سوره شمس(الشمس)، آیه ۵ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۵
معنی کلمات و عبارات
«مَا»: این واژه موصوله است و مراد ذات پاک خداوند است. در لغت عرب موصول مشترک (مَنْ) برای عاقل و (مَا) برای غیر عاقل به کار میرود، ولی در مواردی به جای یکدیگر استعمال میشوند (نگا: نساء / و ، بلد / . در اینجا استعمال (مَا) برای وصفیّت است، یعنی آن چیز عظیمالشأن توانائی که. گذشته از اینها استعمال (مَنْ) یا (مَا) برای خدا یکسان است؛ چرا که به کار بردن هر یک از این دو واژه، در آن مفهوم معهود بشری، نسبت به خدا نادرست است (نگا: جزء عم شیخ محمّدعبده).
نزول
سال ۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - سوگند خداوند به آسمان «و السماء»
۲ - آسمان، موجودى با عظمت «و السماء»
۳ - سوگند خداوند، به بنیان نهادن آسمان و آفرینش آن «و ما بنیها»
حرف «ما» مصدرى بوده و مفاد آیه شریفه، سوگند به «بناکردن آسمان» است. برخى «ما» را موصول دانسته اند; ولى یک نواختى سوگندها - که تمامى آنها سوگند به مخلوقات است - مؤید مصدرى بودن آن است.
۴ - ساختن آسمان، کارى بزرگ و نشانه عظمت خداوند است. «و ما بنیها»
تعبیر «و مابناها» - سوگند به بانى باشد یا بنا - نشانگر عظمت هر دو است; زیرا عظمت هر یک، حاکى از عظمت دیگرى است.
۵ - سوگند خداوند به سازنده آسمان «و ما بنیها»
چنانچه «ما» در «مابناها» موصول باشد، مراد از آن خداوند خواهد بود. آوردن «ما» در این موارد - با توجّه به این که این کلمه بیش از «من» موصول، ابهام دارد - بیانگر این است که حقیقت موضوع و عظمت آن، قابل تعریف نیست.
۶ - سوگند خداوند به خود «و ما بنیها»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۸ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۸ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۱۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۵
موضوعات
دستهبندی موضوعی
سوگند به بنای آسمانسوگند به خالق آسمانسوگند به خلقت آسمانعظمت آسمانعظمت خلقت آسمانسوگند به آسماننشانه های عظمت خداسوگند به خداسوگندهای قرآن
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۰)
- سوگند خداوند به اسمان و بنا کننده ان
- خداوند، بنا کننده اسمانها+۲ آیه
- خدا، پدید اورنده اسمانها+۳ آیه
- سوگند خدا به اسمان+۵ آیه
- سوگندهای متعدّد الهی، نشانگر اهمیّت تزکیه و تربیت نفس+۸ آیه
- سوگندهای متعدّد، نشانگر اهمیّت تزکیه و تطهیر نفس+۸ آیه
- قسم خداوند به اسمان، در مورد رستگاری اهل تزکیه+۱ آیه
- تاکید خداوند بر زیانکاری و تباهی گناهکاران، با قسم خوردن به اسمان+۱ آیه
- قسم خداوند به بنای اسمان، با استحکام ان
- قسم خداوند به بناکننده اسمان