سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۲۲ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۰
بَلْ قَالُوا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءَنَا عَلَىٰ أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَىٰ آثَارِهِم مُّهْتَدُونَ
بلکه آنها میگویند: «ما نیاکان خود را بر آئینی یافتیم، و ما نیز به پیروی آنان هدایت یافتهایم.»
معنی کلمات و عبارات
«آثَارَ»: جمع أَثَر. مراد راه و رسم است (نگا: صافّات / ). «أُمَّةٍ»: دین وآئین.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - پیروى از سنت نیاکان، تنها دلیل مشرکان بر پرستش فرشتگان «و جعلوا من عباده جزءًا ... بل قالوا إنّا وجدنا ءاباءنا على أُمّة و إنّا على ءاثرهم مهتدون»
۲ - پیروى از نیاکان، امرى موجه و دلیلى قانع کننده در فرهنگ عرب جاهلى «بل قالوا إنّا وجدنا ... ءاثرهم مهتدون»
۳ - قوم گرایى، پایه اصلى فرهنگ و اعتقاد عرب جاهلى «بل قالوا إنّا وجدنا ءاباءنا على أُمّة و إنّا على ءاثرهم مهتدون»
از این که عرب هاى جاهلى تنها به عقاید نیاکان خویش تکیه مى کردند و آن را موجب هدایت مى دانستند، قوم گرایى آنان استفاده مى شود.
۴ - پرستش فرشتگان، سنتى دیرینه و آیینى سابقه دار در تاریخ عرب جاهلى «بل قالوا إنّا وجدنا ءاباءنا على أُمّة»
واژه «اُمّة»، بیانگر آیین و مذهب است.
۵ - تقلید کورکورانه و تعصبات قومى، سدى در برابر حق گرایى است. «بل قالوا إنّا وجدنا ءاباءنا على أمّة و إنّا على ءاثرهم مهتدون»
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تاریخ ملائکه پرستیتعصب قومی مشرکان جاهلیتتوجیه گری مشرکان جاهلیتفلسفه تقلید از نیاکانفلسفه ملائکه پرستی مشرکانمبانی رسوم جاهلیتملائکه پرستی مشرکان جاهلیتآثار تعصب قومیآثار تقلید کورکورانهتقلید از نیاکانموانع حق پذیری
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۱)
- احتجاج پیامبر(صلی الله علیه واله) با مترفان کافر در ردّ تقلید انان از پدرانشان، به بهتر و هدایتبخشتر بودن ایین توحیدی از ایین نیاکان انان+۲ آیه
- واپسگرایی و دلبستگی مشرکان، به سنّتهای پدرانشان+۴ آیه
- تقلید کورکورانه اهل جاهلیّت، از دین و ایین نیاکان خویش+۲ آیه
- تقلید کورکورانه، اسیب زننده به تربیت عقلانی انسانها+۱۰ آیه
- تعصّب، زمینهساز تقلید کورکورانه از دیگران+۱۲ آیه
- تعصّبات، سدّی در برابر حقگرایی و رشد افراد+۲ آیه
- تقلید از گذشتگان، موجب شرکورزی به خدا+۸ آیه
- پیروی کورکورانه از نیاکان، مایه محرومیّت از رشد فکری و درک معارف الهی+۱۲ آیه
- تقلید کورکورانه اقوام گذشته از نیاکان خود، علّت مخالفت با دعوت انبیا+۵ آیه
- اکثریّت امّتهای پیشین گرفتار تقلید کورکورانه از پدران خویش+۴ آیه
- تقلید کورکورانه مشرکان عصر بعثت از نیاکان خویش+۶ آیه
- احتجاج اشراف در مخالفت با پیامبران به تبعیّت کورکورانه از نیاکان خویش+۲ آیه
- احتجاج مشرکان بتپرست، به رسم و عادت پدرانشان در پرستش بتها+۶ آیه
- احتجاج محمّد(صلی الله علیه واله) در مقابل مشرکان عصر بعثت، به بطلان تقلید انان از نیاکان گمراه خویش+۲ آیه
- تعصّبهای قومی و فامیلی، عامل تقلید و پیروی کورکورانه از نیاکان+۱۳ آیه
- خدای واحد، اساس دعوت همه انبیا در میان امتها و انسانهای مشرک+۵ آیه
- کفرورزی مشرکان، به خدای یکتا+۶ آیه
- مقاومت و جبههگیری مشرکان، در مقابل توحید+۵ آیه
- تقلید کورکورانه از نیاکان، مانع پذیرش پیام توحید+۸ آیه
- تقلید کورکورانه از پیشینیان، کاری رایج در عصر جاهلیّت+۶ آیه
- ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۳ آیه
- حرمت تقلید از نیاکان بت پرست در عقاید دینی+۷ آیه
- تقلید کورکورانه از پدران، موجب شرکورزی به خدا+۱۵ آیه
- مقاومت مشرکان، در برابر توحید+۴ آیه
- تقلید کورکورانه از نیاکان، مایه گمراهی+۱۲ آیه
- پیروی از گذشتگان، تنها دلیل مشرکان، در پرستش ملایکه+۱ آیه
- تقلید و پیروی از نیاکان، عذری غیر مقبول برای عدم هدایت+۱۲ آیه
- تقلید کورکورانه و بدون ملاک از نیاکان، قبیح و ناروا+۵ آیه
- قریش، مردمی قوم گرا و پیرو سنّتهای نیاکان خود+۱ آیه
- کفر مشرکان به توحید و خدای یگانه+۶ آیه
- لجاجت مترفان در تقلید از نیاکان خویش، در برابر دعوت پیامبران+۱ آیه
- پافشاری مشرکان بر ایین خویش، به رغم مشاهده دلایلی روشن بر بطلان ان+۲ آیه
- پیروی و تقلید کورکورانه از نیاکان، عامل پافشاری مشرکان بر ایین خویش، به رغم وجود دلایل روشن بر یکتاپرستی+۲ آیه
- لجاجت مترفان در تعصّب و تقلید از نیاکان خود، در برابر دعوت پیامبران+۱ آیه
- احتجاج پیامبر صلی الله علیه و اله با مترفان کافر، در ردّ تقلید انان از پدرانشان، به بهتر و هدایتبخشتر بودن ایین توحیدی، از ایین نیاکان انان+۱ آیه
- بازگو کردن فضیلت و برتری مکتب توحیدی بر ایین اجدادی مشرکان، روش تمامی پیامبران+۱ آیه
- دعوت پیامبران به اگاهی و خردمندی، در مقابل سنّتگرایی مشرکان و ایین تقلیدی انان از نیاکان خود+۱۰ آیه
- شرکورزی نیاکان امّتهای پیشین و تبعیّت فرزندانشان از انان+۱ آیه
- ایین مشرکان، به ارث رسیده از نیاکان و اجداد انان+۵ آیه
- شرکورزی نیاکان مشرک، زمینه گرایش فرزندان انان به شرک+۳ آیه
- گرایش به شرک به سبب شرکورزی نیاکان، عذر واهی و ناپذیرفتنی در پیشگاه خداوند متعال+۳ آیه