سوره الرحمن، آیه ۳ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۱
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - خداوند، خالق انسان ها «خلق الإنسن»
۲ - رحمانیت خداوند، منشأ آفرینش انسان «الرحمن . خلق الإنسن»
۳ - فلسفه خلقت انسان، نهفته در مقام رحمانیت خداوند «الرحمن ... خلق الإنسن»
برداشت یاد شده بنابراین نکته است که وصف «الرحمان» مشعر به علیت باشد; یعنى، چون خداوند داراى رحمت گسترده است، رحمت او مقتضى است که فیض از خلق دریغ ندارد و نعمت وجود بر اندام آنان بپوشاند.
۴ - ساختار وجودى انسان، متناسب با نیازهاى وى و نمودار رحمت آفریدگار «الرحمن ... خلق الإنسن»
ارتباط خلقت انسان با رحمانیت خداوند، مى تواند در این جهت باشد که کیفیت آفرینش انسان، خود به گونه اى است که رحمت الهى را نسبت به این موجود مى نمایاند; چه این که هر بعدى از ابعاد وجودى او، کامل و متناسب با نیازهاى وى است.
۵ - وجود انسان از سوى خداوند، خود نعمتى است الهى. «خلق الإنسن»
از آیات بعدى استفاده مى شود که خداوند در این آیات درصدد بیان نعمت هاى الهى براى بشر است. بر این اساس مى توان گفت: این آیه، اصل وجود انسان را به عنوان نخستین نعمت الهى معرفى کرده است.
تفسیر (۹)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ابعاد وجودی انساننعمت خلقت انسانآثار رحمانیت خدامنشأ خلقت انسانفلسفه خلقت انسانخالق انسان هانیازهای انسانویژگیهای انساننشانه های رحمت خداخالقیت خدانعمتهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶)
- افریده شدن انسان و قدرت داشتن وی بر تکلّم و بیان، از ایههای خدا+۱ آیه
- افرینش انسان، ایه خدا+۵ آیه
- توانایی انسان برای بیان مقاصد و ارای خویش+۲ آیه
- خداوند، خالق و منشا افرینش انسان+۵ آیه
- تعلیم بیان از جانب خداوند به انسان، بعد از افرینش او+۱ آیه
- خلقت انسان، برخاسته از رحمانیّت خداوند+۱ آیه
- زبان انسان و قدرت او بر گویش، نعمت بزرگ پروردگار+۲ آیه
- سزاوار نبودن تکذیب نعمت زبان+۲ آیه
- خداوند، تعلیم دهنده زبان به انسان+۱ آیه
- خدا، منشا شناخت انسانها+۳ آیه
- رعایت عدالت، از موعظه های خداوند به انسان+۳ آیه
- خدا خواستار رعایت عدالت در میان بشر+۳ آیه
- تعلیم قران، نعمت و ارزشی فراتر از اصل خلقت انسان و نعمتهای دیگر+۱ آیه
- توجه به نعمت تعلیم بیان و تکلّم، زمینه ساز پرهیز انسان از تکذیب معارف الهی+۲ آیه
- تعلیم بیان از سوی خداوند به انسانها، نعمتی الهی و غیر قابل انکار+۳ آیه
- خلقت انسان، از نعمتهای غیر قابل تکذیب الهی+۱ آیه