آیه ۴۹ سوره طور

سوره طور(الطور)، آیه ۴۹ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۲۵

معنی کلمات و عبارات
«مِنَ الَّیْلِ»: در شب. در پاره‌ای از شب. مراد وقت ادای نماز مغرب و عشاء یا نماز تهجد است. «إِدْبَارَ»: پشت کردن. مراد ناپدید شدن ستارگان است به سبب نور خورشید. اشاره به وقت نماز صبح است.
نزول
نکات آیه
۱ - پیامبر(ص)، موظف به تسبیح پروردگار، در بخشى از شب (سحرگاهان) «و من الّیل فسبّحه» «من» در «من الّیل» تبعیضیه است; یعنى، بخشى از شب (سحرگاهان). ۲ - پیامبر(ص)، موظف به تسبیح خداوند در بین الطلوعین «و إدبر النجوم» مراد از «إدبار النجوم»، (زمان عقب نشینى ستارگان) وقتى است که فجر طلوع مى کند; زیرا با طلوع فجر، کم کم ستارگان پنهان مى شوند و چنین به نظر مى رسد که آنها عقب نشینى مى کنند. در نقطه مقابل آن غروب آفتاب است که به نظر مى رسد ستارگان کم کم به پیش مى آیند و خود را نشان مى دهند. ۳ - تسبیح و حمد پروردگار، در تکاپوى روزانه و آرامش شب و سحرگاهان، شکیبایى آفرین براى مؤمنان * «و اصبر ... و سبّح بحمد ربّک حین تقوم . و من الّیل فسبّحه و إدبر النجوم» برداشت یاد شده با توجه به نکات زیر است: ۱- «حین تقوم» اشاره به تلاش هاى روزانه «و من الّیل...» نظر به لحظه هاى آرام شب داشته باشد. ۲- آیه شریفه را با «واصبر...» - که در آیه قبل آمده - ملاحظه کنیم. ۴- دستور نماز مغرب، عشا و صبح، به پیامبر(ص) * «و من الّیل فسبّحه و إدبر النجوم» برداشت یاد شده بنابراین نکته است که «من الّیل»، نظر به نماز مغرب و عشا و «إدبار النجوم» نظر به نماز صبح داشته باشد، چه این که «حین تقوم» در آیه شریفه قبل مى تواند نظر به نماز نیمروز داشته باشد. بر این اساس نمازهاى پنجگانه در این دو آیه، مورد اشاره قرار گرفته است.
تفسیر (۸)
روایات و احادیث

۵ - «عن زراره، عن أبى جعفر(ع) قال: قلت له ...«و إدبار النجوم» قال: رکعتان قبل الصبح...; [منبع: کافى، ج ۳، ص ۴۴۴، ح ۱۱; نورالثقلین، ج ۵، ص ۱۴۴- ، ح ۴۲.] از زراره روایت شده که گفت: به امام باقر(ع) عرض کردم: ...[مراد از تسبیح در] «إدبار النجوم» چیست؟ فرمود: مراد دو رکعت نماز قبل از صبح است». ۶ - «عن أبى جعفر(ع) فى قوله تعالى «و من اللیل فسبّحه و إدبار النجوم» هو الوتر آخر اللیل; [منبع: بحارالأنوار، ج ۸۰، ص ۱۳۳، ح ۱۰۴ و ۱۰۵; بحارالأنوار، ج ۸۴، ص ۱۵۷، ح ۴۳.] از امام باقر(ع) درباره سخن خداوند تعالى که فرموده «و من اللیل فسبّحه و إدبار النجوم» روایت شده که [مراد نماز ]وتر در آخر شب است».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۹)
  • صبحگاه و شبانگاه، زمانی مناسب برای تسبیح خداوند+۶ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) مامور به تسبیح در نماز نافله (نافله صبح یا وتر)
  • تسبیح پروردگار از جانب محمّد(صلی الله علیه واله)+۱۱ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به تسبیح خداوند هنگام پشت کردن ستارگان (طلوع صبح)
  • تسبیحگویی خداوند در بخشی از شب (سحرگاهان) از وظایف الهی پیامبراسلام(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • تعلیم شیوه تسبیح به پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۱۲ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به تنزیه خداوند+۱۱ آیه
  • وجوب نماز شب و تهجّد بر پیامبر(صلی الله علیه واله)، افزون بر واجبات دیگر+۶ آیه
  • توجّه به ربوبیّت خداوند، مقتضی شبزندهداری و عبادت و نماز برای او+۵ آیه
  • تسبیح و تنزیه خدا در دل شب، از مصادیق تهجّد+۷ آیه
  • نماز شب، از مصادیق اشکار تهجّد+۱۶ آیه
  • وجوب نماز شب و تهجّد بر پیامبر(صلی الله علیه واله) افزون بر واجبات دیگر+۶ آیه
  • لزوم تسبیح خداوند+۱۴ آیه
  • لزوم تسبیح پیامبر(صلی الله علیه واله) از خداوند، در نمازهای نافله+۱ آیه
  • وجوب شب زنده داری و تهجّد بر پیامبر اکرم(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
  • استحباب دو رکعت نماز، قبل از نماز صبح
  • مامور بودن پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) به تهجّد و نماز شب+۹ آیه
  • موظّف شدن پیامبر(صلی الله علیه واله) به تسبیح پروردگار، موقع غروب ستاره و پنهان شدن ان
  • شب هنگام، فرصتی مناسب برای تسبیح و تقدیس خداوند+۶ آیه
  • تسبیح و ستایش پروردگار در صبح و شام زمینه استواری روح و دستیابی به صبر در برابر ناگواریها+۵ آیه
  • شب هنگام، زمانی مناسب برای عبادت و راز و نیاز به درگاه الهی+۱۲ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به تسبیح و تنزیه خداوند+۱۲ آیه
  • تسبیحگویی خداوند در بخشی از شب (سحرگاهان)، از وظایف الهی پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، موظّف به تسبیح خدا پیش از طلوع افتاب و به هنگام صبح+۲ آیه
  • دستور الهی به محمّد صلی الله علیه و اله، برای تسبیح در نمازهای نافله+۲ آیه
  • خداوند، تعلیمدهنده اداب و چگونگی تسبیح به پیامبر صلی الله علیه و اله+۱۲ آیه
  • تهجّد و نماز شب پیامبر صلی الله علیه و اله، همراه با تسبیح و تنزیه خدا+۷ آیه
  • وجوب تهجّد و نماز شب بر پیامبر صلی الله علیه و اله، افزون بر واجبات دیگر+۶ آیه
  • خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۱۴ آیه
  • لزوم عبادت، ذکر، تسبیح و تحمید بر پیامبر صلی الله علیه و اله در شب و روز+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظف به تسبیح خدا و اعلام مبرا بودن او از هر عیب و نقص+۱۲ آیه
  • لزوم تسبیح خدا در نمازهای نافله، از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • نماز عشا، از نمازهای واجب یومیه+۵ آیه
  • استحباب دو رکعت نماز، قبل از نماز صبح
  • مامور بودن پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله به تهجّد و نماز شب+۹ آیه
  • وجوب تسبیح خداوند+۱۴ آیه
  • تسبیح خداوند در نمازهای نافله شب، از واجبات و وظایف پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • وجوب شبزندهداری و نماز شب و تهجّد بر پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه
  • مامور بودن پیامبراکرم صلی الله علیه و اله به تهجّد و نماز شب+۷ آیه
واژه‌ها