کتان نازک در تنش کرده، طوقى از طلا به گردنش آويخت و بر مرکب اختصاصى خود سوارش نمود، و مناديان در پيشاپيش مرکبش به حرکت درآمده، فرياد مى زدند: رکوع کنيد (تعظيم). پس از آن، يوسف مشغول تدبير امور در سال هاى فراخى و سال هاى قحطى شده، مملکت را به بهترين وجهى اداره نمود.
و نيز مطلب ديگرى عنوان مى کند که خلاصه اش، اين است که:
وقتى دامنه قحطى به سرزمين کنعان کشيد، يعقوب به فرزندان خود دستور داد تا به سوى سرزمين مصر سرازير شده، از آن جا طعامى خريدارى کنند. فرزندان، داخل مصر شدند و به حضور يوسف رسيدند. يوسف ايشان را شناخت، ولى خود را معرفى نکرد، و با تندى و جفا با ايشان سخن گفت و پرسيد: از کجا آمده ايد؟
گفتند: از سرزمين کنعان آمده ايم، تا طعامى بخريم. يوسف گفت: نه، شما جاسوسان اجنبى هستيد، آمده ايد تا در مصر فساد برانگيزيد. گفتند: ما همه فرزندان يک مرديم که در کنعان زندگى مى کند،
ترجمه تفسير الميزان جلد ۱۱ صفحه ۳۶۲
و ما دوازده برادر بوديم که يکى مفقود شده و يکى ديگر نزد پدر ما مانده، و مابقى الآن در حضور توايم، و ما همه مردمى امين هستيم، که نه شرّى مى شناسيم و نه فسادى.
يوسف گفت: نه به جان فرعون قسم، ما شما را جاسوس تشخيص داده ايم، و شما را رها نمى کنيم تا برادر کوچکترتان را بياوريد. آن وقت شما را در آنچه ادعا مى کنيد، تصديق نمایيم. فرزندان يعقوب، سه روز زندانى شدند، آنگاه احضارشان کرده، از ميان ايشان شمعون را گرفته، در پيش روى ايشان، کُنده و زنجير کرد و در زندان نگه داشت، سپس به بقيه اجازه مراجعت داد تا برادر کوچکتر را بياورند.
يوسف دستور داد تا خرجين هايشان را پُر از گندم نموده، پول هر کدامشان را هم در خرجينش گذاشتند. فرزندان يعقوب به کنعان بازگشته، جريان را به پدر گفتند. پدر از دادن بنيامين خوددارى کرد و گفت: شما مى خواهيد فرزندان مرا نابود کنيد. يوسف را نابود کرديد، شمعون را نابود کرديد، حالا نوبت بنيامين است؟ چنين چيزى ابدا نخواهد شد.
چرا شما به آن مرد گفتيد که ما برادرى کوچکتر از خود نزد پدر داريم؟ گفتند: آخر او از ما و از کسان ما پرسش نمود و گفت: آيا پدرتان زنده است؟ آيا برادر ديگرى هم داريد؟ ما هم ناگزير جواب داديم، ما چه مى دانستيم که اگر بفهمد برادر کوچکترى داريم، او را از ما مطالبه مى کند؟
اين کشمکش ميان يعقوب و فرزندان همچنان ادامه داشت، تا آن که «يهودا» به پدر ميثاقى سپرد که بنيامين را سالم برايش برگرداند. در اين موقع، يعقوب اجازه داد بنيامين را ببرند، و دستور داد تا از بهترين هداياى سرزمين کنعان نيز، براى عزيز مصر برده و هميان هاى پول را هم که او برگردانيده، دوباره ببرند، فرزندان نيز چنين کردند.
وقتى وارد مصر شدند، وکيل يوسف را ديدند و حاجت خود را با او در ميان نهادند و گفتند: پول هايشان را که در بار نخستين برگردانيده بودند، باز پس آورده و هديه اى هم که براى او آورده بودند، تقديم داشتند. وکيل يوسف به ايشان خوشامد گفت و احترام کرد و پول ايشان را دوباره به ايشان برگردانيد. شمعون را هم آزاد نمود. آنگاه همگى ايشان را نزد يوسف برد. ايشان در برابر يوسف به سجده افتادند و هدايا را تقديم داشتند.
يوسف خوشامدشان گفت و از حالشان استفسار کرد، و از سلامتى پدرشان پرسيد. فرزندان يعقوب، بنيامين، برادر کوچک خود را پيش بردند. او بنيامين را احترام و دعا کرد. سپس دستور غذا داد. سفره اى براى خودش و سفره اى ديگر براى برادران و سفره اى هم براى کسانى که از مصريان حاضر بودند، انداختند.
ترجمه تفسير الميزان جلد ۱۱ صفحه ۳۶۳
آنگاه به وکيل خود دستور داد تا خرجين هاى ايشان را پُر از گندم کنند و هديه ايشان را هم در خرجين هايشان بگذارند، و طاس عزيز مصر را در خرجين برادر کوچکترشان جاى دهند. وکيل يوسف نيز چنين کرد. وقتى صبح شد و هوا روشن گرديد، بارها را بر الاغ ها بار کرده، برگشتند.
همين که از شهر بيرون شدند، هنوز دور نشده بودند که وکيل يوسف، از عقب رسيد و گفت: عجب مردم بدى هستيد، اين همه به شما احسان کرديم، شما در عوض طاس مولايم را که با آن آب مى آشامد و فال مى زند، دزديديد.
فرزندان يعقوب، از شنيدن اين سخن دچار بهت شدند و گفتند: حاشا بر ما از اين گونه اعمال، ما همان ها هستيم که وقتى بهاى گندم بار نخستين را در کنعان داخل خرجين هاى خود ديديم، دوباره برايتان آورديم. آن وقت چطور ممکن است از خانه مولاى تو، طلا و يا نقره بدزديم؟ اين ما و اين بارهاى ما، از بار هر که درآورديد، او را بکشيد، و خود ما همگى غلام و برده سيد و مولاى تو خواهيم بود.
وکيل يوسف، به همين معنا رضايت داد، به بازجویى خرجين ها پرداخت، و بار يک يک ايشان را، از الاغ پایين آورده، باز نمود و مشغول تفتيش و بازجویى شد. البته او، خرجين برادر بزرگ و سپس ساير برادران را بازجویى کرد و در آخر، خرجين بنيامين را تفتيش کرد و طاس را از آن بيرون آورد.
برادران وقتى ديدند که طاس سلطنتى از خرجين بنيامين بيرون آمد، لباس هاى خود را در تن دريده، به شهر بازگشتند، و مجددا گفته هاى خود را تکرار و با قيافه هايى رقت آور، عذرخواهى و اعتراف به گناه نمودند، در حالى که خوارى و شرمسارى از سر و رويشان مى باريد.
يوسف گفت: حاشا که ما غير آن کسى را که متاع خود را در بارش يافته ايم، بازداشت کنيم. شما مى توانيد به سلامت به نزد پدر باز گرديد.
يهودا، نزديک آمد گريه و تضرع را سرداد و گفت: به ما و پدر ما رحم کن. آنگاه داستان پدر را در جريان آوردن بنيامين بازگو کرد که پدر از دادن او خوددارى مى کرد و به هيچ وجه حاضر نمى شد، تا آن که من ميثاقى محکم سپردم که بنيامين را به سلامت برگردانم، و اضافه کرد که ما بدون بنيامين، اصلا نمى توانيم پدر را ديدار کنيم. پدر ما هم پيرى سالخورده است، اگر بشنود که بنيامين را نياورده ايم، در جا سکته مى کند. آنگاه پيشنهاد کرد که يکى از ما را به جاى او نگه دار و او را آزاد کن، تا بدين وسيله چشم پيرمردى را که با فرزندش انس گرفته، پيرمردى که چندى قبل فرزند ديگرش را که از مادر همين فرزند بود، از دست داده، روشن کنى.
ترجمه تفسير الميزان جلد ۱۱ صفحه ۳۶۴
تورات مى گويد: يوسف در اين جا ديگر نتوانست خود را در برابر حاضران نگه دارد. فرياد زد که: تمامى افراد را بيرون کنيد و کسى نزد من نماند. وقتى جز برادران کسى نماند، گريه خود را که در سينه حبس کرده بود، سر داده گفت: من يوسفم، آيا پدرم هنوز زنده است؟ برادران نتوانستند جوابش را بدهند، چون از او به وحشت افتاده بودند.
يوسف به برادران گفت: نزديک من بياييد. مجددا گفت: من برادر شما يوسفم و همانم که به مصريان فروختيد، و حالا شما براى آنچه کرديد، تأسف مخوريد و رنجيده خاطر نگرديد. چون اين شما بوديد که وسيله شديد تا من بدين جا بيايم.
آرى، خدا مى خواست مرا و شما را زنده بدارد. لذا مرا جلوتر بدين جا فرستاد. آرى، دو سال تمام است که گرسنگى شروع شده و تا پنج سال ديگر اصلا زراعتى نخواهد شد و خرمنى برنخواهد داشت، خداوند مرا زودتر از شما به مصر آورد تا شما را در زمين نگه دارد و از مردنتان جلوگيرى کند و شما را از نجاتى بزرگ برخوردار و از مرگ حتمى برهاند. پس شما مرا بدين جا نفرستاده ايد، بلکه خداوند فرستاده، او مرا پدر فرعون کرد و اختياردار تمامى زندگى او و سرپرست تمام کشور مصر نمود.
اينک به سرعت بشتابيد و به طرف پدرم برويد و به او بگوييد: پسرت يوسف چنين مى گويد که: به نزد من سرازير شو و درنگ مکن و در سرزمين «جاسان»، منزل گزين تا به من نزديک باشى. فرزندانت و فرزندان فرزندانت و گوسفندان و گاوهايت و همه اموالت را همراه بياور، و من مخارج زندگی ات را در آن جا مى پردازم. چون پنج سال ديگر قحطى و گرسنگى در پيش داريم. پس حرکت کن تا خودت و خاندان و اموالت محتاج نشويد. و شما و برادرم اينک با چشم هاى خود مى بينيد که اين دهان من است، که با شما صحبت مى کند. پس به اين همه عظمت که در مصر دارم و همه آنچه را که ديديد، به پدرم خبر مى دهيد، و بايد که عجله کنيد، و پدرم را بدين سامان منتقل سازيد.
آنگاه خيره به چشمان بنيامين نگريست و گريه را سر داد. بنيامين هم در حالى که دست به گردن يوسف انداخته بود، به گريه در آمد. يوسف همه برادران را بوسيد و به حال همه گريه کرد.
تورات مطلبى ديگر مى گويد که خلاصه اش، اين است که:
يوسف، براى برادران، به بهترين وجهى تدارک سفر ديد و ايشان را روانه کنعان نموده، فرزندان يعقوب نزد پدر آمده، او را به زنده بودن يوسف بشارت دادند و داستان را برايش تعريف کردند. يعقوب خوشحال شد و با اهل و عيال به مصر آمد، که مجموعا هفتاد تن بودند.
وقتى به سرزمين جاسان - از آبادى هاى مصر - رسيدند، يوسف از مقرّ حکومت خود سوار شده، به استقبالشان آمد. وقتى رسيد که ايشان هم داشتند مى آمدند. با يکديگر معانقه نموده، گريه اى طولانى کردند. آنگاه يوسف پدر و فرزندان او را به مصر آورد و در آن جا منزل داد.
ترجمه تفسير الميزان جلد ۱۱ صفحه ۳۶۵
فرعون هم بى نهايت ايشان را احترام نموده و امنيت داد، و از بهترين و حاصل خيزترين نقاط، مِلکى در اختيار ايشان گذاشت، و مادامى که قحطى بود، يوسف مخارجشان را مى پرداخت، و يعقوب بعد از ديدار يوسف، هفده سال در مصر زندگى کرد.
اين بود آن مقدار از داستانى که تورات از يوسف نقل کرده، و در مقابلش، قرآن کريم نيز آورده، و ما بيشتر فقرات تورات را خلاصه کرديم، مگر پاره اى از آن را که مورد حاجت بود، به عين عبارت تورات آورديم.
رده:تفسیر المیزان