آیه ۲۹ سوره حج

سوره حج(الحج)، آیه ۲۹ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۳۵

ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَلْيُوفُوا نُذُورَهُمْ وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ

پھر وه اپنا میل کچیل دور کریں اور اپنی نذریں پوری کریں اور اللہ کے قدیم گھر کا طواف کریں

معنی کلمات و عبارات
«لِیَقْضُوا»: قطع کنند. به پایان برسانند. برطرف سازند. «تَفَثَ»: چرک و کثافت و آلودگی. از قبیل: موهای زائد و ناخن و عرق بدن. «لِیَقْضُوا تَفَثَهُمْ»: مراد تَقْصیر است که از مناسک حجّ بشمار است و به دنبال از احرام به در آمدن انجام می‌پذیرد. «نُذُورَهُمْ»: مراد نذرهای حلال است. از قبیل: قربانیهای اضافی و صدقات و خیرات. «لِیَطَّوَّفُوا»: مراد طواف اضافه است که بعد از عرفه و از احرام به در آمدن انجام می‌پذیرد. «الْعَتِیقِ»: عتیق چیزی است که از نظر زمان یا مکان و یا مرتبه متقدّم باشد. آزاد (از تسلّط جبّاران و قلدران).
نزول
نکات آیه
۱ - وجوب تقصیر و بیرون آمدن از احرام، پس از انجام مراسم قربانى «و یذکروا اسم اللّه ... ثمّ لیقضوا تفثهم» «قضاء» (مصدر «یقضون») به معناى بریدن و جدا کردن است. «تفث»; یعنى، غبار و چرکى که بر بدن مى نشیند. بنابراین «ثمّ لیقضوا تفثهم»;یعنى، حاجیان پس از انجام مراسم قربانى، با تراشیدن سر و گرفتن ناخن - که به خاطر محرم بودن، نمى توانستند انجام دهند - خود را تمیز کنند و این کنایه از بیرون شدن از احرام است. ۳ - ورود به مسجدالحرام براى انجام طواف، با سر و تن آلوده و نیاراسته، ممنوع است. «ثمّ لیقضوا تفثهم» ۳ - لزوم اداى نذر، پس از تقصیر و خارج شدن از احرام «و لیوفوا نذورهم» ۴ - وجوب طواف، پس از تقصیر و خروج از احرام «ثمّ لیقضوا تفثهم ... و لیطّوّفوا» ۵ - جواز تأخیر در اجراى تقصیر و طواف، پس از انجام قربانى «ثمّ لیقضوا تفثهم ... و لیطّوّفوا» به کارگیرى «ثمّ» - که براى تراخى در زمان است - بیانگر مطلب یاد شده است. ۶ - کعبه، داراى قدمت و پیشینه تاریخى «بالبیت العتیق» «عتیق» به هر چیزى گفته مى شود که داراى تقدم زمانى، مکانى و یا رتبه اى باشد. و بدین جهت است که به «قدیم»، «عتیق» نیز مى گویند. بنابراین «بیت عتیق»; یعنى، خانه اى که داراى قدمت و پیشینه تاریخى است.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۷ - «قال: عبد اللّه بن سنان فأتیت أباعبد اللّه(ع) فقلت: جعلت فداک قول اللّه عزّوجلّ: «ثمّ لیقضوا تفثهم...»؟ قال: أخذ الشارب و قص الأظفار و ما أشبه ذلک ...; عبداللّه بن سنان گفت: نزد امام صادق(ع) آمدم و گفتم: فدایت شوم: [مقصود از] قول خداى عزّوجلّ «ثمّ لیقضوا تفثهم...» [چیست؟] فرمود: [مقصود] زدن شارب و گرفتن ناخن و مانند آن است...». [منبع: کافى، ج ۴، ص ۵۴۹، ح ۴; نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۹۲- ، ح ۹۷.] ۸ - «عن أمیرالمؤمنین(ع) أنّه قال فى قول اللّه عزّوجلّ: «ثمّ لیقضوا تفثهم و لیوفوا نذورهم و لیطوفوا بالبیت العتیق» قال: التفث الرمى و الحلق و النذور من نذر أن یمشى و الطواف هو طواف الزیارة...; از امیرالمؤمنین(ع) روایت شده است که در باره سخن خداوند عزّوجلّ «ثمّ لیقضوا تفثهم و لیوحوا نذورهم و لیطوفوا بالبیت العتیق» فرمود: مراد از «تفث» رمى جمرات و تراشیدن سر است و مراد از «نذور» کسى است که نذر کرده که پیاده برود [منبع: کافى، ج ۴، ص ۵۴۹، ح ۴; نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۹۲- ، ح ۹۷.] و مراد از طواف، طواف زیارت است...». ۱- محتمل است مقصود این باشد که شخص نذر کرده که پیاده از منا به مکّه برود; نه این که نذر کرده است از وطنش پیاده به حج برود; چون در این صورت با ظاهر آیه سازگار نیست. [منبع: دعائم الإسلام، ج ۱، ص ۳۳۰; بحارالأنوار، ج ۹۶، ص ۳۱۲، ح ۳۹.] ۹ - «عن أبى عبد اللّه(ع) فى قول اللّه عزّوجلّ: «و لیطّوّفوا بالبیت العتیق» قال: طواف النساء; از امام صادق(ع) روایت شده است که درباره سخن خداوند عزّوجلّ «و لیطّوّفوا بالبیت العتیق» فرمود: [مراد ]طواف نسا است». [منبع: کافى، ج ۴، ص ۵۱۳، ح ۲; تهذیب شیخ طوسى، ج ۵- ، ص ۲۵۳، ح ۱۵.] ۱۰ - «عن أبى عبد اللّه(ع) قال: إنّ اللّه عزّوجلّ أغرق الأرض کلّها یوم نوح إلاّ البیت فیومئذ سمّى العتیق لأنّه اُعتق یومئذ من الغرق ...; از امام صادق(ع) روایت شده است که فرمود: خداى عزّوجلّ در روز طوفان نوح، همه زمین را غرق کرد، مگر «بیت[اللّه]». پس در آن روز عتیق نامیده شد; زیرا در آن روز از غرق شدن آزاد شد». [منبع: علل الشرایع، ج ۲، ص ۳۹۹، ح ۵; نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۹۴، ح ۱۱۴.] ۱۱ - «عن أبى حمزة الثمالى قال: قلت لأبى جعفر(ع) فى المسجد الحرام: لأىّ شىء سمّاه اللّه العتیق؟ فقال: إنّه لیس من بیت وضعه اللّه على وجه الأرض إلاّ له ربّ و سکان یسکنونه غیر هذا البیت فإنّه لاربّ له إلاّ اللّه عزّوجلّ و هو الحرّ ...; ابوحمزه ثمالى گوید: به امام باقر(ع) در مسجدالحرام گفتم: چرا خدا[ بیت اللّه] را عتیق نامیده است؟ فرمود: خداوند هیچ خانه اى را بر روى زمین ننهاده است مگر این که صاحب و ساکنانى دارد که در آن سکنى گزیده اند; غیر از این بیت که صاحبى به جز خداى عزّوجلّ ندارد و آن [از مالکیت اشخاص] آزاد است...». [منبع: کاف، ج۴ص۱۸۹ح۵; ۵; نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۹۴، ح ۱۰۹.]

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۶)
  • کعبه، دارای قدمت تاریخی و کهن و اثری باستانی+۵ آیه
  • حج و مناسک ان، از جمله اموزههای دین ابراهیم(علیه السلام)+۴ آیه
  • طواف به گرد کعبه، از اموزههای دین ابراهیم(علیه السلام)+۳ آیه
  • وجوب خروج از احرام حج با تقصیر (کوتاه کردن نا خن یا مو) و حلق+۱ آیه
  • لزوم رعایت بهداشت در حج
  • لزوم تطهیر بدن از چرک و الودگی، برای ورود به مسجدالحرام
  • لزوم تطهیر بدن، برای ورود به مسجدالحرام جهت طواف
  • تقصیر (کوتاه کردن مو و ناخن) از مناسک حج
  • تقصیر، راه بیرون امدن از اِحرام+۱ آیه
  • وجوب تقصیر قبل از طواف نساء
  • وجوب تقصیر پس از قربانی+۱ آیه
  • اعمال حج، توشه خیری برای اخرت+۳ آیه
  • جواز نذر برای اجرای کارهای خیر، در موسم حج+۱ آیه
  • حج، فرصتی مناسب برای وفای به نذرها
  • حلق (تراشیدن سر،) از مناسک حج+۲ آیه
  • لزوم حلق و تقصیر، پس از قربانی+۲ آیه
  • طواف، از مناسک و واجبات حج+۳ آیه
  • وجوب طواف، پس از تقصیر و خروج از احرام+۲ آیه
  • قربانی در حج، موجب جواز تقصیر و خروج از احرام+۲ آیه
  • وجوب وفا به نذر+۳ آیه
  • جواز نذر+۵ آیه
  • لزوم حلق (تراشیدن سر)، پس از قربانی در حجّ+۲ آیه
  • تعظیم احکام و تکالیف الهی، از مصادیق خیر+۱ آیه
  • حج و مناسک ان، از شعایر الهی و دارای ارج و منزلت، در پیشگاه خداوند+۴ آیه
  • لزوم تاخیر طواف، تا اجرای رمی و حلق
  • وجوب تاخیر طواف خانه خدا، تا پس از انجام دادن قربانی+۱ آیه
  • ضرورت پاک کردن بدن از الودگیها، قبل از انجام دادن طواف حج+۱ آیه
  • وجوب طواف خانه خدا، پس از تقصیر و خروج از احرام
  • خانه خدا، مرکز طواف+۲ آیه
  • طواف زیارت، واجب و از ارکان حج+۱ آیه
  • وجوب طواف نساء در اطراف خانه خدا، برای حج
  • لزوم تاخیر طواف نساء در اعمال حج، پس از رمی و تراشیدن سر
  • خانه کعبه، جایی اباد+۲ آیه
  • وجوب تقصیر، قبل از طواف نساء، در عمره
  • اجرای قربانی در حج، موجب جواز حلق و تقصیر+۱ آیه
  • اجرای قربانی در حج، موجب جواز حلق و تقصیر+۱ آیه
  • وجوب طواف کعبه، پس از تقصیر و خروج از احرام
  • کعبه، دارای قدمت تاریخی و کهن و اثری باستانی+۵ آیه
  • کعبه، دارای قدمتی کهن تر از زمان ابراهیم(علیه السلام)+۲ آیه
  • بیت عتیق، از جمله نامهای کعبه+۱ آیه
  • نقش محوری کعبه در مناسک حج، از جمله طواف و قربانی به طرف ان+۱ آیه
  • کعبه در شهر مکّه، دارای قدمتی کهن و اثری باستانی+۶ آیه
  • وجوب تقصیر پس از قربانی در منا، جهت اجرای مناسک حج+۱ آیه
  • لزوم حلق (تراشیدن سر) در منا، جهت انجام دادن مناسک حج
  • لزوم رمی جمره در منا، برای مناسک حج
  • تراشیدن موی سر، از مناسک حج+۲ آیه
  • کوتاه کردن موی بدن، از مناسک حج+۱ آیه
  • لزوم قصد قربت، در عقد نذر+۲ آیه
  • لزوم ادای نذر، پس از تقصیر و خارج شدن از احرام حج+۱ آیه
  • وجوب وفای به نذر، برای نذرکنندگان+۳ آیه
  • صحّت نذر در حج، مثل پیاده رفتن از مِنا به مکّه
  • حلق (تراشیدن سر،) از مناسک حج+۲ آیه
  • وجوب حلق و تقصیر، پس از قربانی+۱ آیه
  • طواف، از مناسک و واجبات حج+۳ آیه
  • وجوب طواف، پس از تقصیر و خروج از احرام+۱ آیه
  • وجوب وفا به نذر+۳ آیه
واژه‌ها