آیه ۲۵ سوره حدید

سوره حدید(الحديد)، آیه ۲۵ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۴۱

لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ

ما رسولان خود را با دلایل روشن فرستادیم، و با آنها کتاب (آسمانی) و میزان (شناسایی حقّ از باطل و قوانین عادلانه) نازل کردیم تا مردم قیام به عدالت کنند؛ و آهن را نازل کردیم که در آن نیروی شدید و منافعی برای مردم است، تا خداوند بداند چه کسی او و رسولانش را یاری می‌کند بی‌آنکه او را ببینند؛ خداوند قوّی و شکست‌ناپذیر است!

معنی کلمات و عبارات
«الْبَیِّنَاتِ»: (نگا: روم / ، غافر / ). «الْکِتَابَ»: جنس کتاب مراد است. یعنی همه کتابهای آسمانی. «الْمِیزَانَ»: (نگا: شوری / ، رحمن / و و . «الْقِسْطِ»: عدل (نگا: آل‌عمران / و ، نساء / و . «أَنزَلْنَا الحَدِیدَ»: آهن را آفریده‌ایم و پدیدار کرده‌ایم. «أَنزَلْنَا»: بوجود آورده‌ایم. خلق کرده‌ایم. (نگا: اعراف / ، زمر / . «لِیَقُومَ»: تا عمل بکنند. تا دست بیازند (نگا: نساء / . «بَأْسُ»: قوت. نیرو. (نگا: نساء / ، انعام / ، اسراء / . «لِیَعْلَمَ اللهُ ...»: (نگا: بقره / آل‌عمران / و کهف / ). «بِالْغَیْبِ»: دور از چشم مردم. بعد از وفات انبیاء. بی‌آنکه خدا را ببینند.
نزول
نکات آیه
۱ - تاریخ بشر، شاهد برانگیخته شدن انسان هاى پیام آور از سوى خداوند «لقد أرسلنا رسلنا» ۲ - بعثت پیامبران، همواره با دلایل و نشانه هاى روشن و غیر قابل تردید همراه بود. «لقد أرسلنا رسلنا بالبیّنت» «بینات» صفت براى موصوف محذوف و به تقدیر «لقد أرسلنا رسلنا بالآیات البیّنات» است; یعنى، ما پیامبران خود را، همراه با نشانه هاى روشن فرستادیم. ۳ - معجزه، نشانه روشن و غیرقابل تردید براى نبوت پیامبران بود. «لقد أرسلنا رسلنا بالبیّنت» «بیّنات» در آیه شریفه دربرگیرنده دلایل معقول (حجت ها و برهان) و دلایل محسوس (معجزات) است. بنابراین از مصداق هاى مورد نظر از بیّنات، معجزات پیامبران است. ۴ - همه پیامبران، داراى معجزه بودند. «لقد أرسلنا رسلنا بالبیّنت» ۵ - بشریت، هرگز از کتاب آسمانى محروم نبوده است.* «لقد أرسلنا رسلنا ... و أنزلنا معهم الکتب» ۶ - رسولان الهى، پیام آوران عدالت براى جوامع و ارائه دهندگان موازین و معیارهاى حق و باطل «و أنزلنا معهم الکتب و المیزان» «میزان» اسم آلت و ابزار سنجش اشیا است. فرستادن میزان از سوى خداوند، به معناى ارائه معیارها و ملاک ها، براى رعایت حق و عدل مى باشد. ۷ - ناسازگارى دین الهى، با ظلم و بى عدالتى «و أنزلنا معهم الکتب و المیزان» ۸ - عدالت، موضوعى بسیار مهم و مورد عنایت ویژه خداوند «و أنزلنا معهم الکتب و المیزان» «عدالت» موضوعى است که یقیناً در هر یک از کتاب هاى آسمانى به آن پرداخته شده است و مردم به آن توصیه شده اند. بنابراین اختصاص به ذکر یافتن آن پس از «کتاب»، نشان دهنده اهمیت بسیار آن در نگرش الهى است. ۹ - استثمار و بى عدالتى اقتصادى، از مشکلات عمده و اساسى جوامع در طول تاریخ «لقد أرسلنا رسلنا ... و أنزلنا معهم الکتب و المیزان» با توجه به این که «میزان» (ترازو) ابزارى است که در مبادلات اقتصادى به کار مى رود و با آن کالاها را توزین مى کنند; مى توان گفت که: این واژه در آیه شریفه استعاره از خصوص عدالت اقتصادى است. بنابراین، پیام عدالت اقتصادى - که در این آیه به عنوان رسالت همه پیامبران برشمرده است - نشان مى دهد که موضوع استثمار توده ها و ظلم و اجحاف اقتصادى به آنان، در تاریخ بشر ریشه داشته است و همه جوامع با آن مشکل دست به گریبان بوده اند. ۱۰ - هدف الهى از بعثت پیامبران، ایجاد جوامع سالم، رشید و بالنده است. «لقد أرسلنا رسلنا ... لیقوم الناس» «قیام» (مصدر «یقوم») به معناى ایستادن است. در این جا در معناى سلامت و صلاح به کار رفته است. ۱۱ - هدف رسالت پیامبران، در مرحله نخست تربیت انسان هاى عادل و ساختن جامعه عدالت خواه بود; نه اجراى اجبارى عدالت در جامعه «و أنزلنا معهم الکتب و المیزان لیقوم الناس بالقسط» نسبت داده شدن «اقامه» به مردم - نه به پیامبران - و نیز غایت قرار گرفتن خیزش خود مردم براى رعایت عدل و انصاف (لقوم الناس بالقسط) مى تواند گویاى برداشت یاد شده باشد. ۱۲ - نقش بنیادین عدالت اقتصادى در قوام، سلامت و بالندگى جامعه «و أنزلنا معهم ... و المیزان لیقوم الناس بالقسط» «قسط» به معناى عدل است و مراد از آن - به قرینه «المیزان»- عدالت در روابط و مناسبات اقتصادى است. ۱۳ - دین و عدالت، مایه قوام و سلامت جامعه است. «و أنزلنا معهم الکتب و المیزان لیقوم الناس بالقسط» ۱۴ - لزوم جهاد و پیکار بى امان با دشمنان دین و عدالت «و أنزلنا معهم الکتب و المیزان ... و أنزلنا الحدید» واژه «حدید» در آیه شریفه مجازاً در معناى جهاد و قتال به کار رفته است; یعنى، ما فرمان قتال با دشمنان را، به همراه پیامبران نازل کردیم. ۱۵ - جهاد، فرمانى نازل شده از سوى خداوند «و أنزلنا الحدید» ۱۶ - جهاد در راه خداوند، داراى ثمراتى بس مهم و شایان توجه «فیه بأس شدید و منفع للناس» ۱۷ - وارد گشتن خسارت سنگین (مانند قتل، جرح و...) به دشمن از ره آوردهاى جهاد «فیه بأس شدید» «بأس» عبارت از عذاب و آسیب هاى جدى است که در میدان نبرد، برطرف وارد مى شود. ۱۸ - دستیابى جامعه به منافع و سودهاى سرشار (مانند غنیمت، امنیت و...) یکى دیگر از ره آوردهاى جهاد در راه خداوند «و منفع للناس ... من ینصره» ۱۹ - مجاهدان و پیکارگران راه خداوند، برخوردار از مقامى والا و ارزشمند در پیشگاه الهى «و لیعلم اللّه من ینصره و رسله» برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که از «جهاد»، به نصرت خداوند و از «مجاهدان» به یاوران الهى، تعبیر شده است. ۲۰ - شناخته شدن یاران خدا و پیامبران و جدا گشتن صفوف آنان از دیگران، حکمت تشریع جهاد از سوى خداوند «و أنزلنا الحدید ... و لیعلم اللّه من ینصره و رسله» ۲۱ - دین داران راستین، کسانى اند که به یارى خدا برمى خیزند و با دشمنان دین او به جهاد و پیکار مى پردازند، در حالى که او را نمى بینند. «من ینصره و رسله بالغیب» ۲۲ - خداوند، در پرده غیب است و دیده نمى شود. «ینصره ... بالغیب» «بالغیب» حال براى ضمیر «ه» در «ینصره» مى باشد; یعنى، یارى مى کند خدا را در حالى که او از نظرها پنهان است. ۲۳ - تشریع جهاد از سوى خداوند، به معناى نیاز داشتن او به یارى دیگران نیست. «و أنزلنا الحدید ... إنّ اللّه قوىّ عزیز» ۲۴ - خداوند، «قوىّ» (نیرومند) و «عزیز» (پیروزمند شکست ناپذیر) است. «إنّ اللّه قوىّ عزیز»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۲۵ - «عن أبى عبداللّه(ع) ...الإسم الأکبر هو الکتاب الذى یعلم به کلّ شىء الذى کان مع الأنبیاء یقول اللّه تعالى «لقد أرسلنا رسلنا بالبیّنات و أنزلنا معهم الکتاب و المیزان» الکتاب الإسم الأکبر...; [منبع: بصایرالدرجات، ص ۴۶۹، ح ۴; بحارالأنوار، ج ۴۰، ص ۲۱۷، ح ۱۳.] از امام صادق(ع) روایت شده است: ...«اسم اکبر» کتابى است که به وسیله آن همه چیز دانسته مى شد و آن کتابى بود که با پیامبران بوده است، خداى تعالى فرمود: «و أنزلنا معهم الکتاب و المیزان» کتاب همان اسم اکبر است». ۲۶ - «عن أمیرالمؤمنین(ع) قال: ...و قال: «و أنزلنا الحدید فیه بأس شدید» فإنزاله ذلک خلقه إیّاه; [منبع: احتجاج طبرسى، ج ۱، ص ۳۷۲; نورالثقلین، ج ۵- ، ص ۲۵۰، ح ۱۰۱.] از امیرالمؤمنین(ع) روایت شده است: خداوند مى فرماید: ...«و أنزلنا الحدید فیه بأس شدید» و مراد از «انزال حدید» خلقت آن است».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹۵)
  • خداوند، پدید اورنده اهن
  • اهن، عنصری سخت و محکم+۲ آیه
  • جداسازی صف یاریگران خداوند و یاران پیامبران از دشمنان، از حکمتهای افرینش اهن
  • مؤثّر بودن سلاح اهنین در اهداف عدالت خواهانه
  • اهن، عنصری مناسب برای ساخت ابزارالات
  • نقش سازنده اهن در تسلیحات و تجهیزات نظامی
  • اهن، عطیهای الهی برای بشر
  • عدالت، اصلی مهمّ در نظام اقتصادی اسلام+۳ آیه
  • ایجاد عدالت اقتصادی از برنامههای اصلی پیامبران
  • فرستاده شدن پیامبران الهی همراه با کتاب و میزان، به هدف امتحان امّتهای گوناگون
  • بهرهمندی امّتهای پیشین از کتابهای اسمانی+۱ آیه
  • فرستاده شدن پیامبران الهی همراه با کتاب و میزان، سبب امتحان امّتهای گوناگون
  • فرستاده شدن انبیای الهی و خلقت اهن، سبب امتحان انسانها در نصرت دین
  • فرستادن انبیا از راههای ازموده شدن انسانها
  • امتحان با جهاد، باعث مشخّص شدن یاوران خدا و پیامبرانش
  • مشخّص شدن یاران خدا و پیامبرانش، از فلسفههای امتحان انسانها
  • یاری دین خدا، وسیلهای برای امتحان انسانها
  • نیازمندی جامعه بشری به وحی و انبیا، جهت اقامه عدل
  • مشخّصشدن امدادگران به انبیا، از فلسفههای ارسال رسل
  • بعثت و رسالت انبیا، در طول تاریخ بشر
  • خداوند، مبعوثکننده پیامبران
  • بعثت و رسالت انبیا، در طول تاریخ بشر
  • اقامه قسط و عدل، ثمره اجرای تعالیم انبیا
  • مؤثّربودن قدرت در اجرا و عمل به تعالیم انبیا
  • برخورداری انبیا از بیّنات برای اثبات رسالت خویش بر مردم+۲ آیه
  • استواری جامعه برپایه عدالت، از اهداف رسالت انبیا
  • برخورداری انبیا از کتاب اسمانی+۲ آیه
  • انبیا، اقامهکننده برهان برای هدایت مردم
  • قیام به عدالت، از اهداف تبلیغ انبیا
  • سلاحهای ساخته شده از اهن، از ابزار جنگ+۱ آیه
  • لزوم برخورد خشن و سختگیرانه با دشمنان دین، در میدان جهاد
  • خلقت اهن از سوی خداوند
  • خلقت اهن به امر خداوند، دارای منافعی برای مردم و ابزاری در راستای یاری رساندن به خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • خلقت اهن، برخاسته از الوهیّت، قدرت و عزّت خداوند
  • سلاح ساخته شده از اهن، از ابزار جنگ و دفاع+۱ آیه
  • امتحان یاوران دین و نصرت کنندگان خدا و انبیا، از اهداف رسالت
  • رسالت پیامبران، در جهت رفع تبعیض و برقراری عدالت در جامعه بشری+۱ آیه
  • فراگیری و جهان شمولی رسالت انبیا+۲ آیه
  • رسالت پیامبران همراه با دلایل روشن+۲ آیه
  • معجزه، از دلایل رسالت انبیا+۲ آیه
  • خداوند، منشا رسالت انبیا
  • رسالت انبیا، پرتوی از عزّت خداوند+۲ آیه
  • رسالت پیامبران، در پرتو قدرت خداوند+۱ آیه
  • سپر، دارای نقشی مهم در میدان جهاد و دفاع
  • سپر، از سلاحهای مورد استفاده، در میدان جهاد و دفاع
  • تهیّه سلاح و اماده سازی سپاه اسلام، امری مهم
  • نقش اهن، در تولید انواع سلاحها و تجهیزات جنگی+۱ آیه
  • سلاح، داری نقش اساسی، در برپایی قسط و عدالت در جامعه
  • نقش سلاح، در فتح و پیروزی انبیا
  • برپایی عدالت در جامعه، هدف الهی از بعثت پیامبران
  • برپایی عدالت در جامعه، فلسفه تشریع میزان (دین و قوانین عادلانه)
  • اقامه قسط و عدل، وظیفه عموم مردم+۳ آیه
  • مؤثّر بودن سلاح اهنین، در اهداف اجرای عدالت
  • برپایی عدالت و قسط در جامعه، هدف الهی از فرستادن کتابهای اسمانی
  • نیازمندی مردم در اقامه قسط و عدل به پیامبران الهی و تعالیم اسمانی
  • مؤثّر بودن سلاح اهنین (قدرت)، در اجرای اهداف عدالت خواهانه
  • ایجاد عدالت اقتصادی، از برنامه های اصلی پیامبران+۱ آیه
  • برنامه جهاد و سختگیری در دین الهی، جهت تحکیم اقامه قسط و عدل در جامعه
  • برپایی عدالت، از اهداف اصلی دعوت پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • انبیا، دعوت کننده مردم به اقامه قسط و عدل
  • عدالت، اصلی مهم در نظام اقتصادی و مالی اسلام+۳ آیه
  • ایجاد عدالت اقتصادی، از برنامه های اصلی پیامبران
  • رسولان الهی، پیام اوران عدالت برای جامعه+۱ آیه
  • لزوم مراعات عدل و قسط، در معاملات+۲ آیه
  • عزّتمندی و شکست ناپذیری خداوند، تضمین کننده پیروزی پیامبران+۱ آیه
  • خلقت اهن برای دفاع و جهاد و منافع گوناگون، از نشانه های قدرت و عزّت خدا
  • نزول کتابهای اسمانی، برخاسته از عزّت خداوندی+۱ آیه
  • نزول کتب اسمانی بر انبیا، جهت بر پایی عدالت، نشانه قدرت و عزّت خداوندی
  • عزّت و شکست ناپذیری خدا، همراه با قدرت و اقتدار+۲ آیه
  • علم و اگاهی خداوند به یاری دهندگان خدا و رسول، در پنهانی
  • مشخص شدن یاری کنندگان خداو پیامبران، از موارد علم فعلی خدا
  • جواز غنیمت گرفتن از دشمن، در جنگ
  • قدرت، دارای نقش بسزا، در اجرا و تحقّق عدالت، در جامعه
  • انبیا، نیازمند قدرت و اقتدار، در اجرای تعالیم خود
  • قدرت انبیا، مظهر قدرت و شکست ناپذیری خداوند
  • شناخت افراد یاری کننده خداوند و انبیا، علت بهره مندی پیامبران از قدرت
  • خداوند، تنها قدرت قاهر شکست ناپذیر+۳ آیه
  • نزول کتابهای اسمانی، از جلوه های قدرت الهی
  • خداوند، منشا اعطای توانمندی و قدرت
  • اهن، مظهر و نماد قدرت و اقتدار
  • قویّ / اسماوصفات+۲ آیه
  • نزول کتابهای اسمانی و انبیای الهی از سوی خداوند برای بشر، دارای سابقه دیرینه و طولانی+۱ آیه
  • کتابهای اسمانی، دارای معارفی روشن و روشنگر+۱ آیه
  • اقامه قسط و عدل، ثمره عمل به تعالیم کتابهای اسمانی
  • انبیا، از صاحبان و حاملان کتابهای اسمانی+۱ آیه
  • مُرسِل/ اسما و صفات
  • رعایت کردن عدالت، مورد سفارش خداوند در معاشرت و روابط با دیگران+۴ آیه
  • ارایهؤ معجزات هر یک از انبیای الهی، برای اثبات رسالت خویش، نشانههای خدا+۳ آیه
  • معجزه، یکی از راههای اثبات نبوّت انبیا
  • اریه معجزات به وسیله انبیا، برای اثبات رسالت خویش+۲ آیه
  • رسالت پیامبران، متکی بر معجزات و دلایل روشن
  • معجزات پیامبران دارای منشا الهی+۲ آیه
  • نبوّت و رسالت پیامبران همراه با دلایل روشن+۲ آیه
  • معجزه، از دلایل رسالت انبیا+۲ آیه
  • نبوّت و رسالت پیامبران همران با دلایل روشن+۲ آیه
واژه‌ها