آیه ۳ سوره تحریم

سوره تحریم(التحريم)، آیه ۳ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۶۰

وَإِذْ أَسَرَّ النَّبِيُّ إِلَىٰ بَعْضِ أَزْوَاجِهِ حَدِيثًا فَلَمَّا نَبَّأَتْ بِهِ وَأَظْهَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ عَرَّفَ بَعْضَهُ وَأَعْرَضَ عَن بَعْضٍ فَلَمَّا نَبَّأَهَا بِهِ قَالَتْ مَنْ أَنبَأَكَ هَٰذَا قَالَ نَبَّأَنِيَ الْعَلِيمُ الْخَبِيرُ

(به خاطر بیاورید) هنگامی را که پیامبر یکی از رازهای خود را به بعضی از همسرانش گفت، ولی هنگامی که وی آن را افشا کرد و خداوند پیامبرش را از آن آگاه ساخت، قسمتی از آن را برای او بازگو کرد و از قسمت دیگر خودداری نمود؛ هنگامی که پیامبر همسرش را از آن خبر داد، گفت: «چه کسی تو را از این راز آگاه ساخت؟» فرمود: «خداوند عالم و آگاه مرا باخبر ساخت!»

معنی کلمات و عبارات
«أَسَرَّ»: پنهانی بیان کرد. به گونه راز بیان داشت. «بَعْضِ»: یکی. فردی. مراد حفصه است. «حَدِیثاً»: سخن. کلام. مراد، فرموده پیغمبر مبنی بر نخوردن عسل، و یا عدم نزدیکی با ماریه قبطی است. «نَبَّأَتْ بِهِ»: حفصه راز را به عایشه خبر داد. «أَظْهَرَهُ»: آن را اطّلاع داد. «عَرَّفَ»: شناساند. بازگو نمود.
نزول

سال ۲۲ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۲۰ رویداد)
نکات آیه
۱ - پیامبر(ص)، سخنى را به راز به یکى از همسران خود گفت. «و إذ أسرّ النبىّ إلى بعض أزوجه حدیثًا» ۲ - یکى از همسران پیامبر(ص) (حفصه)، سخن محرمانه و سرّى آن حضرت را [براى عایشه] فاش ساخت. «و إذ أسرّ النبىّ إلى بعض أزوجه حدیثًا فلمّا نبّأت به» مفسران، براساس شأن نزول ها، ماجراى نقل شده در آیه شریفه را مربوط به حفصه و عایشه دانسته اند. ۳ - خداوند، پیامبر(ص) را از افشا شدن رازش بهوسیله همسرش باخبر ساخت. «فلمّا نبّأت به و أظهره اللّه علیه» «إظهار» (مصدر «أظهر») به معناى مطلع ساختن و باخبر کردن است; یعنى، خداوند، پیامبر(ص) را نسبت به افشاى سرّش، باخبر ساخت. ۴ - پیامبر(ص)، تنها قسمتى از ماجراى افشا شدن رازش را، به همسر افشاگر خود فهماند و از بخشى دیگر چشم پوشید. «عرّف بعضه و أعرض عن بعض» ۵ - بزرگوارى پیامبر(ص)، در برخورد با همسران خطاکار خویش «عرّف بعضه و أعرض عن بعض» از این که پیامبر(ص) تنها قسمتى از مطلب افشا شده را به همسر افشاگرش گفت - نه همه آن را - مى توان برداشت بالا را به دست آورد. ۶ - برخورد کریمانه با همسران خطاکار خویش و به رخ نکشیدن همه اشتباهات آنان، امرى شایسته و بجا است. «عرّف بعضه و أعرض عن بعض» ۷ - پرسش همسر پیامبر(ص) (حفصه)، از آن حضرت درباره منبع اطلاع ایشان از افشا شدن رازش «فلمّا نبّأها به قالت من أنباک هذا» ۸ - پیامبر(ص)، در پاسخ به پرسش همسرش (حفصه)، خداى دانا و آگاه را منبع آگاهى خویش از افشا شدن رازش معرفى کرد. «قال نبّأنى العلیم الخبیر» ۹ - هیچ کس، جز خداوند، از افشا شدن راز پیامبر(ص) از سوى همسرش (حفصه) آگاه نبود. «قالت من أنباک هذا قال نبّأنى العلیم الخبیر» از این که پیامبر(ص) آگاهى خود را از ناحیه خداوند دانسته است، مى توان به مطلب یاد شده پى برد. ۱۰ - خداوند، علیم (دانا) و خبیر (آگاه به دقایق امور) است. «العلیم الخبیر» ۱۱ - خداوند، به راز دل آدمیان و سخنان درگوشى و پنهانى آنان آگاه و باخبر است. «و إذ أسرّ النبىّ إلى بعض أزوجه ... و أظهره اللّه علیه ... قال نبّأنى العلیم الخبیر» ۱۲ - عنایت ویژه خداوند به پیامبر(ص)، با آگاه کردن ایشان از امور پنهانى علیه آن حضرت «و أظهره اللّه علیه ... قال نبّأنى العلیم الخبیر» ۱۳ - پوشیده داشتن برخى از مسائل از نزدیکان خود (مانند همسر و ...) امرى جایز و روا است. «و إذ أسرّ النبىّ إلى بعض أزوجه حدیثًا فلمّا نبّأت به» ۱۴ - گفتن برخى از مسائل به صورت امانت و سرّى به دیگران، امرى جایز و روا است. «و إذ أسرّ النبىّ إلى بعض أزوجه حدیثًا» ۱۵ - لزوم حفظ و نگهدارى اسرار خانوادگى و زناشویى از دیگران، حتى از برخى از اعضاى خانواده «و إذ أسرّ النبىّ إلى بعض أزوجه حدیثًا ... نبّأنى العلیم الخبیر» ۱۶ - لزوم کتمان رازها و خوددارى از افشاى سخنان محرمانه و سرّى «و إذ أسرّ النبىّ إلى بعض أزوجه حدیثًا ... قال نبّأنى العلیم الخبیر»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۱۶)
  • فاش شدن راز پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی برخی از همسرانش
  • افشای راز پیامبر(صلی الله علیه واله) به وسیله برخی همسران او سبب گناهکار شدن انان+۱ آیه
  • افشای راز پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی برخی همسرانش با نوعی توطیه و همدستی بر ضدّ حضرت+۱ آیه
  • خداوند اگاهکننده پیامبر(صلی الله علیه واله) از فاش شدن رازش به وسیله برخی همسرانش
  • دعوت خداوند از همسران پیامبر(صلی الله علیه واله) به توبه در پی افشای راز ان حضرت توسط انان+۱ آیه
  • جبرییل یاریکننده پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • امداد و همیاری دو تن از همسران پیامبر به یک دیگر بر ضدّ پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • ملایکه، واسطه امداد رسانی به پیامبر اکرم(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • مؤمنان صالح امدادرسان پیامبر(صلی الله علیه واله) در برابر توطیه توطیهگران+۱ آیه
  • جایگزینی همسرانی تایب برای پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی خدا، در صورت طلاق زنان خطاکار از جانب ان حضرت+۱ آیه
  • توطیه برخی همسران پیامبر بر ضدّ وی با افشای راز ان حضرت و دعوت شدن انان به توبه از سوی خدا+۱ آیه
  • حرمت افشای رازهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • حرمت افشای رازهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • همسران محمّد، موظّف به حفظ اسرار ان حضرت+۱ آیه
  • جواز گفتن برخی از مسایل، به گونه امانت و سرّی به دیگران
  • جواز پوشیده داشتن برخی مسایل، از نزدیکان خود (مانند همسر و...)
  • حفظ و نگهداری اسرار خانوادگی از دیگران، حتّی از برخی اعضای خانواده، امری لازم+۱ آیه
  • خبر دادن خداوند از افشای اسرار خانوادگی محمّد(صلی الله علیه واله)، به وسیله بعضی همسران وی
  • افشای اسرار خانوادگی محمّد(صلی الله علیه واله)، به واسطه برخی همسران وی، گناه و نیازمند توبه+۱ آیه
  • برتری ازدواج با زنان بیوه بر ازدواج با زنان فاش کننده رازهای همسران+۱ آیه
  • لزوم حفظ و نگهداری اسرار خانوادگی و زناشویی، از دیگران
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، بازگوکننده بعضی اسرار خود به برخی همسرانش
  • فاش نمودن اسرار پیامبر(صلی الله علیه واله) از طریق برخی همسرانش، نوعی توطیه و همدستی بر ضدّ ان حضرت+۱ آیه
  • خداوند، اگاه کننده پیامبر(صلی الله علیه واله)، از فاش شدن رازش به وسیله همسرش
  • دعوت خداوند از همسران پیامبر، برای توبه کردن، به سبب فاش نمودن اسرار ان حضرت+۱ آیه
  • افشای اسرار محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی برخی همسران او، موجب انحراف قلبی و لغزش انان+۱ آیه
  • افشای اسرار پیامبر(صلی الله علیه واله) از جانب همسرانش، سبب تهدید خدا به طلاق انان+۱ آیه
  • سؤال همسر پیامبر (حفصه) از ان حضرت، درباره منبع اطّلاع ایشان از افشا شدن رازش
  • سؤال همسر پیامبر (حفصه) از ان حضرت درباره منبع اطّلاع ایشان از افشا شدن رازش
  • افشای راز پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی برخی همسرانش، توطیه ای علیه ان حضرت
  • بهره مندی پیامبر(صلی الله علیه واله) از امداد و پشتیبانی مؤمنان صالح، در برابر توطیه های همسرانش+۱ آیه
  • حمایت و پشتیبانی «صالح المؤمنین» از رسول خدا(صلی الله علیه واله) دربرابر توطیه برخی از همسرانش+۱ آیه
  • تحریم خوردن عسل از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)، امری سرّی بین او و برخی همسرانش+۱ آیه
  • افشای راز پیامبر(صلی الله علیه واله) (تحریم خوردن عسل)، از سوی یکی از همسرانش+۱ آیه
  • با خبر شدن پیامبر(صلی الله علیه واله) از طریق وحی خدا نسبت به فاش شدن رازش (تحریم خوردن عسل) از سوی همسرش+۱ آیه
  • علم خداوند به اسرار و رازهای نهفته در درون و اندیشه های قلبی انسانها+۱ آیه
  • خداوند، دانا و اگاه به تمامی سخنان
  • علیم / اسماوصفات+۲ آیه
  • قلب ادمی مخزن اسرار او+۱ آیه
  • اگاهی خداوند از اسرار قلبها+۲ آیه
  • انحراف قلب، معلول رفتار ادمی+۱ آیه
  • عمل انسانها، موجب اثر پذیری قلب و روح انان+۱ آیه
  • انحراف قلب بعضی همسران پیامبر، در بازگویی و افشای اسرار ایشان+۱ آیه
  • تهدید برخی از همسران پیامبر از سوی خداوند در پی انحراف قلبی وی پس از افشای اسرار ان حضرت+۱ آیه
  • گناهکاری همسران محمّد (عایشه و حفصه)، با افشای راز ان حضرت+۱ آیه
  • افشای راز و سخنان محرمانه دیگران، گناه و موجب انحراف قلب+۱ آیه
  • گناه برخی همسران پیامبر با خیانت و افشای راز ان حضرت+۱ آیه
  • امام علی علیه السلام امداددهنده پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • صالحالمؤمنین، علی علیه السلام، حامی پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، در برابر توطیه برخی همسران ان حضرت+۱ آیه
  • جبرییل، یاریدهنده پیامبر صلی الله علیه و اله به فرمان خدا+۱ آیه
  • ملایکه، امدادکنندگان پیامبر صلی الله علیه و اله با اذن و فرمان الهی+۲ آیه
  • مؤمنانِ صالح، امدادکنندگان به پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • امداد خدا به پیامبر صلی الله علیه و اله، به واسطه ملایکه+۲ آیه
  • تعاون جبرییل با رسول خدا صلی الله علیه و اله، در مقابل تعاون برخی همسران ان حضرت، علیه وی+۱ آیه
  • تعاون ملایکه با محمّد صلی الله علیه و اله، در مقابل تعاون برخی همسران ان حضرت، علیه وی+۱ آیه
  • تعاون صالح المؤمنین (علی علیه السلام) با پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقابل توطیه و تبانی همسران ان حضرت+۱ آیه
  • افشای راز پیامبر صلی الله علیه و اله از سوی برخی همسرانش، با نوعی توطیه و همدستی بر ضدّ ان حضرت+۱ آیه
  • امداد و حمایت جبرییل از محمّد صلی الله علیه و اله، در صورت توطیه برخی همسرانش علیه ان حضرت+۱ آیه
  • اخبار خداوند از افشای اسرار خانوادگی پیامبر صلی الله علیه و اله از سوی برخی همسران وی
  • افشای اسرار خانوادگی پیامبر صلی الله علیه و اله از جانب برخی همسران وی، گناه و نیازمند توبه+۱ آیه
  • دلداری خداوند به پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، در برابر توطیه بعضی همسران ان حضرت در افشای اسرار وی+۲ آیه
  • اگاهی پیامبر صلی الله علیه و اله از طریق وحی به خیانت حفصه، در امانت و افشای راز ان حضرت
  • پشتیبانی جبرییل و صالح المؤمنین از پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر معاشرت ناپسند برخی همسران ان حضرت با ایشان+۱ آیه
  • بزرگواری پیامبر صلی الله علیه و اله در معاشرت با همسران خطاکار خود
  • نبوّت، از مقامات رسول خدا صلی الله علیه و اله+۶ آیه
  • برخورداری محمّد صلی الله علیه و اله، از مقام نبوّت+۵ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، دارای غریزه جنسی و نیازمند به همسر+۶ آیه
  • معرّفی خداوند از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله، با عنوان منبع اگاهی خویش از افشا شدن رازش از سوی همسرش (حفصه)، در پاسخ به پرسش او
  • بزرگواری پیامبر صلی الله علیه و اله در برخورد با همسران خطا کار خویش
  • خبر دادن خداوند از افشای اسرار خانوادگی محمّد صلی الله علیه و اله از طریق برخی همسران وی
  • افشای سخنان محرمانه و راز پیامبراکرم صلی الله علیه و اله از سوی برخی همسرانش، نوعی توطیه علیه ان حضرت+۱ آیه
  • افشای اسرار خانوادگی پیامبر صلی الله علیه و اله از سوی برخی همسران وی، گناه و نیازمند توبه+۱ آیه
  • تهدید شدن همسران محمّد (عایشه و حفصه) به طلاق و جایگزینی زنانی شایستهتر از انان+۱ آیه
  • هشدار خداوند به دو همسر خطاکار پیامبر، درباره سرنوشت شوم خیانت به ان حضرت، همچون سرنوشت همسران نوح و لوط+۲ آیه
  • کیفر برخی همسران پیامبر، در صورت ادامه توطیه علیه ان حضرت و توبه نکردن+۱ آیه
  • خداوند، توصیهکننده دو همسر خطاکار پیامبر (حفصه و عایشه) به توبه و دست برداشتن از خطاکاری+۱ آیه
  • همسران پیامبر، موظّف به حفظ اسرار ان حضرت+۱ آیه
  • مُظْهِر/ اسماوصفات
  • مکر و توطیه برخی همسران محمّد، علیه ان حضرت، با افشای راز ایشان+۱ آیه
  • پشتیبانی ملایکه از محمّد صلی الله علیه و اله در برابر توطیههای بعضی همسرانش+۱ آیه
  • پشتیبانی ملایکه از پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر توطیههای بعضی همسرانش+۱ آیه
  • بهرهمندی پیامبر صلی الله علیه و اله از امداد مؤمنان صالح، در برابر توطیههای برخی از همسرانش+۱ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله برخوردار از مقام نبوّت+۵ آیه
  • همسران محمّد، موظّف به حفظ اسرار ان حضرت+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله دریافت کننده وحی الهی
  • افشاگری وحی الهی نسبت به بازگو شدن راز محمد صلی الله علیه و اله از سوی همسرش (حفصه)
  • وحی الهی، منشا علم پیامبر صلی الله علیه و اله در بسیاری از حقایق
  • جایگزینی همسرانی مطیع برای پیامبر صلی الله علیه و اله از سوی خداوند، در صورت طلاق همسران ناسازگار+۱ آیه
  • اطاعت و فرمانبری خاضعانه، از ملاکهای برتری و ارزشمندی همسران محمّد+۱ آیه
  • امداد و همیاری دو تن از همسران محمّد به یکدیگر، برای توطیه علیه پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • ایمان، از ملاکهای برتری و شایستگی همسران پیامبر+۱ آیه
  • تسلیم بودن در برابر خدا، از ملاکهای برتری همسران پیامبر+۱ آیه
  • توبه و بازگشت به پیشگاه الهی، از ملاکهای برتری همسران پیامبر بر دیگران+۱ آیه
  • خضوع، از ملاکهای برتری و ارزشمندی همسران محمّد+۱ آیه
  • روزه داری همسران محمّد، مایه برتری و ارزشمندی انان بر دیگران+۱ آیه
  • عبادت و بندگی خدا، از ملاکهای ارزشمندی و برتری همسران رسول خدا+۱ آیه
  • اطاعت و فرمانبری خاضعانه، ملاکی برای برتری و شایستگی همسران محمّد+۱ آیه
  • وعده الهی به پیامبر صلی الله علیه و اله مبنی بر تبدیل همسران خطا کار وی با همسرانی برتر از دختران باکره، در صورت طلاق دادن انان+۱ آیه
  • همسران متعدد برای پیامبر صلی الله علیه و اله در زمان واحد+۵ آیه
  • تشویق و ترغیب بعضی همسران خطا کار پیامبر، از سوی خداوند، به توبه+۱ آیه
  • همیاری دو تن از همسران محمد، برای توطیه علیه پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • افشای سخنان محرمانه و راز پیامبر صلی الله علیه و اله، از سوی برخی همسرانش، نوعی توطیه و همدستی علیه ان حضرت+۱ آیه
  • حمایت خداوند، جبرییل، صالح مؤمنان و فرشتگان از پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر خیانت و توطیه همسران ان حضرت علیه او+۱ آیه
  • وعده الهی به پیامبر صلی الله علیه و اله، مبنی بر جایگزین نمودن همسرانی برتر از همسران خطا کار، خود در صورت طلاق دادن انها+۱ آیه
  • طلاق و جدایی از پیامبر صلی الله علیه و اله، کیفر رویگردانی همسران خطا کار (حفصه و عایشه) از توبه به درگاه الهی+۱ آیه
  • خداوند، توصیهکننده دو همسر خطاکار پیامبر (حفصه و عایشه) به توبه و دست برداشتن از خطاکاری+۱ آیه
  • وجود زنانی شایستهتر از همسران خطا کار پیامبر، برای همسری ان حضرت+۱ آیه
  • هشدار خداوند به دو همسر خطاکار پیامبر، درباره سرنوشت شوم خیانت به ان حضرت، همچون سرنوشت همسران نوح و لوط+۲ آیه
  • همسران خطاکار پیامبر (حفصه و عایشه)، در معرض تکرار خطا علیه ان حضرت+۱ آیه
  • هشدار خداوند به همسران خطاکار پیامبر، نسبت به تکرار خطاها و موضعگیری علیه ایشان+۱ آیه
  • گناه بزرگ برخی همسران پیامبر، با افشای راز ان حضرت+۱ آیه
  • حمایت خداوند، جبرییل، صالح مؤمنان (علی علیه السلام) و فرشتگان از پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر ضدّیّت برخی همسرانش با وی+۱ آیه
  • توطیه برخی همسران پیامبر علیه ان حضرت، با افشای راز او+۱ آیه
  • انحراف قلبی دو تن از همسران محمّد، به سبب افشا کردن راز ان حضرت+۱ آیه
  • همسران پیامبر، موظّف به حفظ اسرار ان حضرت+۱ آیه
  • همسران پیامبر، موظف به حفظ اسرار ان حضرت+۱ آیه
واژه‌ها