آیه ۱۵۶ سوره بقره

«أَصَابَتْهُمْ»: بدیشان رسید. بر سر آنان آمد. «إِنَّا»: این که ما. «رَاجِعُونَ»: بَرگشتگان. رجوع‌کنندگان.

۱ - خداوند مالک و اختیار دار انسانها و آنان هم مملوک و در اختیار اویند. «قالوا إنا للّه» ۲ - انسان و همه شؤون او از خداوند نشأت گرفته است و به سوى او باز خواهد گشت. «قالوا ... إنا إلیه رجعون» «رجوع» به معناى: بازگشتن به چیزى است که منشأ و مبدأ بوده است و مقصود از «نا» در «إنا» انسان و متعلقات اوست. بنابراین «إنا إلیه راجعون» حکایت از آن دارد که: آدمى و همه آنچه به او تعلق دارد از خداوند نشأت گرفته و همه به او باز مى گردند. ۳ - صابران کسانى هستند که به هنگام مواجه شدن با مشکلات، تسلیم قضاى الهى بوده و همه شؤون خویش را از خدا دانسته و آن را ابراز مى کنند. «و بشر الصبرین. الذین ... قالوا إنا للّه و إنا إلیه رجعون» ۴ - باور به مالکیت خدا و بازگشت به او، آسان کننده تحمل مصیبتها و مشکلات «الذین إذا أصبتهم مصیبة قالوا إنا للّه و إنا إلیه رجعون» ۵ - جهان بینى مؤمنان صابر (از خدا بودن و به سوى او بازگشتن) دلیل صبر و استقامت آنان در برابر دشواریهاى راه ایمان «الذین إذا أصبتهم مصیبة قالوا إنا للّه و إنا إلیه رجعون» «الذین ... قالوا ...» علاوه بر بیان اوصاف و ویژگى صابران، حکایتگر دلیل و علت صبر آنان نیز هست. ۶ - استرجاع، شعار مؤمنان صبور به هنگام مواجه شدن با مصیبتها و سختیهاست. «و بشر الصبرین. الذین إذا أصبتهم مصیبة قالوا إنا للّه و إنا إلیه رجعون» «استرجاع» گفتنِ « إنا للّه و إنا إلیه رجعون» است. ۷ - بشارت الهى از آنِ مؤمنانى است که در برخورد با مشکلات و ناملایمات، تسلیم قضاى الهى باشند. «و بشر الصبرین. الذین إذا أصبتهم مصیبة قالوا إنا للّه و إنا إلیه رجعون»

۸ - «و سمع رجلا یقول: « إنا للّه و إنا إلیه رجعون» فقال(ع) إن قولنا «إنا للّه» اقرار على أنفسنا بالملک و قولنا «إنا إلیه راجعون» اقرار على أنفسنا بالهلک; [منبع: نهج البلاغه حکمت، ۹۹; نورالثقلین، ج ۱، ص ۱۴۵، ح ۴۵۷.] [حضرت على (ع)] شنید که شخصى کلمه استرجاع (إنا للّه و إنا إلیه رجعون) را بر زبان جارى کرد، حضرت فرمود: با گفتن «إنا للّه» اقرار به مالکیت خدا بر خود مى کنیم و با گفتن «إنا إلیه راجعون» بر هلاکت و مرگ خود اقرار داریم». ۹ - ابوامامه گوید: «انقطع قبال النبى(ص) فاسترجع فقالوا: مصیبة یا رسول اللّه؟ فقال: ما أصاب المؤمن مما یکره فهو مصیبة; [منبع: الدر المنثور، ج ۱، ص ۳۷۹.] بند کفش رسول خدا(ص) قطع شد، پس کلمه استرجاع (إنا للّه و إنا إلیه راجعون) را به زبان آورد; اصحاب گفتند: اى رسول خدا! آیا این هم مصیبت است؟ آن حضرت فرمود: هر کراهت و سختى که به مؤمن رسد مصیبت است». ۱۰ - از رسول خدا(ص) روایت شده که فرمود: «أعطیت أمتى شیئاً لم یعطه أحد من الأمم أن یقولوا عند المصیبة «إنا للّه و إنا إلیه راجعون»; [منبع: الدر المنثور، ج ۱، ص ۳۷۷.] به امت من چیزى عطا شده که به هیچ یک از امتهاى پیشین عطا نشده است و آن این است که به هنگام مصیبت مى گویند: «إنا للّه و إنا إلیه راجعون».