سوره بینه(البينة)، آیه ۲ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۸
رَسُولٌ مِّنَ اللَّهِ يَتْلُو صُحُفًا مُّطَهَّرَةً
پیامبری از سوی خدا (بیاید) که صحیفههای پاکی را (بر آنها) بخواند،
معنی کلمات و عبارات
«یَتْلُو»: میخواند. در رسمالخطّ قرآنی، الف زائدی در آخر دارد. «صُحُفاً»: جمع صحیفه. اوراق. کتابها (نگا: طه / عبس / ). «مُطَهَّرَةً»: پاک از باطل و تحریف.
نزول
سال ۶ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند، با فرستادن رسولى که مکتوباتى منزّه و به دور از انحراف را بر مردم بخواند، بر آنان اتمام حجت مى کند. «لم یکن ... منفکّین حتّى تأتیهم البیّنة . رسول من اللّه یتلوا صحفًا مطهّرة»
۲ - حقانیّت دین، وابسته به انتساب آن به خداوند است. «البیّنة ... من اللّه»
۳ - رسولان الهى، خود برهانى روشن بر حقانیّت مکتب خویش اند. «البیّنة . رسول من اللّه»
۴ - فرستاده خدا بودن، دلیل بیّنه بودن پیامبران است. «حتّى تأتیهم البیّنة . رسول من اللّه»
۵ - اتمام حجت بر تمام مردم، با ارسال پیامبرى همراه با کتاب آسمانى، سنّت تخلّف ناپذیر خداوند است. «لم یکن ... منفکّین حتّى تأتیهم البیّنة . رسول من اللّه یتلوا صحفًا مطهّرة»
۶ - اهل کتاب و مشرکان مکه و مدینه، خود را منتظر فرستاده ویژه خداوند مى دانستند و ترک مرام خویش را به آن مشروط ساخته بودند. «لم یکن ... منفکّین حتّى تأتیهم البیّنة . رسول من اللّه»
برداشت یاد شده، ناظر به احتمال اراده «منفکّین عن الکفر» است که در برداشت هاى آیه پیشین توضیح داده شد.
۷ - اهل کتاب و مشرکان در عصر جاهلیت، خود را در انتظار پیام هاى مکتوب و پیراسته از باطل قلمداد مى کردند که آن را از رسولى الهى دریافت کنند. «حتّى تأتیهم البیّنة . رسول من اللّه یتلوا صحفًا مطهّرة»
۸ - ابلاغ گرانِ پیام هاى مکتوب خداوند، رسولانى با عظمت و داراى رسالتى بزرگ رسول من اللّه یتلوا صحفًا مطهّرة تعبیر «رسول من اللّه» - با آن که «رسول اللّه» نیز مفادى شبیه آن داشت - ممکن است براى ابقاى کلمه «رسول» بر نکره بودن باشد تا عظمت رسول و رسالت را برجسته سازد.
۹ - ثبت آیات قرآن، در صحیفه ها و ورق ها، برنامه اى پیش بینى شده از جانب خداوند و القا شده به رسول اکرم(ص) «یتلوا صحفًا مطهّرة»
تعبیر «صحف» (جمع «صحیفه»; یعنى، چیزى که در آن مى نویسند)، اشاره به آینده قرآن و مکتوب شدن آن دارد. اسناد «یتلوا» به «صحفاً» - با آن که پیامبر(ص) آیات الهى را از روى صحیفه هاى موجود تلاوت نمى کرد - به اعتبار مکتوب شدن پیام ها، پس از تلاوت آن است.
۱۰ - پیامبر(ص)، قرآن را از صحیفه هایى مکتوب و پیراسته از هر باطل، دریافت و بر مردم تلاوت مى کرد. «رسول من اللّه یتلوا صحفًا مطهّرة»
در برداشت یاد شده، مراد از «صحفاً مطهّرة»، قرآنِ مکتوب پیش از مرحله نزول بر پیامبر(ص) دانسته شده است. قرآن در آن مرحله - براساس بعضى از آیات - در اختیار فرشتگانى بزرگوار بوده است.
۱۱ - قرآن از خطا و انحراف، منزّه و پیراسته است. «صحفًا مطهّرة»
۱۲ - پاکیزه نگه داشتن صفحات قرآن، توصیه خداوند «صحفًا مطهّرة»
توصیف ورق هاى قرآن به «مطهّرة» - علاوه بر بیان طهارت معنوى آنها از انحراف - آنها را سزاوار تطهیر دانسته و به لزوم دور داشتن آنها از آلودگى هاى ظاهرى نیز اشاره دارد.
۱۳ - پیامبر(ص)، داراى رسالتى بزرگ از جانب خداوند و حامل پیامى مکتوب و خالى از انحراف و عهده دار بازخوانى آن بر مردم «رسول من اللّه یتلوا صحفًا مطهّرة»
نکره آمدن «رسول»، بر عظمت پیامبر(ص) و رسالت آن حضرت دلالت دارد.
۱۴ - پیامبر(ص) و قرآن، برهانى روشن بر لزوم دست کشیدن اهل کتاب و مشرکان از کفر و شرک خویش «حتّى تأتیهم البیّنة . رسول من اللّه یتلوا صحفًا مطهّرة»
۱۵ - پیامبر(ص)، امانت دار پیام الهى است. «یتلوا»
فعل «یتلوا» (از ریشه «تلو»)، بیانگر آن است که خوانده هاى پیامبر(ص)، در حقیقت اعاده بى کم و کاست و پى گیرى کلمه به کلمه همان معارفى است که دریافت کرده است.
۱۶ - تلاوتِ قرآن بر مردم، رسالتى الهى بر عهده پیامبر(ص) «رسول من اللّه یتلوا صحفًا مطهّرة»
توصیف پیامبر(ص) به تلاوت کننده قرآن - پس از تطبیق عنوان «رسول» بر آن حضرت - بیانگر آن است که تلاوت قرآن، بخشى از رسالت او است.
۱۷ - پیامبران، با رفتنِ به سوى مردم، پیام الهى را به آنان ابلاغ مى کردند. «حتّى تأتیهم البیّنة . رسول من اللّه»
۱۸ - دین اسلام، استوار بر برهانى روشن، رسالتى الهى و کتابى آسمانى و پاک «تأتیهم البیّنة . رسول من اللّه یتلوا صحفًا مطهّرة»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اتمام حجت با انسان هاانتظار بعثت انبیاانتظار کتب آسمانیاهل کتاب دوران جاهلیتتوصیه به پاکیزگی قرآنرسالت مبلغان کتب آسمانیشرایط ایمان اهل کتابشرایط ایمان مشرکان مدینهعظمت رسالت محمدعظمت مبلغان کتب آسمانیقرآن و خطامنشأ حقانیت دینکتب آسمانی انبیاوضوح حقانیت اسلاماوراق قرآنامانتداری محمدآثار رسالت انبیاعصیان مشرکاناعراض اهل کتاباعراض از کفرمنشأ رسالت محمدمنشأ اسلاممشرکان جاهلیتاتمام حجت با انبیاشرایط ایمان مشرکان مکهتلاوت قرآن بر محمدنقش رسولان خدادلایل حقانیت انبیاتبلیغ انبیاتلاوت قرآن محمدکتابت قرآنبینات انبیاتبلیغ دینتنزیه قرآنویژگیهای اسلامنقش محمداتمام حجت خدامقامات محمدفضایل محمدنقش قرآنسنتهای خدامسؤولیت محمدتوصیه های خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴)
- بعثت پیامبر اسلام و بیان حقایق و ایات از سوی او، اتمام حجّتی از سوی خدا بر اهلکتاب+۵ آیه
- اتمام حجّت محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی خدا بر اهلکتاب+۵ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، تلاوتکننده ایات قران برای اهلکتاب+۱ آیه
- تلاوت ایات قران برای مشرکان، از جانب پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- اسلام، دینی جاودانه و همیشگی+۵ آیه
- صحف مطهره، از نامهای قران+۱ آیه
- مطهّره، از اوصاف قران+۴ آیه
- کافران، مکلّف به پذیرش اسلام+۴ آیه
- جاودانه بودن دین پیامبر صلی الله علیه و اله تا قیامت، از اختصاصات ان حضرت+۳ آیه
- تلاوت ایات قران، برای اهلکتاب، از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- اقامه شدن برهان بر حقّانیّت پیامبر صلی الله علیه و اله، برای مشرکان و اهلکتاب+۲ آیه
- رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- تلاوت قران، از وظایف پیامبر صلی الله علیه و اله و رسالت او+۲ آیه
- سرزنش اهل کتاب به دلیل کفر انان نسبت به پیامبر اعظم صلی الله علیه و اله+۱ آیه